zamonaviy diniy harakatlar va sektalar

PPT 36 sahifa 5,5 MB Bepul yuklash

36 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,5 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 36

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 36

мавзу: ислом оламида секуляр тамойиллар (дин ва давлат муносабатлари мисолида) zamonaviy diniy harakatlar va sektalar жаҳонгир мелиқўзиев, тиу исломшунослик илмий-тадқиқот маркази илмий ходими жаҳон динлари қаторига кирувчи ислом динига ҳозирги пайтда дунё аҳолисининг 1,5 миллиарддан ортиғи эътиқод қилади. - мусулмонларнинг 2/3 қисмидан кўпроғи осиёда, қарийб 30 % африкада яшайди. - дунёда мусулмон жамоалари 120 дан зиёд мамлакатда мавжуд. ҳозирда исломда асосан 2 та йўналиш: суннийлик шиалик шаклланган. жаҳон мусулмонларининг 92 %ини ташкил этувчи суннийлар 4 та мазҳабга бўлинган: ҳанафийлар - 47 %; шофеийлар – 27 %; моликийлар – 17 %; ҳанбалийлар - 1,5 %. мусулмон мамлакатларида аҳолининг ўсиши ҳар йили ўртача 2,6% (дунё буйича - 1,7%, ривожланган давлатларда – 0.9%)ни ташкил этмоқда. ислом дунёсида “демографик портлаш” кузатилмоқда. мамлакат аҳолиси дунёдаги мақоми индонезия 231 627 000 4-ўрин покистан 163 707 000 6-ўрин бангладеш 158 665 000 7-ўрин нигерия 148 093 000 8-ўрин миср 75 498 000 16-ўрин туркия 70 586 256 …

2 / 36

ҳирасининг 2/3 қисми ва табиий газнинг ½ қисмига эгалик қилаётганини кўрсатмоқда. бу эса унинг халқаро муносабатларда муҳим субъект сифатида фаолият олиб боришида алоҳида аҳамият касб этади. бугунги кунда мусулмон оламининг улкан нефт ва газ заҳираларига эга бўлган мамлакатлари қуйидагилар: мамлакат нефт заҳираси ( млрд баррел) дунё заҳирасидаги фоиз улуши с.арабистони 264,2 21,3 % эрон 138,4 11,2 % ироқ 115 9,3 % кувайт 101,5 8,2 % баа 97,8 7,9 % ливия 41,5 3,3 % қозоғистон 39,8 3,2 % нигерия 36,2 2,9 % қатар 27,4 2,2 % жами 69,5 % мамлакат табиий газ заҳираси ( трлн куб. м) эрон 26,74 қатар 25,78 с.арабистони 6,9 баа 6,04 озарбайджон 6,0 нигерия 5,23 жазоир 4,58 ироқ 3,17 «секуляризация» тушунчаси лотинча «saeculum» сўзидан олинган бўлиб, «илоҳийлик, абадийликни ифодаламаган ўткинчи, вақтинчали борлиқнинг характеристикаси» маъносидадир. августин давридан бошлаб «secular» – яъни «дунёвий» маъносида ишлатилмоқда. (аберкромби н., хилл с., тернер б.с. социологический словарь. казань: изд-во казан.ун-та, 1997.) мутахассислар секуляризмни …

