shaxs

PDF 33 pages 1.4 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PDF

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mavzu: shaxs reja: 1. shaxs haqida tushuncha 2. jahon psixologiyasida shaxs nazariyalari 3. sobiq sovet psixologiyasida shaxs ta’rifi 4. shaxsning malaka va odatlari shaxs muayyan jamiyatda yashovchi faoliyatning biror turi bilan shug‘ullanuvchi, kishilar bilan normal til orqali munosabatga kirishuvchi ongli individga aytiladi individ sifatida dunyoga kelgan odam ijtimoiy muhit ta’sirida keyinchalik shaxsga aylanadi, shuning uchun bu jarayon ijtimoiy-tarixiy xususiyatga egadir individuallik inson individ shaxs individuallik deganda insonning shaxsiy psixologik xususiyatlarining betakror birikmasi tushuniladi endopsixika • shaxsning psixik tuzilishining ichki qismlari sifatida psixik elementlar va funksiyalarining o`zaro bog`likligini aks ettiradi. ekzopsixika • o`z tarkibida shaxs munosabatlarining tizimini va uning qiziqishlari, mayllari, ideallari, maslagi ustunlik qiluvchi, hukmron hissiyotlarni, egallagan bilimlarini, tajribalarini qamrab oladi. tabiiy asosga ega bo‘lgan “endopsixika” biologik shart- sharoitlarga bog‘liq bo‘lsa, “ekzopsixika” aksincha ijtimoiy voqeliklar ta’sir ostida yuzaga keladi, tarkib topadi va takomillashib boradi shaxsni o‘rganish borasidagi nazariyalar biogenetik (s.xoll, e.krechmer, z.freyd va boshqalar) sotsiogenetik psixogenetik ij ti m o …

2 / 33

cha, ontogenezdagi individual taraqqiyot filogenezning muhim bosqichlarini takrorlaydi biogenetik konsepsiyaning boshqa bir turi nemis “konstitusion psixologiyasi” (inson tana tuzilishiga asoslangan nazariya) asoschilaridan e.krechmer shaxs tipologiyasi negizida bir qancha biologik omillarni (masalan tana tuzilishining tipi va boshqalarni) kiritib, insonning jismoniy tipi bilan psixologik xususiyati o‘rtasida uzviy bog‘liqlik mavjud deb taxmin qiladi. e.krechmer odamlarni ikkita katta guruhga ajratadi va uning bir boshida sikloid toifasiga xos (tez qo‘zg‘aluvchi, his-tuyg‘usi o‘ta barqaror), ikkinchi uchida shizoid toifasiga (odamovi, munosabatga qiyin kirishuvchi, his- tuyg‘usi cheklangan) xos odamlar turishini aytadi zigmund freyd shaxsning barcha xatti- harakatlari (xulqi) ongsiz biologik mayllar yoki instinktlarga bog‘liqdir sotsiogenetik yondashuv • shaxsda ro`y beradigan o`zgarishlar jamiyatning tuzilishi ijtimoiylashish usullari va uni qurshab turgan odamlar bilan o`zaro munosabati vositalaridan kelib chiqqan holda tushintiriladi. ijtimoiylashuv nazariyasiga ko‘ra inson biologik tur sifatida tug‘ilib, hayotning ijtimoiy shart-sharoitlarining bevosita ta’siri ostida shaxsga aylanadi rollar nazariyasiga ko‘ra jamiyat o‘zining har bir a’zosiga status (haq- huquq) deb nomlangan xatti-harakat …

3 / 33

maydoni” nazariyasi psixologiya fani uchun (o`z davrida) muhim ahamiyatni kasb etadi. к.levinning nazariyasiga ko`ra, individning xulqi (hatti-harakati) psixologik kuch vazifasini o`tovchi ishtiyoq (intilish) maqsadlar bilan boshqarilib turiladi, va ular fazoviy zarurat maydonining ko`lami va tayanch nuqtasiga yo`naltirilgan bo`ladi. k.levin psixogenetik yondashish biogenetik, sotsiogenetik omillarning qiymatini kamsitmaydi, balki psixik jarayonlar taraqqiyotini birinchi darajali ahamiyatga ega, deb hisoblaydi psixologiyaning irratsional (aqliy bilish jarayonlaridan tashqari) tarkibiy qismlari bo‘lishi emotsiya, mayl va shu kabilar yordamida shaxs xulqini tahlil qiluvchi nazariya psixodinamika deyiladi. mazkur nazariyaning yirik namoyondalaridan biri amerikalik psixolog e.eriksondir kognitiv yo‘nalishning asoschilari qatoriga j.piaje, j.kelli va boshqalarni kiritish mumkin. j.piaje intellekt nazariyasida ikkita muhim jihatga ajratilgan bo‘lib, u intellekt funksiyalari va intellekt davrlari ta’limotini o‘z ichiga qamrab oladi. intellektning asosiy funksiyalari uyushqoqlik (tartiblilik) va adaptasiya (moslashish, ko‘nikish) dan iborat bo‘lib, intellektning funksional invariantligi deb yuritiladi quyida mualliflar tomonidan shaxs tushunchasiga berilgan ta’riflarning tahlillarining keltirib o‘tamiz a.g.kovalyov shaxs – bu ijtimoiy munosabatlarning ham ob’ekti …

