statistika fanining predmeti va uslubi

PPTX 27 стр. 83,9 КБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 83,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

презентация powerpoint mavzu: statistika fanining predmeti va uslubi reja 1. statistikaning paydo bo’lishi va rivojlanishi 2. statistika fanining predmeti va usullari 3. statistika fanining asosiy kategoriyalari va tushunchalari 4. o’zbekistonda statistika faoliyatining tashkil etilishi statistikaning paydo bo’lishi uzoq tarixiy ildizga ega bo’lib, barcha tarixiy informatsiyalarda namoyon bo’ladi va iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishi bilan birga taraqqiy etadi va takomillashadi. statistik hisoblarning rivojlanishi to’g’risidagi ma’lumotlar qadimgi hindiston, xitoy, misr va boshqa davlatlarda yaratilgan tarixiy asarlarda o’z aksini topgan. davlatlarning paydo bo’la boshlashi bilan, davlat yig’imlarni to’plash uchun, yer egalarida qancha yeri borligini, undan qancha daromad olishini, urush olib borish uchun qancha aholi va shundan qanchasi katta yoshdagi erkaklar va boshqalarni bilish zaruriyati tug’iladi. bu ishlar qadimgi statistik ishlardan farq qiladi, ya’ni u faqat ro’yxatga olish emas,balki statistik hisob-kitoblarni amalga oshirishni talab etadi va ularni boshlanganligidan dalolat beradi. statistika fani xvii asrning oxirlariga kelib, mustaqil fan sifatida shakllana boshlandi. shu davrda «siyosiy arifmetika» degan …

2 / 27

unosib hissalarini qo’shganlar: v.n.tatishev (1686-1750), k.i.krilov (1689-1737), d.p.juravskiy, semenov tyan-shanskiy (1827-1914), yu.e.yanson (1835-1893), a.i.chuprov (1842-1908), v.i.ulyanov (1870-1924); a.a.chuprov (1874-1926), a.a.kaufman (1864-1919) va boshqalar. sobiq ittifoq davrida ijod qilgan va statistikani rivojlanishiga o’zlarining munosib hissalarini qo’shgan statistik olimlar: s.g.strumilin, v.s. nemchinov, v.n.starovskiy, m.n.smit, b.s.yastremskiy, s.m.yugenburg (ko’p yillar samarqand kooperativ instituti statistika kafedrasida ishlagan), a.ya.boyarskiy, a.i.gazulov, a.i.petrov, t.v.ryabushkin, v.m.simchera, n.n.ryauzov va boshqalarni kiritish mumkin. o’zbekiston respublikasida statistikaning rivojlanishida va uni o’zbek xalqiga o’rgatishda diqqatga sazovor ishlar qilingan. birinchi “statistika” kafedrasi 1932 yilda toshkent, keyinchalik samarqand va boshqa shaharlarda tashkil etilgan. hozirgi paytda deyarli hamma iqtisodiy institut va fakultetlarda statistika kafedralari mavjud. ularda o’zbek statistikasini yaratgan va yaratayotgan ajoyib olimlar faoliyat ko’rsatmoqda. masalan, iqtisod fanlari doktori, professor x.a.shadiev “statistika nimani o’rgatadi.” (darslik)t.: o’zbekiston, 1985; x.a.shodiev, m.ya.xamroev “moliya statistikasi”.t.: abu ali ibn sino, 2002; x.a.shadiev “moliya statistikasi bo’yicha amaliyotnoma”.t.: tmi, 2002; statistika (darslik).t.: ibn sino, 2004 (prof. x.a.shadiev taxriri ostida); x.a.shadiev moliya statistikasi (darslik).t.: …

3 / 27

qoʻllanma. – t.: iqtisod-moliya, 2015-y. mualliflar shodiyev x.a. va kafedraning boshqa professor-oʻqituvchilari milliy hisoblar tizimi: darslik. – t.: iqtisod-moliya, 2015-y. mualliflar qoraboyev a., gʻoyibnazarov b., rashitova n. statistika nima? birinchidan, statistika bu sonlar va o’lchovlar yordamida ko’psonli va turli-tuman hodisalarni hisobga olish, tasvirlash. ikkinchidan statistika to’plangan ma’lumotlarni raqamlar qatori, jadvallar, grafiklar, turli hisob-kitoblar orqali ifodalash, uchinchidan, statistika to’plangan ma’lumotlarni tadqiqot usullarini shunday tartibda o’rnatadiki turli-tumanlik ichida birlikni, son-sanoqsiz alohida “tasodiflar” orasida qandaydir umumiylikni, qandaydir bog’liqlikni aniqlash uchun ya’ni xulosalar qilishdir. statistika paydo bo’lish paytlarida statistika davlat extiyojlari qondirgan bo’lsa, sobiq ittifoq davrida asosan davlatning yillik va besh yillik planlarini bajarilishi nazorat qilish bilan shug’ullangan. hozirgi kunda, ya’ni bozor iqtisodiyoti sharoitida, mehnat taqsimotini rivojlangan va qiyinlashib ketgan, eng asosiysi yuqori raqobat shaklida ish olib borish sharoitida nafaqat davlatga, har bir kompaniyaga, firma yoki korxonaga, hatto har bir tadbirkorga dunyoni bir chekkasida qanday o’zgarishlar bo’layotganligi yoki hodisa va voqealarni o’zgarishi prognozi haqida …

