inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi

PPTX 49 стр. 335,3 КБ Бесплатная загрузка

49 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 335,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 49

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 49

slayd 1 2-mavzu: inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi reja: 1. shaxs haqida tushuncha. shaxsning rivojlanishi. shaxsning himoyalanish mexanizmlari, ta'sir etuvchi omillar. 2. shaxs psixologik strukturasi.“endopsixika” va “ekzopsixika” haqida tushuncha. 3. shaxsning o'zini o'zi baholashi. shaxsni o'rganish metodlari 4. shaxsning psixik rivojlanishini tabaqalashtirish sxemasi z.freyd g'oyalarida shaxs strukturasi. (d.b.elkonin). 5. shaxsning faolligi. 1 2 + ontogenez jarayoni organizmdagi hayotiy faoliyatning eng past darajasidan yuqori darajalariga ketma-ket o'zgarishi bilan belgilanadi. "filogeniya" atamasi (yunoncha "phyle" - "turlar, turkum, qabila" va "genos" - "kelib chiqish") turning kelib chiqishi va tarixiy rivojlanish jarayonini bildirish uchun ishlatiladi. psixologiya fanida bu evolyutsiya jarayonida hayvonlar psixikasining rivojlanishi, shuningdek inson ongi shakllari evolyutsiyasi. "ontogenez" tushunchasi ko'proq alohida ahamiyatga ega. bu (psixologiyada) shaxs psixikasining rivojlanish jarayonidir. bunday holda, biz rivojlanishning doimiy tabiati haqida gapiramiz - inson tug'ilishidan o'limigacha. psixologiya fani biologiyadan filogenez va ontogenez tushunchalarini oladi, ularning muallifi nemis biologi e. gekkeldir. 2 psixologik tadqiqotlardan ma'lum bo'lishicha, qator tug'ma reflekslar bolaning …

2 / 49

o'rinishi bilan katta odamnikiga aynan o'xshasa ham, aslida undan ko'p farq qiladi. odamlarni o'zaro qiyoslasak, ajoyib manzarani ko'ramiz: miyaning og'irligi chaqaloq tanasining 1/8 va katta odamlarda esa 1/40 qismini tashkil etadi. chaqaloqlarda bosh gavdaga nisbatan kattaroq ko'rinsa-da, u hali juda bo'sh, mukammallashmagan bo'ladi. ularning organizmi jadal sur'at bilan o'sish davridan o'tadi. bu davrda chaqaloqning og'irligi 3-5 kg bo'lishiga qaramay, miyasining og'irligi 300–350 grammni tashkil qiladi, xolos. yuqoridagi fikrlarni isbotlashga harakat qilgan psixolog e.a.arkinning izlanishlari xam bunga misol bo'ladi. chaqaloq boshqa yosh davridaga odamlarga qaraganda kuchsiz, zaif, ojiz qo'rinsada, ba'zi jihatlari bilan kattalardan ustunlik qiladi. e.a.arkinning fikricha, chaqaloqlik davrining kuchli jihatlari ko'pincha uning o'sish quvvatida o'z ifodasini topadi. u har oyda ikki santimetrdan o'sadi, uning og'irligi har kuni 1,6-2 grammdan ortib boradi. uning shiddatli sur'at bilan o'sishi ko'proq individning vegetatav nerv sistemasi, ichki sekretsiya (buqoq, qalqon osti va ustki) bezlarining faoliyatiga bevosita bog'likdir. chaqaloqning g'oyat jadal sur'at bilan o'sishi shu davrning …

3 / 49

a xarakat qilganlar. ulardan biri arnold gezell (1880 —1961), yangi tug'ilgan chaqaloqlarni butun bolalik davomida kuzatgan. u bolalardagi u yoki bu xulq atvor shakli qanday va qachon paydo bo'lishini qayd qiladi: emaklash, yurish, yugurish, mayda predmetlarni olish, qaychi yordamida qirqish malakasi, qalamdan foydalanish va inson figurasini chizish malakalari va x.k.lar. u to'plangan ma'lumotlari asosida ontogenezining turli davrlarida oddiy bola imkoniyatlarini ifodalab bergan. gezellning kuzatishlarida shu narsa ma'lum bo'ldiki, yaxshi ovqatlangan bolalarda xulq atvorning bu shakllari jiddiy va oldindan aytib bo'lmas ketma—ketlikda yuzaga kelgan. 2. go'daklik davrida psixik rivojlanish; go'daklik davri bolaning 3- oyligidan bir yoshlarigacha bo'lgan davrni o'z ichiga olib, bu davrda bola tashqi muhitga moslashishi uchun ma'lum darajada etilgan nerv tizimi bilan tug'iladi. go'daklik davri inson hayotidagi organik ehtiyojlarni (kislorodga, ovkatta, issik yoki sovukka) kondirishga nisbatan yunaltirilgan xatti-harakatlarning tugma, instinktiv shakllari sof holda kuzatiladigan yagona davr hisoblanadi. insonga xos bo'lgan xatti-harakatlar, yangi tajribalarni egallash uchun bekiyos imkoniyatlarning borligi go'daklik …

