kompyuter algebra sitizimlari

PPTX 27 pages 94,7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 94,7 KB

Fayl turi PPTX

Pages 27

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. 4-mavzu: mapleda algebra va sonlar nazariyasi masalalarini yechish. tenglamalar sistemasi va tenglamalarni yechish. matrisalar ustida amallar. reja: tenglama va tengsizlik turi tenglama va tengsizliklarni yechish komandasining umumiy ko’rinishi trigonometrik tenglama va tengsizliklarni yechish yechimni tekshirishda map() va subs() komandalarini qo’llash linearalgebra paketida vektorlar ustida amallar bajarish. linearalgebra paketida matrisalar ustida arifmetik amallar bajarish. linearalgebra paketida matrisalar ustida maxsus amallar bajarish. linearalgebra paketining tenglamalar sistemasini yechish komandasi. tayanch iboralar: tenglama, tengsizlik, yechim, yechimni tekshirish, eval, evalf, whattype, inequation, solve, envallsolution, map, subs, unapply, vector, array, matrix, add, multiply, det, norma, evalm, matadd, dotprod, crossprod, angle, rank, minor,linsolve.. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. tenglama va tengsizlik turi tenglama tushunchasi maple tizimida mustaqil equation(tenglama) turi sifatidagi ma’lumot bo’lib, = ko’rinishida hosil qilinadi. tenglama ma’lumot sifatida talqin qilinganligi tufayli, uning ustida turli xil amallar bajarish mumkin. ular ustida oddiy ifodalar uchun masalan, chap …

2 / 27

$sh komandasining natijasi yechim yoki yechimlar ketma-ketligi bo’ladi. tenglamalar sistemasini yechadigan komandaning natijasi yechimlar to’plami ketma-ketligi bo’ladi. agarda komandada o’zgaruvchi(o’zgaruvchilar) ko’rsatilmasa, u holda komanda tenglamada qatnashgan barcha noma’lumlarga nisbatan yechimlarni beradi. agarda o’rniga berilsa, u holda =0 ko’rinishdagi tenglama deb qabul qilinadi. misol: eq:=x^2-2*x+y^2=0; eq := x2  2 x  y2  0 solve(eq,x); fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. tenglama(tenglamalar sistemasi)ning yechimini aniqlay olmasa, bo’sh yechim belgisi null ni beradi. umuman, to’rtinchi darajadan yuqori bo’lgan tenglamalarning analitik yechimini topish qiyin bo’lganligi tufayli, maple tizimi maxsus rootof() funksiyasi yordamida tenglamaning ixtiyoriy yechimini belgilaydi. misol: eq:=x^5+x^3+1=0; 1  1  y2 , 1  1  y2 solve({eq},{x}); { x  1  1  y2 }, { x  1  1  y2 } eq1:=x+y=0; eq1 := x  y  0 solve({eq,eq1},{x,y}); {y  0, x  0}, {x  1, y  -1} solve(eq); …$

3 / 27

$igonometrik tenglamalarning yechimi [-, ] oralig’ida aniqlanadi. umumiy yechimni aniqlash uchun komandani qo’llashdan oldin, tizimning _envallsolution o’zgaruvchisiga true qiymatini ta’minlash kerak. misol: eq:=sin(x)^2+2*sin(x)+1=0; eq := sin( x )2  2 sin( x )  1  0 s:=solve(eq,x); 2 s :=  1  _envallsolution:=true; _envallsolution := true s:=solve(eq,x); 2 s :=  1  fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. qiladigan maxsus o’zgaruvchilar mavjud. tenglamalarni yechishni eval() yordamida tekshirish mumkin. misol: eqns:={x+2*y=3, y+1/x=1}; sols:=solve(eqns,{x,y}); x eqns := { x  2 y  3, y  1  1 } sols := { x  -1, y  2 }, { x  2, y  1 } 2 eval(eqns,sols[1]); {1  1, 3  3} eval(eqns,sols[2]); {1  1, 3  3} yechimlarni alohida ajratib ham ko’rsatish mumkin. misol: x1:=eval(x,sols[1]); x1 := -1 y1:=eval(y,sols[1]); y1 := 2 4-mavzu. fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs yechimni …$

