gazlarni qon bilan tashilishi. nafas boshqarish

PPT 50 pages 5.2 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPT

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

powerpoint presentation тошкент кимё халқаро университети мадазизова дилфуза рахматуллаевна тиббий фундаментал фанлар кафедраси катта ўқитувчиси маъруза №2. газларни қон билан ташилиши. нафас бошқаруви * режа: газларнинг қон билан ташилиши. нафас йўллари физиологияси, улар диаметрининг бошқарилиши. ташқи муҳитнинг турли шароитларидаги нафас гипоксия ва унинг турлари. организм ҳужайраларида доимо оксидланиш жараёни кетганлиги учун нафас кислородни доимо келиб туришини таъминлайди. нафас босқичлари: 1. ўпка вентиляцияси (атмосфера ва ўпка орасида газ алмашинув) 2. ўпкада газлар диффузияси (альвеола ва қон орасидаги газ алмашинуви) 3. қонда газларни ташилиши. 4. тўқималарда газлар диффузияси (тўқима ва қон орасида газ алмашинуви) 5. тўқималарда нафас (ҳужайраларда о2 утилизацияси) альвеоляр ҳаво: нафас чиқариш резерв ва қолдиқ ҳаво ҳажмларининг йиғиндиси – 2,5 л.га тенг нафас олиб чиқарганда газлар таркиби деярли ўзгармайди организмнинг ички муҳитини ташкил қилади одатда ўпкадаги газ алмашинувини таъминлайди альвеола ва капилляр мембранаси орасида газлар алмашинуви диффузия ёрдамида амалга ошади. диффузия этаплари: газларни аэрогематик барьердан ўтказиш ўпка капиллярларида газларни қон …

2 / 50

, ўд шунча юқори бўлади. агар нафас тез-тез ва чуқур бўлса, ўд яхшиланади (вақт юқори), агар тез-тез ва юзаки бўлса, ўд ёмонлашади (вақт кам). s – альвеола майдони: қанча катта бўлса, ўд шунча яхши бўлади. ℓ - акм қалинлиги (интерстициал суюқлик ортса) газлар алмашинувини таъминловчи ўпка структуралари ҳар бир ўпкани нафас олиш зонаси 300 млн. альвеолалар майдони 40-140 м2 300 млн капилляр йирик оралиғи билан 5 – 8 мкм аэрогематик барьер қалинлиги 0,3-2,0 мкм қондаги газлар. катта ва кичик қон айланиш доирасида содир бўладиган жараёнлар газлар аралашмасидаги ҳар бир газнинг ўзига тўғри келган атмосфера босимидаги қисми шу газнинг парциал босими дейилади. газлар аралашмасининг умумий босимини ва унинг % ҳисобида аниқлаш мумкин. рпарциал=р атмосф х ҳаводаги %/100 ро2=(760-47) * 14 = 99,8% 100 100 мм.сим.уст 14- альвеоляр ҳавода о2% нафас цикли даврида кислород ва карбонат ангидрид % миқдори: о2 со2 n2 олинган ҳаво 21 0,03 78,97 чиқарилган ҳаво 16 4,5 79,5 …

3 / 50

ди. со2 диффузиянинг паст градиенти унинг қонда юқори эрувчанлиги (20 марта) билан тушунтирилади. қонга тушган кислород нb билан енгил кимёвий боғ билан нbо2 ҳосил қилади. эритроцитларнинг юзаси катта бўлганлиги учун о2 диффузияси тез амалга ошади. бир молекула нb тўрт молекула о2 бириктиради (1,34мл о2). 100 мл қонда 20,1 мл о2 (20%) бўлади. hbo2 ҳосил бўлиши кислородни ро2 тўғри пропорционал равишда боғлиқ, бу hbo2 диссоциацияси эгри чизиғида яққол кўринади. карбонат ангидридни қонда ташилиши hb билан бирикма ҳолида - 5%; карбонатлар ҳолида - 50%; эриган ҳолатда - 2,5%; қонда 85% дан ортиқ карбонат ангидрид эритроцитларда к+, плазмада na+ билан кимёвий боғланган бўлади. қондаги карбонат ангидрид бирикмаси миқдори унинг парциал босимига боғлиқ бўлади (рсо2 ) ва диссоциация эгри чизиғида ҳам кўринади. тўқимадан со2 эритроцитларга ўтади ва карбоангидраза ферменти таъсирида н2со3 га айланади. карбоангидраза н2co3 ҳосил бўлишини 10 000 тезлаштиради. со2 эритроцитларда hb билан боғланиб, карбогемоглобинни (hbco2) ҳосил килади. ўпкада со2 оддий диффузия йўли …