4 / 27

yig’indisi tushuniladi; statistika deganda raqamli ma’lumotlarni to’plash va interpretatsiya (izohlash, talqin qilish) metodlarini o’rgatuvchi fan tushuniladi va h.k. statistikaning o’rganish ob’ekti insoniyat hayotida ro’y beradigan barcha ommaviy voqea va hodisalardir. shunday qilib statistika nimani o’rgatadi degan savolga, bizning fikrimizcha, quyidagicha javob berish mumkin. statistikaning o’rganish ob’ekti insoniyat hayotida ro’y beradigan barcha ommaviy voqea va hodisalardir, predmeti esa shu ommaviy voqea va hodisalarni miqdoriy tomonlarini o’rganuvchi, aniq sharoit va vaqtda hodisalarning rivojlanish qonuniyatlarini o’rgatuvchi metodlar yig’indisidir. statistik qonuniyatlar asosida ichki va tashqi sabablarning murakkab qo’shilmasi va o’zaro ta’siri yotadi. shu sababli statistik qonuniyatlar alohida olingan birlikda emas, balki barcha birliklarni o’zida qamrab olgan to’plamlarda namoyon bo’ladi. bu yerda ulkan sonlar qonuni amal qiladi. bu qonunning mohiyati shundaki, hodisalar to’plami qanchalik ko’proq unsurlardan tashkil topgan bo’lsa, unda alohida, tasodifiy sabablar bilan bog’liq bo’lgan o’zgaruvchanliklar shunchalik to’laroq va oqibat natijasida hodisalarning zaruriy bog’lanishi va izchilligining umumiy qonuniyatlari aniqroq namoyon bo’ladi. yuqoridagilardan kelib chiqib, …

5 / 27

rga joylashtiramiz va grafiklarda tasvirlaymiz, uchinchidan, olingan va hisoblangan ko’rsatkichlarni har tomonlama tahlil qilishimiz kerak. mana shu shartlarni to’liq bajarsak, o’rganilayotgan ommaviy hodisa va voqealar to’g’risida ob’ektiv xulosaga kelishimiz mumkin. shuning uchun ham har qanday statistik tekshirish statistik kuzatish, jamlash va guruhlash hamda statistik tahlildan iborat uch bosqichga bo’linadi. tekshirishning har bir bosqichida maxsus statistik metodlar qo’llaniladi. birinchi bosqichda – statistik kuzatish metodi, ikkinchi bosqichda – jamlash va guruhlash metodlari, statistik jadvallar va grafiklar, uchinchi bosqichda turli umumlashtiruvchi ko’rsatkichlarni (mutloq, nisbiy va o’rtacha miqdorlar, dinamika ko’rsatkichlarini tahlil qilish, balans, indeks va boshqa) hisoblash va tahlil qilish metodlari. ilmiy jihatdan asoslangan statistik tadqiqot qayd etilgan metodlarning chambarchas bog’liq ravishda olib borilishini taqozo etadi. statistika o’z predmetini quyidagi kategoriyalar yordamida o’rganadi: statistik to’plam – bu umumiy bog’liqlikda, qandaydir bir sifat belgisi bilan birlashgan va bir-biridan farq qiluvchi ob’ekt yoki hodisalarning yig’indisidir. masalan, korxonalar soni, aksiyadorlik jamiyatlari soni, oilalar soni va h.k. to’plamlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "statistika fanining predmeti va uslubi"

презентация powerpoint mavzu: statistika fanining predmeti va uslubi reja 1. statistikaning paydo bo’lishi va rivojlanishi 2. statistika fanining predmeti va usullari 3. statistika fanining asosiy kategoriyalari va tushunchalari 4. o’zbekistonda statistika faoliyatining tashkil etilishi statistikaning paydo bo’lishi uzoq tarixiy ildizga ega bo’lib, barcha tarixiy informatsiyalarda namoyon bo’ladi va iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishi bilan birga taraqqiy etadi va takomillashadi. statistik hisoblarning rivojlanishi to’g’risidagi ma’lumotlar qadimgi hindiston, xitoy, misr va boshqa davlatlarda yaratilgan tarixiy asarlarda o’z aksini topgan. davlatlarning paydo bo’la boshlashi bilan, davlat yig’imlarni to’plash uchun, yer egalarida qancha yeri borligini, undan qancha daromad olishini, ur...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (83,9 КБ). Чтобы скачать "statistika fanining predmeti va uslubi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: statistika fanining predmeti va… PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram