organizmnichiniqtirish va chiniqtirish usullari

PPTX 15 pages 990.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 990.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz davlat universiteti xorijiy filologiya fakulteti filologiya tillarini o’qitish. ingiliz tili mustaqil ish fan nomi: yosh fizologiya bajardi:4-kus talabasi absattarova aziza organizmni chiniqtirish va chiniqtirish usullari organizmni chiniqtirish -organizmning noqulay iqlim sharoitlari (havoning past va yuqori harorati, past atmosfera bosimi va boshqalar) taʼsiriga chidamini oshirish tadbirlari. organizmni chiniqtirishni bolalikdan boshlash muhim. odam organizmi oʻzgarib turadigan tashki muhit sharoitlariga muvofiqlashgan holda (qarang adaptatsiya) chiniqib boradi. biror omil (sovuq, issiq va boshqalar)ning muntazam, koʻp marta taʼsir etishi va ular dozasini tobora oshira borish yoʻli bilan chiniqtiruvchi effektga erishiladi, chunki shunday sharoitlardagina organizmda moslashadigan o‘zgarishlar rivojlanadi: neyrogumoral va moddalar almashinuvi jarayoni takomillashadi, atrof muhitdagi no-xush omillar taʼsiriga organizmning umumiy qarshiligi oshadi. organizmni chiniqtirishga organizmning muayyan fizik omillar taʼsiriga sezuvchanligini astasekin pasaytirish orqali erishiladi. chunonchi, maʼlum darajadagi sovuq bilan muntazam taʼsir koʻrsatish, asosan, past harorat taʼsiriga, issiq bilan taʼsir koʻrsatish esa yuqori harorat taʼsiriga …

2 / 15

shiroq taʼminlanishiga imkon beradi va yuqumli kasalliklarga hamda sovuq urishiga chidamini oshiradi. teri muguz qavatining bir oz qalin tortishi hisobiga ham sovuq sezish pasayadi, natijada terining issiqlikni izolyatsiya qilish xossasi kuchayadi. sovuqqa oʻrganmagan kishilarda gavdaning hatto ozgina qismining sovqotishi va umumiy sovqotish burun shilliq pardasi tomirlarining kengayishiga, uning yalligʻlanib, sekretor suyuqlikning koʻp ajralishiga, yaʼni yuqori nafas yoʻllarining oʻtkir respirator kasalliklariga olib keladi. sovuqqa chiniqqan kishilarda yuqori nafas yoʻllari shilliq pardasida bunday reaksiya kuzatilmaydi. oftob, havo va suvdan oqilona foydalanish yoʻli bilan ham organizmni sovuqqa chiniqtirish mumkin. hoʻl sochiq bilan artinish, boshdan suv quyish, dush qabul qilish, choʻmilish eng qulay va taʼsir-chan suv muolajalaridan hisoblanadi. ularni dastlab uy temperaturasidagi suvdan boshlash, soʻngra temperaturani asta-sekin pasaytirib, muolaja muddatini oshira borish lozim. 4 atrof-muhit issiq boʻlganda bunday haroratga odatlanmagan odam organizmi issiqlab ketishi mumkin (issiq urishi). koʻp marta va uzoq muddat issiq taʼsir etishi natijasida organizmning yuqori temperatura taʼsiriga chidami oshadi, gʻaraq-gʻaraq terlash …

3 / 15

ishda jismoniy taʼsirlarga moslashuvning yomonlashishini va muolajalardan keyin fiziologik funksiyalarning birmuncha sekin tiklanishini hisobga olish lozim. hayotning barcha soha vakillari ishtirokida olib borilishi lozim. har bir yigit-qiz bu infeksiyaning tarqalish yoʻllari, uning oldini oladigan tadbirlardan xabardor boʻlishi va oʻzini undan ehtiyot qilishi kerak. 5 jismoniy mashqlardan keyin xoʻl sochiq bilan artinish, boshdan suv quyish yoki dushga tushish, yozda esa suv va havo temperaturasi kamida 20— 22° boʻlganda choʻmilish lozim. bolalarni chiniqtirish yosh avlodni sogʻlom qilib tarbiyalashga imkon beradigan asosiy profilaktik tadbirdir. bolalar sof havo yetishmasligiga juda sezuvchan boʻladi. uzoq muddatgacha yaxshi shimollatilmaydigan xonalarda boʻlgan bolalar lanj, injiq boʻladi. uyqusi buziladi, ishtahasi boʻlmaydi, boshi ogʻriydi, koʻngli aynib turadi, kamqonlik roʻy beradi. goʻdak atrof muhitning fizik omillariga asta-sekin moslashadi, chunki uning muhofaza reaksiyalari sust rivojlangan boʻladi. bolani qayotining birinchi kunlaridan boshlab ehtiyotlik bilan muntazam chiniqtira borish, lekin bunda uning aʼzo va sistemalari funksional jixatdan hali yetilmaganligini yoddan chiqarmaslik kerak. gipotrofiya, raxit, qaytalab …

