statistika fanining predmeti va uslubi

DOCX 8 pages 24.3 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.3 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-mavzu: statistika fanining predmeti va uslubi ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. statistikaning paydo bo’lish tarixi va rivojlanish bosqichlari. 2. statistika predmeti, ob’ekti va vazifalari. 3. statistika uslubiyati. 4. statistika faning tarmoqlari va boshqa fanlar bilan aloqadorligi. mavzuga oid tayanch tushunchalar va iboralar: statistika, miqdor, sifat, statistika obyekti va predmeti, statistika uslubiyati (metodologiyasi) yoki uslubi (metodi), statistik qonuniyat, tasviriy statistika, analitik statistika, ommaviy hodisa, ommaviy jarayon, matematik va statistik ehtimol, statistika tarmoqlari, iqtisodiy statistika. mavzuga oid asosiy muammolar: · statistika universal fanmi? · ommaviy hodisa va jarayon nima va ular qanday xususiyatlarga ega? 1-savol bo’yicha dars maqsadi: · statistikaning paydo bo’lish tarixini tushuntirib bera oladi; · statistikaning rivojlanish bosqichlarini izohlash. identiv o’quv maqsadlari: · statistikaning paydo bo’lish tarixini tushuntirib bera oladi; · statistikaning rivojlanish bosqichlarini izohlash. 1-asosiy savolning bayoni: statistika lotincha “status” - ahvol, holat so‘zi bilan italyancha “state” - davlat so‘zidan kelib chiqib, davlat ahvoli haqidagi fan. etimologiya, ya’ni so‘zlarni …

2 / 8

limdon esa statistik deb atala boshlandi. bu fanning ko‘zga ko‘rinarli namoyondasi nemis g. axenval (1719-1772yy) birinchi bo‘lib statistika so‘zini ot sifatida qo‘lladi va ilmiy odatga kiritdi. uning fikricha, statistika bu davlat uchun alohida ahamiyat kasb etadigan masalalar sharhi, tasviridir. ammo hozirgi kunda statistika atamasini bunday mazmunda talqin etish ko‘p jihatlarini yo‘qotdi. kundalik turmushimizda mamlakat iqtsodiyoti va aholisi haqidagi ma’lumotlar to‘plami statistika deb yuritilsa ham, ammo u o‘tgan asrlardagi “davlatshunoslik” dan tubdan farq qiladi. hozirgi zamon statistikasi davlatshunoslikdan axborotlarning to‘laligi, turli- tumanligi va xarakteri bilan tubdan farq qiladi. bu farq nafaqat axborot turlari ko‘pligi va to‘laligida ko‘zga tashlanib qolmasdan, shu bilan birga ularning xarakterida ham yaqqol kuzatiladi. endi statistika deganda faqat miqdoriy ifodalangan axborotlar tushuniladi. masalan, muayyan davlatda qanday siyosiy tizim xukmronligi, qaysi til davlat tili ekanligi statistikaga hech qanday aloqasi yo‘q, ammo siyosiy firqаlar soni, ularning maqsadi, a’zolar soni va boshqa belgilar bo‘yicha taqsimlanishi, yetakchi firqа tashkilotlari a’zolarining ijtimoiy holati, …

3 / 8

ida bir yoki bir nechta kishi vafot etsa yoki boshqa joyga ko‘chib ketsa, aholi to‘plamligicha qolaveradi. qandaydir korxona yopilsa korxonalar to‘plami o‘z nomini saqlab qoladi. ammo yakka korxonaga qarashli asosiy sex yopilsa, korxona o‘z mavqeini yo‘qotadi, ya’ni ishlamay qo‘yadi. shuningdek, shaharga bir kishi ko‘chib kelishi yoki bola tug‘ilishi, yangi korxona ishga tushishi bilan mavjud to‘plam o‘rniga yangisi yoki ikkinchi boshqa to‘plam paydo bo‘lmaydi. statistika - bu fan tarmog‘i, amaliy faoliyat sohasi, bilim yo‘nalishi, bilish quroli. statistika deganda ma’lumotlar to‘plash jarayoni ham ularni qayta ishlab, xolisona va aniq talqin etish qoidalari ham tushuniladi. ana shu mazmunda statistika ham fan, ham faoliyat sohasi, ham kasb turidir. u uyushtirilgan bilim tarmog‘i ham, maqsadlarni amalga oshirish uchun kuchli qurol ham, kasbkorlik faoliyati sohasi ham hisoblanadi. ko‘zga ko‘ringan iqtisodchi olim e.keyn shohidlik qilishicha, ma’muriy muassasalarda ishlarni tasniflashga oid amerika ma’lumotnomasida statistika quyidagicha ta’riflanadi: “statistika faktlarni xulosalar yasash uchun asos sifatida to‘plash, tasniflash va miqdoriy baholash …