4 / 50

л қисмларидаги вентиляция билан қон айланишининг интенсивлиги тинч ҳолатда ўпканинг диффузион қобилияти о2 учун 25 мл.мин. со2 учун 600 мл.мин. тўқималарда со2 таранглиги 60 мм. сим. уст.га, артериал қонда рсо2 40 мм. сим. уст.га тенг, шунинг учун со2 тўқималардан қонга диффузияланади. веноз қонда со2 бирикмалари умумий миқдори 57-58%, артериал қонда эса 52-53% ташкил этади. карбонат ангидриднинг кўп миқдори na+ ва к+ билан бирикма ҳолида ва плазмада эриган ҳолатда бўлади. баландликка кўтарилганда атмосферадаги кислороднинг порциал босими пасаяди. кислороднинг альвеоладаги ро2 градиенти 60 мм.сим. уст. дан «0» гача пасаяди, бунда альвеола билан қон орасидаги кислород алмашинуви амалга ошмай колади. шунинг учун баландликда одам скафандр ёки махсус камерада бўлиши керак. одам сув остига тушганда (кессон) босим ортиб, қонда газларни эрувчанлиги ошади, бу организмга ёмон таъсир этиши мумкин. сув остидан юқорига тез кўтарилганда эриган газлар тез газ ҳолига ўтиши туфайли томирларда газ ҳосил бўлиб, унда эмболияни юзага келтиради (кессон касаллиги). гипоксиянинг турлари гипоксик- артериал …

5 / 50

н иборат- инспиратор, экспиратор. нафасни бошқарадиган нерв марказлари узунчоқ миянинг инспирация маркази. узунчоқ миянинг экспирация маркази. варолий кўпригидаги пневмотаксик марказ. ўрта мия (нафас мушакларининг тонуси)ни бошқарилиши. гипоталамус (жисмоний иш бажарганда нафас частотаси ва чуқурлигини бошқарилиши). мия пўстлоғи – ҳар хил шароитларга нафасни мослашишини бошқарилиши (ихтиёрий нафас). нафас маркази фаолияти хеморецепторлар, механорецепторлар ва проприорецепторлардан келувчи афферент импульслар билан бошқарилади. ўпкада 3 турдаги механорецепторлар фарқланади: чўзилиш, ирритант ва юкстаальвеоляр. чўзилиш рецепторлари геринг-брейер рефлексини чақиради. геринг-брейер рефлекси (1868) нафас олиш жараёнида альвеолалар кенгаяди, ўпкани кенгайиш рецепторлари адашган нерв орқали нафас чиқариш марказини қўзғатиб, нафас олиш марказини тормозлайди. рефлекс нафас чуқурлиги ва миқдорини назорат қилади. нафасни бошқарилишида каротид синус, аорта равоғи ва тўқималардан келган афферент импульсларнинг аҳамияти катта. нафасни гуморал бошқарилиши фредерик тажрибасида кўрсатилган. альвеоляр ҳавода со2 концентрациясини ортиши, ўпка вентиляциясини ортишига олиб келади. чақалоқнинг биринчи нафас олиши ҳам со2 ни нафас марказини қўзғатиши билан боғлиқ. нафасни бошқарувчи асосий гуморал факторлар со2 ни ошиши …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gazlarni qon bilan tashilishi. nafas boshqarish"

powerpoint presentation тошкент кимё халқаро университети мадазизова дилфуза рахматуллаевна тиббий фундаментал фанлар кафедраси катта ўқитувчиси маъруза №2. газларни қон билан ташилиши. нафас бошқаруви * режа: газларнинг қон билан ташилиши. нафас йўллари физиологияси, улар диаметрининг бошқарилиши. ташқи муҳитнинг турли шароитларидаги нафас гипоксия ва унинг турлари. организм ҳужайраларида доимо оксидланиш жараёни кетганлиги учун нафас кислородни доимо келиб туришини таъминлайди. нафас босқичлари: 1. ўпка вентиляцияси (атмосфера ва ўпка орасида газ алмашинув) 2. ўпкада газлар диффузияси (альвеола ва қон орасидаги газ алмашинуви) 3. қонда газларни ташилиши. 4. тўқималарда газлар диффузияси (тўқима ва қон орасида газ алмашинуви) 5. тўқималарда нафас (ҳужайраларда о2 утилизацияси) альвеоляр ҳ...

This file contains 50 pages in PPT format (5.2 MB). To download "gazlarni qon bilan tashilishi. nafas boshqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: gazlarni qon bilan tashilishi. … PPT 50 pages Free download Telegram