o‘simlik hujayrasi tuzilishi va kimyoviy tarkibi

DOCX 34 стр. 4,2 МБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,2 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

mundarija kirish...................................................................................................... 3 i bob. o‘simlik hujayrasining tashqi tuzilishi........... 6 1.1. hujayra po‘sti va membranasining tuzilishi , vazifasi............................................6 1.2 hujayra devorining tuzilishi va funksiyalari ..................................... ……...……9 ii.bob. o‘simlik hujayrasining ichki tuzilishi..............................12 2.1. protoplastning tuzilishi va xususiyatlari...............................................................12 2.2. o‘simlik hujayrasining organoidlari va ularning tuzilishi ...................................13 iii. bob. o‘simlik hujayrasining kimyoviy tarkibi ..................24 3.1. o‘simlikning zahira moddalari ............................................................................24 xulosa....................................................................................................................29 foydalanilgan adabiyotlar..................................................................32 kirish mavzuning dolzarbligi: o‘simlik hujayrasi - tirik organizmning eng mayda biologik va tizim birligi bo‘lib, hamma hayotiy jarayonlami o‘zida mujassamlashtiradi. o‘simlik va muhit orasida murakkab aloqadorlik mavjud. o‘simliklar tabiatdagi modda almashinuvi jarayonida muhim rol o‘ynaydi. yashil o‘simliklar planetamizdagi hayotning asosiy manbaidir. quyoshdan keladigan yorug‘lik energiyasi yashil o‘simliklar tomonidan o‘zlashtirilib, ularning hujayrasida kimyoviy energiyaga, uning yordamida esa o‘simlikka atrof-muhitdan keladigan noorganik moddalar organik moddalarga, ya’ni oqsil, yog‘, uglevod, vitamin, organik kislotalar va boshqalarga aylantiriladi. quruqlik va suvda o‘sadigan o‘simliklar fotosintez natijasida har yili 450 mlrd tonna organik modda hosil qiladi. o‘simliklar inson …

2 / 34

ng tuzilma va funksional birligidir. hujayra (grekcha-cytos yoki lotincha cellula) so‘zini birinchi bor robert guk 1665 yilda qo‘llagan. biologiya fanining asosiy yutuqlaridan bo‘lgan hujayra nazariyasi 1839-yil m.shleyden va t.shvann tomonidan yaratilgan. o‘simlik hujayrasida organoidlardan sitoplazma, yadro, mitoxondriylar, va plastidalar bo‘lib, ulami bir so‘z bilan protoplast deb ataladi. hujayra protoplastning mahsuloti bo‘lgan hujayra qobig‘i bilan o‘raladi, shuningdek vakuolasi ham bo‘ladi . tabiatdagi organizmlar hujayra tuzulishiga nisbatan ikkita guruhga bo‘linadi: 1-prokariotlar-hujayrasida, shakllangan yadro bo‘lmaydi, ularga bakteriyalar va ko‘k-yashil suvo‘tlari kiradi. prokariotlar – (lot. pro-oldin, gacha va grekcha korion-yadro, yong‘oq degani) yadro va boshqa ichki membranali organoidlarga ega bo‘lmagan organizm hujayralariga aytiladi. masalan sianobakteriyalar. yagona uzuksimon (ba’zida chiziqsimon) ikki zanjirli dnk molekulasi giston-oqsillar bilan komplekslar hosil qilmaydi. prokariot hujayralilarga bakteriyalar, ko‘k-yashil suv o‘tlari kiradi. prokariot hujayralar avlodi bu-eukariot hujayralarning mitoxondriya va plastidalari hisoblanadi. 2-eukariotlar-hujayrasida albatta shakllangan yadro bo‘ladi. ularga o‘simlik va hayvon organizmlari kiradi. eukariotlar (grekcha eu-yaxshi, to‘la va karyon-yadro, yong‘oq) yadro qobig‘i …

3 / 34

ng hujayrasi, asosan ovalsimon, shar yoki egik tayoqcha shaklida bo‘ladi. ko‘p hujayrali organizmlar hujayrasining shakli va o‘lchami ularning holati va bajaradigan funksiyasiga bog`liq. shuning uchun ular ustinsimon, ko‘p qirrali, yumaloq, urchuqsimon va cho‘ziq bo‘lishi mumkin. bir organizm tarkibiga kiruvchi hujayralar tuzilishida ham bir-biridan sezilarli darajada farq bo‘lishi mumkin. ko‘p hujayrali organizmlarda maxsus funksiyalarni bajaruvchi yuqori darajada mutaxassislashgan hujayralar uchraydi. har bir tirik hujayraning o‘ziga xos bo‘lgan ko‘pgina vazifalar funksiyalar mavjuddir. o‘simliklar hujayrasi ham barcha eukariot organizmlar hujayrasiga o‘xshashdir. ammo ulardan farqli o‘laroq o‘simlik hujayrasida fototrof oziqlanish uchun xos bo‘lgan plastidlar, hujayrani o‘rab turuvchi polisaxarid devori hamda turgorni saqlab turish uchun muhim bo‘lgan markaziy vakuola mavjud. bo‘linuvchi o‘simlik hujayrasida esa sentriollar yo‘q. tirik hujayra yarim o‘tkazuvchanlik xususiyatiga ega bo‘lgan membrana bilan chegaralangan bo‘lib, o‘zini qayta qurish qobiliyatiga ega. kurs ishining maqsadi: o‘simlik hujayrasi va uning tuzilishini ilmiy adabiyotlar va manbalar asosida tahlil qilish va o‘rganish. kurs ishining vazifalari : -o‘simlik hujayrasining …