4 / 8

a saqlash qoidalarini chuqur bilishlari lozim. shunday qilib, statistika atamasi ko‘p qirrali tushuncha bo‘lib, hozirgi kunda u quyidagi mazmunlarda ishlatiladi: -statistika deganda turmushimizning turli tomonlari - iqtisodiy, madaniy, siyosiy, ma’naviy, sotsial-psixologik, ijtimoiy-demografik va hokazo hodisalar hamda atrof-muhit holati haqidagi ma’lumotlar majmuasi tushuniladi. bunday mazmunda bu so‘z ko‘proq davriy matbuot sahifalarida va axborot vositalarida ishlatiladi; -ma’lumotlarni to‘plash va qayta ishlash jarayoni ham statistika deb yuritiladi; -statistik ko‘rsatkichlarni hisoblaydigan va saqlaydigan, axborot xizmatlarini ko‘rsatadigan maxsus tashkilotlar nazarda tutilganda ham statistika so‘zi foydalaniladi. masalan, gazeta sahifalarida “statistika bergan ma’lumotlarga ko‘ra” degan ibora tez-tez uchrab turadi; -yirik korxona va idoralarda ho‘jalik faoliyat haqidagi ko‘rsatkichlarni hisoblash va hisobotlar tuzish bilan shug‘ullanadigan bo‘lim nomi ham statistika deb yuritiladi; -statistika deb maxsus ilm-fan yo‘nalishi ham ataladi; -statistika deganda turli ilmiy-texnika sohalarida gipotezalar yasash, baholash va yechimlar qabul qilish jarayonida statistik uslubiyatni tatbiq qilish ham tushuniladi; -nihoyat, matematikada turli mezonlar va umumlashtiruvchi ko‘rsatkichlar statistika deb yuritiladi. 2-savol bo’yicha …

5 / 8

ohalari ham aloqadordir. statistika o‘rganish obyekti- bu ommaviy hodisa va jarayonlardir. statistika ommaviy hodisa va jarayonlarni o‘rganadi. ular biror narsalar to‘plamida va o‘zaro bog‘langan to‘plamlar orasida kechadi. bu yerda hodisa so‘zi jamiyat hayotida, turmushda, tabiatda, bir so‘z bilan aytganda, moddiy dunyoda haqiqatda bo‘lgan real voqeani bildiradi. masalan, oilada bola tug‘ilishi, paxta hosili, ishchilar soni, yog‘ingarchilik (qor yoki yomg‘ir yog‘ishi), atrof-muhit bulg‘anishi va hokazolar. jarayon so‘zi voqealar oqimini, ularning ma’lum makon va zamon sharoitida qanday tezlikda kyechishini, yuzaga chiqish yoki chiqmasligini, o‘zgarishini, hodisalar rivojlanishini anglatadi. ommaviy hodisaning umumiy ta’rifi: biror obyektlar to‘plamida yoki murakkab obyekt elementlari majmuasida yuzaga chiqqan voqea. demak, ommaviy hodisa - biror obyektlar to‘plamida sodir bo‘lgan voqea, harakat natijasi. masalan, o‘zbekiston barcha dehqon va shirkat ho‘jaliklari tomonidan bir yilda yetishtirilgan paxta hosili, hamma oilalarda tug‘ilgan bolalar soni, yoqqan qor va yomg‘ir hajmi, hamma korxona va avtomobillar tomonidan atmosferaga chiqarilgan gazlar va hokazolar. ommaviy jarayon umumiy ta’rifi: obyektlar to‘plamida …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistika fanining predmeti va uslubi"

1-mavzu: statistika fanining predmeti va uslubi ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. statistikaning paydo bo’lish tarixi va rivojlanish bosqichlari. 2. statistika predmeti, ob’ekti va vazifalari. 3. statistika uslubiyati. 4. statistika faning tarmoqlari va boshqa fanlar bilan aloqadorligi. mavzuga oid tayanch tushunchalar va iboralar: statistika, miqdor, sifat, statistika obyekti va predmeti, statistika uslubiyati (metodologiyasi) yoki uslubi (metodi), statistik qonuniyat, tasviriy statistika, analitik statistika, ommaviy hodisa, ommaviy jarayon, matematik va statistik ehtimol, statistika tarmoqlari, iqtisodiy statistika. mavzuga oid asosiy muammolar: · statistika universal fanmi? · ommaviy hodisa va jarayon nima va ular qanday xususiyatlarga ega? 1-savol bo’yicha dars maqsadi: · statis...

This file contains 8 pages in DOCX format (24.3 KB). To download "statistika fanining predmeti va uslubi", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika fanining predmeti va… DOCX 8 pages Free download Telegram