4 / 33

a ega: k.k.platonov ta’limotiga ko‘ra shaxs tuzilishi quyidagicha shaklga ega: 1. yo‘nalganlik osttuzilishi – shaxsning ahloqiy qiyofasi va munosabat-larini birlashtiradi. unda harakatchanlik, barqarorlik jadallik ko‘lami (hajmi) darajalarini farqlash lozim. 2. ijtimoiy tajriba osttuzilishi – ta’lim natijasida shaxsiy tajribada egallangan bilimlar, ko‘nikmalar, malakalar va odatlarni qamrab oladi. 3. psixologik aks ettirish shakllari osttuzilishi – ijtimoiy turmush jarayonida shakllanuvchi bilish jarayonlarining individual xususiyatlari. 4. biologik shartlanganlik osttuzilishi – miya morfologik va fiziologik xususiyatlariga muayyan darajada bog‘liq bo‘lgan patologik o‘zgarishlarni, shaxsning yosh, jins xususiyatlarini va uning tipologik holatlarini birlashtiradi. shaxsning faolligi odamning atrofdagi tashqi muhitga ko‘rsatadigan ta’siri tushuniladi ehtiyoj jonli mavjudotning tobe ekanligini ifoda etuvchi va mazkur shart-sharoitlarga nisbatan faolligini namoyon qiluvchi holat tariqasida ifodalaniladi kelib chiqishiga binoan ehtiyojlar tabiiy va madaniy turga ajraladi psixologiya fanida ehtiyojlar o‘z predmetining xususiyatiga ko‘ra moddiy va ma’naviy turlarga ajratiladi psixologiya fanida ehtiyoj quyidagi tiplarga ajratiladi: individual – yakka shaxsga yo‘naltirilgan. guruhiy – real guruhlarga moddiy va …

5 / 33

mni mukammalroq tushunishga, bilim saviyasining kengayishiga yordam beradi. shu o‘rinda qiziqishlarning tarkibiy qismlar sifatida quyidagilarni keltirib o‘tish joiz: shaxsning o‘zi uchun qimmatli va yoqimli bo‘lgan muayyan narsa va hodisalarga munosabati mazmuni qiziqish ma’lum yo‘nalganlikni anglatadi. moddiy, ijtimoiy, siyosiy, kasbiy, bilish estetik sportga qiziqish va boshqalarga ajratiladi. maqsad qiziqish beqaror va barqaror xarakterda bo‘ladi. bevosita faoliyat jarayonining o‘ziga bo‘lgan qiziqish bavosita bu faoliyat natijalariga qiziqish. barqarorligi qiziqishlar har xil muddatli va saqlanishligi bilan tavsiflanadi. qiziqishlarning barqarorligi esda olib qolishning davomiyligida ko‘rinadi. kengligi qiziqishlar bitta sohada to‘plangan bo‘lishi mumkin. shuningdek, ko‘p obyektlar o‘rtasida taqsimlangan bo‘lishi mumkin. qiziqishlar mazmuniga ko’ra: • shaxsiy va ijtimoiy; mqsadiga binoan: • bevosita va bilvosita; ko’lamiga ko’ra: • keng va tor; qiziqishlar darajasiga ko’ra: • barqaror va beqaror; psixologiyada qiziqish mana bunday tiplarga ajratilishi mumkin: motiv • ma’lum ehtiyojlarni qondirish bilan bog‘liq bo‘lgan qandaydir faoliyatga moyillikdir e’tiqod • shaxsning o‘z qarashlari, tamoyillari, dunyoqarashiga mos ravishda harakat qilishga undovchi …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs"

mavzu: shaxs reja: 1. shaxs haqida tushuncha 2. jahon psixologiyasida shaxs nazariyalari 3. sobiq sovet psixologiyasida shaxs ta’rifi 4. shaxsning malaka va odatlari shaxs muayyan jamiyatda yashovchi faoliyatning biror turi bilan shug‘ullanuvchi, kishilar bilan normal til orqali munosabatga kirishuvchi ongli individga aytiladi individ sifatida dunyoga kelgan odam ijtimoiy muhit ta’sirida keyinchalik shaxsga aylanadi, shuning uchun bu jarayon ijtimoiy-tarixiy xususiyatga egadir individuallik inson individ shaxs individuallik deganda insonning shaxsiy psixologik xususiyatlarining betakror birikmasi tushuniladi endopsixika • shaxsning psixik tuzilishining ichki qismlari sifatida psixik elementlar va funksiyalarining o`zaro bog`likligini aks ettiradi. ekzopsixika • o`z tarkibida shaxs munosaba...

This file contains 33 pages in PDF format (1.4 MB). To download "shaxs", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs PDF 33 pages Free download Telegram

shaxs

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "shaxs"

Similar files