shaxs psixologiyasi. shaxsiyat.

PDF 37 стр. 768,3 КБ Бесплатная загрузка

37 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 768,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 37

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 37

2-mavzu: shaxs psixologiyasi. shaxsiyat. reja: 2.1. shaxs haqida tushuncha. shaxsga ta’sir etuvchi omillar. 2.2. shaxs psixologik tuzilishi. shaxs to‘g‘risida nazariyalar. shaxsning o‘zini anglashi, o‘z o‘zini baholash. shaxsning o‘z-o‘zini nazorat qilishi va boshqarishi. 2.3. faoliyat haqida tushuncha. faoliyatning tuzilishi, turlari. 2.4. motiv va motivatsiya. motivlarning turlari. motivatsion sohani tekshirish metodlari. motivatsiyaning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. 2.5. shaxsning ijtimoiylashuvi. shaxs va ijtimoiy institutlar. xulq og‘ishlari. egoizm va altruizm. ijtimoiy rollar. ijtimoiy ustanovka haqida tushuncha. 2.6. kichik guruhlar psixologiyasi. kichik guruhlarning klassifikatsiyasi. katta guruhlar psixologiyasi. etnik guruhlar psixologiyasi. amaliy tavsiyalar. tayanch so‘z va iboralar: shaxs tuzilishi, shaxs nazariyasi: g.ayzenk, z.freyd, k.rodjers, a maslou, o‘zini o‘zi baholash, nazorat qilish, boshqarish, metod: kuzatish, proyektiv texnikalar, so‘rovnomalar va amaliy testlar, faoliyat, faollik,harakat, xatti-harakat, sa’i-harakat, maqsad, intilish, interoreorizatsiya, eksteroriorezatsiya, faoliyat turi: o‘yin, o‘qish, mehnat, motiv, ko‘nikma, malaka, odat,motivatsiya, motiv turi: ichki, tashqi, motivatsiya nazariyasi: bixeveorizm, neobixeveorizm, shaxs, individ, individuallik, himoyalanish mexanizmi. 2.1. shaxs haqida tushuncha. shaxsga …

2 / 37

muniga to‘xtalish lozim. a.v.petrovskiy tahriri ostida chaqqon “umumiy psixologiya” darsligida “individ” tushunchasida kishining nasl nasabi ham mujassamlashgandir. yangi tug‘ilgan chiqaloqni, katta yoshdagi odamni ham, mutafakkirni ham, aqli zaif ovsarni ham, yovvoiylik bosqichidagi qabilaning vakilini ham, madaniyatli mamlakatda yashayotgan yuksak bilimli kishini ham individ deb hisoblash lozim. individ tushunchasi professor e.g‘ozievning “umumiy psixologiya” darsligida tavsiflanishicha, individ lotincha ajralmas, alohida zot ma’nolarini anglatib inson zotiga xoslik masalasini belgilab beradi. shuningdek, katta yoshdagi ruhiy sog‘lom odamlar ham, chiqaloq ham, nutqi yo‘q, oddiy malakalarni o‘zlashtira olmaydigan aqli zaiflar ham individlar deb ataladi. m.g.davletshin tahriri ostida chaqqon “psixologiyadan qisqacha izohli lug‘atda” individ bo‘linmas, ayrim jins, shaxs ma’nolarini anglatib, biologik turga kiruvchi alohida tirik mavjudot sifatida ko‘rsatib o‘tiladi. keltirilgan ta’riflardan shuni xulosa qilish mumkinki shaxs deb muayyan jamiyatda yashovchi faoliyatning biror turi bilan shug‘ullanuvchi, kishilar bilan normal til orqali munosabatga kirishuvchi ongli individga aytiladi. individ sifatida dunyoga kelgan odam ijtimoiy muhit ta’sirida keyinchalik shaxsga aylanadi, shuning …

3 / 37

shuniladi. individuallik kishining o‘ziga xosligini, uning boshqa odamlardan farqini aks ettiruvchi psixologik fazilatlar birikmasidir. individuallik tarkibiga xarakter, temperament, psixik jarayonlar, holatlar, hodisalar, hukmron xususiyatlar yig‘indisi, iroda, faoliyat motivlari, inson maslagi, dunyoqarashi, iqtidori, har xil shakldagi reaksiyalar, qobiliyatlari va shu kabilar kiradi. individuallik individning boshqalardan farqlaydigan ijtimoiy xususiyatlari va psixikasining o‘ziga xosligi hamda uning qaytaril-masligidir. zikr etilgan psixologik xususiyatlarning bir xildagi birikmasini o‘zida mujassamlashtirgan odam yo‘q, inson shaxsi o‘z individualligi jihatidan betakrordir. “endopsixika” va “ekzopsixika” haqida tushuncha hozirgi kunda asosiy muammolardan biri bir shaxsning boshqa odamlardan ajratib turadigan individual tuzilishga ega ekanligidir. ushbu psixologik muammoni hal qilish shaxsning mazkur tuzilishining ichki sharoitlarida ifodalanuvchi xulq-atvorni oldindan bashorat qilish imkonini yaratadi. hozirgi zamon jahon psixologiyasida biologik (tabiiy) va ijtimoiy omillarning voqeylikka ta’siri ostida shakllangan inson shaxsida ikkita muhim qism bo‘lganligini tasdiqlovchi nazariya yuksak mavo‘eni egallab turibdi. mazkur nazariyaga binoan “ichki psixik” (“endopsixik” – yunoncha endo ichki degan ma’noni bildiradi) degan g‘oyani ilgari surdilar. …