3 / 36

и. натижада, бир томондан ислом дини ва мусулмонларга нисбатан кўпроқ диний бағрикенглик бўлиш бошланган бўлса, иккинчи томондан эса, мусулмон дунёсига замонавий ғарб жамияти ғоялари ва турмуш тарзи кириб кела бошлади. секуляризм ва давлатни диндан ажратиш ғоясининг ислом динидаги ўрни борасида турли қарашлар мавжуд. масалан, туркиялик олим аҳмад маржон ва иорданиялик диншунос олим бисам ‘али салама ал-‘амуш фикрича, дунёвий давлат бошқаруви ғояси мусулмон дунёқарашидан кўра, кўпроқ христианликка мос келади. бу эса христианлик таълимотида давлат ва диннинг бўлинишига аниқ чақириқлар борлиги билан боғлиқ: «кесарлик кесарга, худолик худога тегишлидир» (матфей инжили. 22;21). мусулмон оламидаги лаицизм тарафдорларининг таъкидлашича, «хулафои рошидун» давридан кейин умавийлар халифалигидаги давлат бошқарувида дунёвий унсурлар кўпая борди. гарчи, халифалар расман диний ва дунёвий ягоналикни мужассам этган бўлсалар-да, лекин амалда уларнинг жамият диний ҳаётига кўрсатадиган таъсири камайиб борди. муайян диний арбоблар (муҳаддислар, қорилар, муфассирлар, фақиҳлар) қатлами вужудга келдики, энди диний масалалар бўйича жамоатчилик фикрини халифалар эмас, балки ўша арбоблар шакллантирадиган бўлдилар исломнинг …

4 / 36

шариатга зид турмуш-тарзини кечирганлар ва буйруқ, фармойишлар беришган. бу жараёнлар мусулмон ҳуқуқида ҳам ўз аксини топди. бу борада шариатга тўла равишда амал қилиш камайди. масалан, зино ёки ўғрилик каби жиноятларга нисбатан шариат белгилаб берган тошбўрон қилиб ўлдириш (ражийм) ёки қўлни кесиб ташлаш жазолари кўпинча амалда қўлланилмас эди. буларнинг ҳаммаси диний қадриятлар роли ва ўрнининг секин-аста камайишига олиб келди. * бошқарувнинг дунёвий модели ва лаицизм туркия давлатида расмийлашди. туркияда бу тушунчалар давлатга нисбатан ҳам доктринал, ҳам назарий даражада ишлатилган. шунингдек, туркияда асосий дин ислом ҳисобланади. бошқача айтганда, турк лаицизми мусулмон оламида биринчи фундаментал дунёвий ва секуляр доктрина бўлди. туркиядан ташқари дунёвий мафкура баъзи араб мамлакатларда, шунингдек, собиқ ссср нинг мусулмон республикалари – озарбайжон, тожикистон, туркманистон, қирғизистон, қозоғистон ва ўзбекистонда расман амалда мавжуд. [1] секуляр дунёқараш секуляризм – барча динлар ҳамда турли қарашларни тенг ҳурмат қилиш, барча фуқароларнинг қонун олдида тенглигидир. замонавий араб жамиятида «секуляризм» «‘алманийа»(علمانية), «секуляризация» эса «‘алмана» (علمنة) атамалари билан …

5 / 36

zamonaviy diniy harakatlar va sektalar - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 36 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"zamonaviy diniy harakatlar va sektalar" haqida

мавзу: ислом оламида секуляр тамойиллар (дин ва давлат муносабатлари мисолида) zamonaviy diniy harakatlar va sektalar жаҳонгир мелиқўзиев, тиу исломшунослик илмий-тадқиқот маркази илмий ходими жаҳон динлари қаторига кирувчи ислом динига ҳозирги пайтда дунё аҳолисининг 1,5 миллиарддан ортиғи эътиқод қилади. - мусулмонларнинг 2/3 қисмидан кўпроғи осиёда, қарийб 30 % африкада яшайди. - дунёда мусулмон жамоалари 120 дан зиёд мамлакатда мавжуд. ҳозирда исломда асосан 2 та йўналиш: суннийлик шиалик шаклланган. жаҳон мусулмонларининг 92 %ини ташкил этувчи суннийлар 4 та мазҳабга бўлинган: ҳанафийлар - 47 %; шофеийлар – 27 %; моликийлар – 17 %; ҳанбалийлар - 1,5 %. мусулмон мамлакатларида аҳолининг ўсиши ҳар йили ўртача 2,6% (дунё буйича - 1,7%, ривожланган давлатларда – 0.9%)ни ташкил этмоқда. ис...

Bu fayl PPT formatida 36 sahifadan iborat (5,5 MB). "zamonaviy diniy harakatlar va sektalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: zamonaviy diniy harakatlar va s… PPT 36 sahifa Bepul yuklash Telegram