4 / 34

siy to‘qima hujayrasi (0,04 mm2). prozenximatik hujayralaming bo‘yi enidan bir necha barobar katta bo‘ladi. masalan, paxta tolasi bir hujayradan iborat bo‘lib, uzunligi 35-40 mm, qichitqi o‘tining po‘stloq tolasining uzunligi esa 70-80 mm. o‘simlik hujayralarining ko‘rinishi va bajaradigan vazifalari har xil bo‘lsa ham, ular umumiy tuzilishga ega. o‘simlik hujayralarida dastlab hujayra qobig‘ini va ichki tarkibiy qismni farqlash zarur. hayotiy xossalar aynan hujayra ichki qismi bilan belgilanadi. uni protoplast deb ataladi. voyaga yetgan o‘simlik hujayrasi vakuolaga ega, u hujayra shirasi bilan to‘lgan bo‘ladi. protoplast, sitoplazma va unda joylashgan yirik organellalaridan iborat: yadro, plastidalar, mitoxondriyalar va boshqalar.(1-rasm). 1.1-rasm. o‘simlik hujayrasi tuzilishi. hujayra po‘sti. u hujayra va to‘qimalarga mexanik mustahkamlikni beradi va protoplazmatik membranani vakuola shirasining gidrostatik bosimidan himoya qiladi hamda moddalarni yutilishida ishtirok etadi. yosh hujayralarda po‘st o‘sish qobiliyatiga ega. u protoplast komponentlaridan hosil bo‘ladi. ona hujayra bo‘linayotganda 2 dona yosh hujayra oralig‘ida parda, ya’ni to‘siq hosil bo‘ladi va u eski po‘st bilan …

5 / 34

alar mavjud. shuni aytib o‘tish lozimki, hujayra po‘sti suv va unda erigan moddalani yaxshi o‘tkazadi. biroq hujayra po‘stini yog‘ochlashishi o‘tkazuvchanlikni sezilarli darajada pasaytiradi, po‘kaklashish esa o‘tkazuvchanlikni keskin kamaytiradi, natijada hujayra nobud bo‘ladi. hujayra membranasi. hujayra va uning tarkibiga kiruvchi barcha organoidlar membrana bilan chegaralangandir. membranalar hujayralarni ayrim komponentlarga ajratadi. membranalarda o‘ta hayotiy muhim bo‘lgan jarayonlar sodir bo‘ladi, ya’ni to‘siqlik, tashiluv, osmotik, energetik, biosintetik va boshqalar. hujayra membranasi hujayrani qo‘llab-quvvatlash va hujayra shaklini saqlashga yordam berish bilan birga hujayraning yaxlitligini himoya qiladi. oqsillar va lipidlar hujayra membranasining asosiy qismidir. oqsillar va lipidlarning aniq aralashmasi yoki nisbati ma’lum bir hujayraning ishlashiga qarab o‘zgarishi mumkin. fosfolipidlar hujayra membranalarining muhim tarkibiy qismidir. ular o‘z-o‘zidan yarim o‘tkazuvchan bo‘lgan lipidli ikki qatlam hosil qilishni tashkil qiladilar, shunda faqat ba’zi moddalar membranadan hujayraning ichki qismiga tarqalishi mumkin. membrananing yana bir vazifasi - endotsitoz va ekzotsitoz muvozanati orqali hujayralar o‘sishini tartibga solish. endotsitozda lipidlar va oqsillar hujayralar membranasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘simlik hujayrasi tuzilishi va kimyoviy tarkibi"

mundarija kirish...................................................................................................... 3 i bob. o‘simlik hujayrasining tashqi tuzilishi........... 6 1.1. hujayra po‘sti va membranasining tuzilishi , vazifasi............................................6 1.2 hujayra devorining tuzilishi va funksiyalari ..................................... ……...……9 ii.bob. o‘simlik hujayrasining ichki tuzilishi..............................12 2.1. protoplastning tuzilishi va xususiyatlari...............................................................12 2.2. o‘simlik hujayrasining organoidlari va ularning tuzilishi ...................................13 iii. bob. o‘simlik hujayrasining kimyoviy tarkibi ..................24 3.1. o‘simlikning zahira moddalari ........................

Этот файл содержит 34 стр. в формате DOCX (4,2 МБ). Чтобы скачать "o‘simlik hujayrasi tuzilishi va kimyoviy tarkibi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘simlik hujayrasi tuzilishi va… DOCX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram