topografik kartalar va planlar va injenerlik masalalari tez-kundaligi

PPTX 31 pages 1.4 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

презентация powerpoint topografik kartalar va planlarda injenerlik masalalar yechish masshtablar, masshtab aniqligi. plan, xarita va profil to‘g‘risida tushincha. xaritalarning masshtablari bo‘yicha klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. relef va uning asosiy shakllari, xususiyatlari, uni planda tasvirlash. plan va xaritalarda shartli belgilar, unda yechiladigan masalalar. reja: masshtablar. 1. masshtablar turi. sonli va chiziqli masshtablar. 2. ko’ndalang masshtablar. 3. masshtab aniqligi. қуйидаги турларга бўлинади: sonli ko’rinishda bo’ladi grafik ko’rinishda ifodalanadi chiziqli masshtab grafigini yasash uchun toʼgʼri chiziq masshtab asosi deyiladigan 1 yoki 2 sm li kesmalarga boʼlinadi. chapdan chekkadagi kesma qoʼshimcha 10 boʼlakka boʼlinadi. birinchi kesmaning oʼng tomondagi nolinchi shtrixgacha boʼlgan tegishli masofaga joyda toʼgʼri keladigan metrlar soni yoziladi. 600 500 400 300 200 100 0 100 1:10000 sonli masshtab uchun chiziqli masshtab grafigi keltirilgan. undan foydalanib, joyda oʼlchangan 486 m gorizontal chiziqni kartada qoʼyish kerak boʼlsa, sirkulni bir ignasi 400 m li boʼlakka, ikkinchi ignasi esa noldagi chapga toʼrtinchi boʼlakka qoʼyiladi, qolgan 6 m …

2 / 31

z har bir aniqlangan nuqtadan perpendikulyar chiziq chiqarib, maʼlum masshtabli kartada gorizontal uzunlikning oraligʼi ab – chiziqning uzunligini qoʼyamiz, yaʼni: gorizontal oraliqning uzunligi–a ni, formulasi yordamida aniqlanadi. soʼngra perpendikulyar chiziqning oxirini egri chiziq bilan birlashtirib chiqamiz. ёки masshtab nima? masshtab – yer yuzidagi masofalar gorizontal proyeksiyalarining kichraytirilish darajasidir. sonli masshtab deb nimaga aytiladi? agar masshtab raqamlar bilan kasr tarzida ifodalansa sonli masshtab deyiladi. so’zli masshtab deb nimaga aytiladi? agar sonli masshtab so’zlar bilan ifodalansa so’zli masshtab deyiladi. chiziqli masshtab deb nimaga aytiladi? agar masshtab grafik shaklda ifodalansa chiziqli masshtab deyiladi. ko’ndalang masshtabdan qachon foydalaniladi? aniqlik katta talab etilganda ko’ndalang masshtabdan foydalaniladi. masshtab aniqligi deb nimaga aytiladi? plandagi 0,1mm oraliqga joyida to’g’ri keladigan uzunlikga aytiladi. har xil qurilish – muhandislik ishlarida, xalq xo’jaligining turli tarmoqlarida, shuningdek qishloq xo’jaligida har xil masshtabli topografik plan va kartalardan foydalaniladi. butun yer yuzasini yoki uning ayrim katta bo’laklarini qog’ozda tasvirlashda yerning sharsimon ekanligi hisobga olinadi. …

3 / 31

gini hisobga olgan tushirilgan gorizontal proyeksiyasiga aytiladi. plan bilan karta o`rtasida asosan quyidagi farqlar bor: 1. karta yer yuzasi yoki uning katta qismining sferik yuzaga tushirilgan proyeksiyasining qog`ozdagi kichraytirilgan tasviridir; plan esa yer yuzasi kichhik qismining tekislikdagi gorizontal proyeksiyasining qog`ozdagi kichraytirilgan tasviri. 2. planda joydagi chiziqlarning uzunligi, ob`yektlar konturlarining maydoni va yunalishlari orasidagi burchaklar to`g`ri tasvirlanadi; kartada esa ularning tasvirida ma`lum xatoliklarga yo`l qo`yiladi. 3. planning masshtabi uning hamma qismida bir xil bo`ladi, ya`ni: planda masshtab o`zgarmaydi; kartada esa masshtab kartaning turli qismlaridagina emas, hatto bir nuqtadan chiqadigan turli yo`nalishlari buyicha ham o`zgarib boradi. 4. karta ma`lum kartografik proyeksiya yoki zonalar sestemasidagi to`g`ri burchakli koordinata sistemasida tuziladi; plan esa ko`pincha shartli yoki mahalliy to`g`ri burchakli koordinatalar sistemasida tuziladi. plan va kartada faqat joydagi barcha tafsilotlarning chegaralari aniq tasvirlangan bo’lsa, bunga gorizontal (konturli) plan yoki karta deyiladi. agar joyning rel’yefi gorizontallar bilan tasvirlangan bo’lsa, unga topografik plan yoki topografik karta deyiladi. …