4 / 37

yonlarining xususiyatlarini irodaviy zo‘r berish xislatlarini ixtiyorsiz harakatlarni va shu kabi fazilatlarni aks ettiradi. “ekzopsixika” esa o‘z tarkibida shaxs munosabatlarining tizimini va uning qiziqishlari, mayllari, ideallari, maslagi ustunlik qiluvchi, hukmron hissiyotlarini, egallagan bilimlarni, tajribalarni qamrab oladi. tabiiy asosga ega bo‘lgan “endopsixika” biologik shart-sharoitlarga bog‘liq bo‘lsa, “ekzopsixika” aksincha ijtimoiy voqeyliklar ta’sir ostida yuzaga keladi, tarkib topadi va takomillashib boradi. ta’kidlab o‘tilgan, fikrlarni tasdiqlash maqsadida ular o‘tkazgan tajribalariga murojaat qilarniz. qo‘sh omillik nazariyasi tadqiqotchilari tajribalarida 80-130 sm balandlikdagi odamning shaxs xususiyatlarini tarkib toptirish uchun o‘rganilgan. buning natijasida ular shaxsi tuzilishida ko‘p xislatlari o‘xshashligi topilgan. bunday odamlarning past (pakana) bo‘lishlaridan tashqari, ularning tuzilishida hech qanday nuqson va kamchilik yo‘q ekanligi aniqlangan. bunday toifaga kiruvchi bolalarga xos kulguni hech bir tanqidsiz, o‘ta soddalikni, muayyan darajada emotsional (hissiy) zo‘riqishni namoyon qiladigan vaziyatga nisbatan chidamlilikni, uyat hissining kamroq individuallik inson individ shaxs ekanligini uchratish mumkin. shaxsning xislatlariga na “endopsixika”, na “ekzopsixika” qismlarini kiritish mumkin emas. chunki …

5 / 37

utishlarini niqoblaydi, xolos. mabodo biz mitti o‘zlari bilan bap-barobar bo‘yli kishilar muhitida yashaydi deb tasavvur qilsak, u holda ularda ham tevarak-atrofdagi boshqa odamlardagi kabi mutlaqo boshqacha shaxsiy fazilatlar, xususiyatlar, xislatlar sifatlar mujasassamlashishi mumkin bo‘lar edi. umumiy psixologiya fanida shaxsning shakllanishi va rivojlanishi qonuniyatlari hamda ularning mexanizmlari tadqiq etiladi. bu borada psixologlar tomonidan shaxsga nisbatan turlicha ta’rif berilgan va uning tuzilishini o‘ziga xos tarzda tasavvur qilishgan. quyida mualliflar tomonidan keltirilgan ta’riflar tahlillarining keltirib o‘tamiz. a.g.kovalyovning fikricha, shaxs bu ijtimoiy munosabatlarning ham ob’ekti ham sub’ektidir. a.n.leont’ev ushbu masalaga boshqacharoq yondashadi va unga shunday ta’rif beradi: shaxs faoliyat sub’ektidir. k.k.platonovning talqiniga binoan jamiyatda o‘z rolini anglovchi, jamiyatning ishga layoqatli, yaroqli a’zosi shaxs deyiladi. bu muammo mohiyatini chuqurroq ochishga harakat qilgan s.l.rubinshteyn ta’rificha, shaxs - bu tashqi ta’sirlar yo‘nalishini o‘zgartiruvchi, ichki shart-sharoitlar majmuasidir. psixologiya fanida bir-biriga yaqin, lekin o‘zaro farqlanib turuvchi tushunchalar qo‘llanib kelinadi, chunonchi odam, shaxs, individuallik. ularning mohiyatini aniqroq izohlab berish, har …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 37 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shaxs psixologiyasi. shaxsiyat."

2-mavzu: shaxs psixologiyasi. shaxsiyat. reja: 2.1. shaxs haqida tushuncha. shaxsga ta’sir etuvchi omillar. 2.2. shaxs psixologik tuzilishi. shaxs to‘g‘risida nazariyalar. shaxsning o‘zini anglashi, o‘z o‘zini baholash. shaxsning o‘z-o‘zini nazorat qilishi va boshqarishi. 2.3. faoliyat haqida tushuncha. faoliyatning tuzilishi, turlari. 2.4. motiv va motivatsiya. motivlarning turlari. motivatsion sohani tekshirish metodlari. motivatsiyaning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. 2.5. shaxsning ijtimoiylashuvi. shaxs va ijtimoiy institutlar. xulq og‘ishlari. egoizm va altruizm. ijtimoiy rollar. ijtimoiy ustanovka haqida tushuncha. 2.6. kichik guruhlar psixologiyasi. kichik guruhlarning klassifikatsiyasi. katta guruhlar psixologiyasi. etnik guruhlar psixologiyasi. amaliy tavsiyalar. tayanch...

Этот файл содержит 37 стр. в формате PDF (768,3 КБ). Чтобы скачать "shaxs psixologiyasi. shaxsiyat.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shaxs psixologiyasi. shaxsiyat. PDF 37 стр. Бесплатная загрузка Telegram