4 / 27

$garuvchilarning bo’ladi. misol: y1:=unapply(y1,x,t); y1 := ( x, t )  y1 y1(1,1); y1 z1 := ( x, t )  5 x  165  2 t 7 7 156 7 fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov 4-mavzu. ii-kurs tengsizlik yoki tengsizliklar sistemasini yechish uchun ham komandalarning qo’llanilishi tenglamalar uchun bo’lganidek amalga oshiriladi. tengsizlik (tengsizliklar)ning yechimini chiqarish ikki xil bo’lishi mumkin. agar tengsizlikning (tengsizliklar)ning o’zgaruvchisi {} qavsga olingan bo’lsa, yechim to’plam ko’rinishda beriladi. misol: > solve((x+2)/(3-x)>2,{x}); o’zgaruvchi(o’zgaruvchilar) {} qavsga olinmagan bo’lsa, yechim realrange() va open() funksiyalari yordamida chiqariladi. misol: > solve((x+2)/(3-x)>2,x); 3 { 4  x, x  3 }       3  realrange  open 4 , open( 3 )  > solve(x^2-5*x+6>=0,x); realrange(, 2), realrange(3, ) fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. bu yerda open(a) funksiyasi a chegaraviy nuqta oraliqqa tegishli emas degan ma’noni, realrange() esa yopiq haqiqiy sonlar oralig’i …$

5 / 27

chiziqli kombinasiyasini a  b aniqlashga beradi, bunda ,  skalyar kattaliklar. vektorlarning skalyar va vektor kupaytmasi, vektorlar orasidagi burchak. (a, b)  aibi ikki vektorning skalyar kupaytmasi quyidagi buyrug’ b-n dotprod(a,b) xisoblanadi (topiladi). ikki vektorning vektor kupaytmasi [a, b] quyidagi buyrug’ b-n crossprod(a,b) xisoblanadi (topiladi). a va b vektorlar orasidagi burchakni topish buyrug’i angle(a,b). fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. vektora normasi. a  (x1,...,xn ) vektor normasini (uzunligi) 1 n x 2  ...  x 2 a  quyidagi buyrug’ b-n norm(a,2) topish mumkin. a a a vektorni normalize(a) buyrug’i b-n normallashtirish mumkin, natijada birlik vektor hosil buladi. vektorlar sistemasining bazisini topish. n vektorlar sistemasi{a1, a2 ,...,an} berilganda basis([a1,a2,…,an]) buyrug’i bilan sistema bazisini topish mumkin. gramschmidt([a1,a2,…,an]) buyrug’i b-n uzaro bog’liq bulmagn chiziqli vektorlar sistemasini{a1, a2 ,...,an} ortogonalashtirish mumkin. a  (2,1,3,2) va b  (1,2,2,1) vektorlar berilgan bulsa, ular orasidagi (a,b) burchakni topish: with(linearalgebr): a:=([2,1,3,2]); …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "kompyuter algebra sitizimlari"

fan: kompyuter algebrasi tizimlari o’qituvchi: t.djiyanov ii-kurs 4-mavzu. 4-mavzu: mapleda algebra va sonlar nazariyasi masalalarini yechish. tenglamalar sistemasi va tenglamalarni yechish. matrisalar ustida amallar. reja: tenglama va tengsizlik turi tenglama va tengsizliklarni yechish komandasining umumiy ko’rinishi trigonometrik tenglama va tengsizliklarni yechish yechimni tekshirishda map() va subs() komandalarini qo’llash linearalgebra paketida vektorlar ustida amallar bajarish. linearalgebra paketida matrisalar ustida arifmetik amallar bajarish. linearalgebra paketida matrisalar ustida maxsus amallar bajarish. linearalgebra paketining tenglamalar sistemasini yechish komandasi. tayanch iboralar: tenglama, tengsizlik, yechim, yechimni tekshirish, eval, evalf, whattype, inequation, solv...

This file contains 27 pages in PPTX format (94,7 KB). To download "kompyuter algebra sitizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter algebra sitizimlari PPTX 27 pages Free download Telegram