4 / 31

lariga bo’linadi. 1. konturli shartli belgilar – karta masshtabida konturlarni ko’rsatish mumkin bo’lgan obyektlar tasvirlanadi. masalan: o’rmon, botqoqlik, o’tloq, bog’, ko’l va boshqalar. har bir kontur ichida o’sha ob’yektning shartli belgisi beriladi. masalan: bog’ 2. chiziqli shartli belgilar − uzunasiga davom etgan ob’yektlar, masalan: − daryo, ko’l, yo’llar, telefon liniyalari va boshqalar. misol uchun: −•−−•− telefon tarmog’i 3. masshtabsiz shartli belgilar bilan konturlarni karta masshtabida ko’rsatish mumkin bo’lmagan ob’yektlar yakka o’sgan daraxt, kilometr va yo’l ko’rsatkichlari, buloq, quduq va hokazolarning joydagi o’rni, shartli belgining markaziga yoki tagiga to’g’ri keladi. masalan: ∆ − geodezik punkt. 4. tushintirirish shartli belgilari − konturli, chiziqli va masshtabsiz shartli belgilar bilan tasvirlangan ob’yektlarni qo’shimcha ravishda xarakterlash uchun ishlatiladi. daryo oqimi yo’nalshlarini ko’rsatuvchi strelka, o’rmon xillarini ko’rsatish uchun qo’yilgan shartli belgi, bulardan tashqari topografik kartadagi barcha raqam, harflar, to’la va qisqartma yozuvlar ham tushuntirish shartli belgilariga kiradi. masalan, ♠ − terak. kartalar-klassifikasiyasi. plan va kartalar mazmuni, …

5 / 31

oshqalar batafsil ko`rsatilsa, obzor – topografik kartalarda esa aholi yashaydigan punktlar kvartallar tarzida tasvirlanadi. topografik xaritalar yirik masshtabli boʼlganligidan ulardagi territoriya maʼlum kattalikdagi qismlarga boʼlinib, har bir qism alohida-alohida varaqda, qabul qilingan kartografik proektsiyada, masshtab, hamda ramkada tasvirlanadi. topografik xaritaning har bir varagʼidagi territoriyaning oʼlchami maʼlum qoida va nomenklaturaga asosan olinadi. xaritalarning masshtablari bo‘yicha klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. topografik xaritaning ana shu elementlari, yaʼni kartografik toʼr, masshtab, nomenklaturasi uning matematik elementlari deyiladi. yer yuzasining topografik xaritada tasvirlanadigan tafsilotlari esa xaritaning geografik elementlari deyiladi. geografik elementlariga territoriyaning relʼefi, gidrografiyasi, oʼsimlik va tuproq grunt koʼrsatkichlari, aholi yashaydigan punktlar, hamda baʼzi bir xoʼjalik va siyosiy-maʼmuriy elementlari kiradi. topografik xaritalardan foydalanishni osonlashtirish maqsadida uning ramkasidan tashqarida turli chizma, sxema va yozuvlar beriladi. bular topografik xaritaning yordamchi elementlaridir. topgrafik planlar tuzish uchun asosan 1:500, 1:1 000, 1:2 000 va 1:5 000 masshtablari qabul qilingan. topgrafik xaritalar tuzish uchun asosan 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "topografik kartalar va planlar va injenerlik masalalari tez-kundaligi"

презентация powerpoint topografik kartalar va planlarda injenerlik masalalar yechish masshtablar, masshtab aniqligi. plan, xarita va profil to‘g‘risida tushincha. xaritalarning masshtablari bo‘yicha klassifikatsiyasi va nomenklaturasi. relef va uning asosiy shakllari, xususiyatlari, uni planda tasvirlash. plan va xaritalarda shartli belgilar, unda yechiladigan masalalar. reja: masshtablar. 1. masshtablar turi. sonli va chiziqli masshtablar. 2. ko’ndalang masshtablar. 3. masshtab aniqligi. қуйидаги турларга бўлинади: sonli ko’rinishda bo’ladi grafik ko’rinishda ifodalanadi chiziqli masshtab grafigini yasash uchun toʼgʼri chiziq masshtab asosi deyiladigan 1 yoki 2 sm li kesmalarga boʼlinadi. chapdan chekkadagi kesma qoʼshimcha 10 boʼlakka boʼlinadi. birinchi kesmaning oʼng tomondagi nolinchi...

This file contains 31 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "topografik kartalar va planlar va injenerlik masalalari tez-kundaligi", click the Telegram button on the left.

Tags: topografik kartalar va planlar … PPTX 31 pages Free download Telegram

topografik kartalar va planlar va injenerlik masalalari tez-kundaligi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "topografik kartalar va planlar va injenerlik masalalari tez-kundaligi"

Similar files