4 / 49

ri boshlanadi. ilk bolalik davri bola hayotidagi eng ahamiyatga molik, uning kelajakdagi psixologik rivojlanishini belgilab beruvchi - muhim davr hisoblanadi. bu davrdagi rivojlanishning asosini bolaning to'g'ri yurishi, muloqotga kirishishi va predmetli faoliyatni egallash xususiyatlari tashkil etadi. tikka va to'g'ri yura olish imkoni bolani, doimiy ravishda yangi ma'lumotlarni egallashga zamin bo'ladi. 1-3 yoshdagi bola shakllanishida psixik rivojlanishning o'ta ahamiyatliligini inobatga olgan holda, ayrim psixologlar (r.zazzo) inson tug'ilganidan to etuklik davrigacha bo'lgan psixik rivojlanishiining taxminan o'rtalari, 3 yoshga to'g'ri keladi, degan mulohazani bildiradilar. shuni alohida ko'rsatish joizki, 1,6 - 3 yoshlar nutqning rivojlanishi uchun senzitiv davr hisoblanadi. bu davr aqliy rivojlanishning asosini, idrok va tafakkur harakatlarining yanga ko'rinishlarini tashkil etadi. 1 yoshli bola predmetlarni izchil, sistemali ravishda ko'rib chiqa olmaydi. u asosan predmetning qandaydir bir ko'zga tashlanib turadigan belgisiga o'z e'tiborini qaratadi va predmetlarni shu belgilariga ko'ra taniydi. keyinchalik yangi idrok harakatlarining egallanishi bolaning predmetli harakatlarini bajarishdan ko'z bilan chamalab, harakat qilishiga …

5 / 49

, qovoq sariq, sariq, yashil, ko'k, siyohrang, oq, qora) idrok etishi mumkin. bundan tashqari bolaning yurishni boshlash muddatiga madaniy xususiyatlar ham ta'sir ko'rsatadi. hopkins (1991) ma'lumotlariga ko'ra qora tanli bolalar oq tanli bolalarga nisbatan bir necha hafta oldin yura boshlaydilar. shimoliy hindistonlik go'daklar, ular qaerda tug'ilishidan qat'iy nazar ertaroq yura boshlaydilar. buning sababi ularning onalari massajni erta qo'llaydilar va bola faolligini qo'llab—quvvatlaydilar. gvatemalilik go'daklar tor va qorong'i uylarda yashashlari, yaxshi boquv va e'tibordan mahrum ekanliklari sababli rivojlanishning nazorat nuqtasida ko'rsatilgan muddatdan ancha keyi yura boshlaydilar. shaxs muayyan jamiyatda yashovchi faoliyatning biror turi bilan shug'ullanuvchi, kishilar bilan normal til orqali munosabatga kirishuvchi ongli individga aytiladi. psixologiya fanida inson zotiga xoslik masalasi individ, shaxs, individuallik (yakkahollik) tushunchalari orqali aks ettiriladi. chaqaloqning inson zotiga mansubligi individ tushunchasida ifodalanadi (bundan farqli o'laroq, hayvonot bolasi dunyoga kelishi bilanoq va hayotning oxiriga qadar jonzot deb yuritiladi). «individ» tushunchasida kishining nasl-nasabi ham mujassamlashgan. 17 quyida mualliflar tomonidan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 49 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi"

slayd 1 2-mavzu: inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi reja: 1. shaxs haqida tushuncha. shaxsning rivojlanishi. shaxsning himoyalanish mexanizmlari, ta'sir etuvchi omillar. 2. shaxs psixologik strukturasi.“endopsixika” va “ekzopsixika” haqida tushuncha. 3. shaxsning o'zini o'zi baholashi. shaxsni o'rganish metodlari 4. shaxsning psixik rivojlanishini tabaqalashtirish sxemasi z.freyd g'oyalarida shaxs strukturasi. (d.b.elkonin). 5. shaxsning faolligi. 1 2 + ontogenez jarayoni organizmdagi hayotiy faoliyatning eng past darajasidan yuqori darajalariga ketma-ket o'zgarishi bilan belgilanadi. "filogeniya" atamasi (yunoncha "phyle" - "turlar, turkum, qabila" va "genos" - "kelib chiqish") turning kelib chiqishi va tarixiy rivojlanish jarayonini bildirish uchun ishlatiladi. psixologiya fani...

Этот файл содержит 49 стр. в формате PPTX (335,3 КБ). Чтобы скачать "inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: inson psixikasining ontogenezda… PPTX 49 стр. Бесплатная загрузка Telegram

inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "inson psixikasining ontogenezda rivojlanishi"

Похожие файлы