4 / 15

da yuz berib, bunda omillarning ta'sir etish vaqti o’zi xos xususiyatlari va atrof muhit shartli signal bo’lib xizmat qilishi mumkin. beriladigan malakalarning miqdorini aniqlashda termoregulyasiyaning faollar davomida o’zgarib turishini hisobga olish kerak. masalan, bahor va yozning boshlanishida kimyoviy termoregulyasiya ancha intensiv bo’ladi. bahorda sovuq haroratni sezish porogi kuz paytiga nisbatan ancha past bo’ladi. bundan tashqari, kimyoviy termoregulyasiyaning o’zgarishi ertalabki soatlarda ancha tez bo’ladi. sovuq haroratga chiniqish suv protseruduralari va sovuq havo vannasi orqali olib boriladi. suvda haroratni o’tkazish kuchli bo’lganligi uchun u tanani tez sovitish xususiyatiga esa. shuning uchun suv muolajalari qisqa bo’ladi (bir necha sekunddan bir necha minutgacha). sovuq suv haroratga chiniqishda tananing ma'lum bir qismiga uning ta'sirini berish bilan ham amalga oshirish mumkin. masalan, sovuq suvni badanga purkash, tananing yuqori qismini nam sochiq bilan artish, oyoqni sovuq vanna qilish, tomoqni chayqash va boshqalar. 7 bu vaqtda shunga e'tibor berish kerakki, tananing aynan mana shu qismi sovuq haroratga oldin …

5 / 15

rati oshib ketadi (40-410с ) va organizmning me'yoriy ishlashi qiyinlashadi. yana shu narsa muhimki, charchash termoregulyasiyani buzadi, shuning uchun chiniqish jarayonlarini organizm charchaganda olib borish maqsadga muvofiq emas. charchagan paytda tana juda tez sovib, harorat pasayib ketishidan saqlanish kerak. bir vaqtning o’zida organizmni chiniqtiraman deb issiq yoki sovuq ta'sirini me'yoridan ko’p qabul qilmaslik ham kerak. ish payti ochiq havoda sovuq suvda cho’milish tana haroratini pasaytirishi mumkin. shuning uchun sovuq suvda tushish muddatini oshiqcha cho’zish ham mumkin emas. bunday paytlari suvdan chiqqandan keyin tana harorati tezlik bilan o’z o’rniga kelishi kerak. agar shu narsa kuzatilmasa tekshiriluvchi sovuq suvda ko’p turgan (5-10 minut-dan ziyod) degan xulosaga kelishadi. 8 sovuq suvda cho’milish me'yoridan ortiq bo’lsa ishtaha yo’qoladi, uyqu qochadi, orriqlanib ketiladi, jinsiy faoliyat buziladi. yana shu narsa kuzatiladiki, haddan tashqari ko’p mashq qilganlik dastlab organizm chiniqqanligining nospetsifik komponentiga salbiy ta'sir etar ekan (bir vaqtning o’zida spetsifik komponent saqlanadi). shuning uchun ham me'yoridan ziyod …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmnichiniqtirish va chiniqtirish usullari"

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz davlat universiteti xorijiy filologiya fakulteti filologiya tillarini o’qitish. ingiliz tili mustaqil ish fan nomi: yosh fizologiya bajardi:4-kus talabasi absattarova aziza organizmni chiniqtirish va chiniqtirish usullari organizmni chiniqtirish -organizmning noqulay iqlim sharoitlari (havoning past va yuqori harorati, past atmosfera bosimi va boshqalar) taʼsiriga chidamini oshirish tadbirlari. organizmni chiniqtirishni bolalikdan boshlash muhim. odam organizmi oʻzgarib turadigan tashki muhit sharoitlariga muvofiqlashgan holda (qarang adaptatsiya) chiniqib boradi. biror omil (sovuq, issiq va boshqalar)ning muntazam, koʻp marta taʼsir etishi va ular dozasini tobora oshira borish yoʻli bilan c...

This file contains 15 pages in PPTX format (990.5 KB). To download "organizmnichiniqtirish va chiniqtirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmnichiniqtirish va chini… PPTX 15 pages Free download Telegram