реабилитация

DOC 136.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353020780_39530.doc www.arxiv.uz режа: 1. реабилитация тушунчаси 2. реабилитация асослари ва оқибатлари 3. реабилитация этилишнинг мулкий ва бошқа оқибатлари 4. қисман реабилитация этиш реабилитация тушунчаси ҳозирга қадар ҳам адабиётларда, қонун ҳужжатларида, ҳуқуқ назарияси ва фуқароларнинг онгида реабилитациянинг ягона тушунчаси йўқ. «реабилитация» атамаси лотинча бўлиб, «яроқлилигини тиклаш» демакдир. луғатларда мазкур тушунча шахсларнинг олдинги ҳуқуқларини тиклаш, ҳалол номини ва обрўсини суд бўйича ёки маъмурий тартибда тиклаш ёхуд ногиронларнинг меҳнатга лаёқатлилигини даволашнинг турли усуллари, шунингдек турли мосламалар ёрдамида тиклаш деб талқин қилинади. собиқ совет давридаги адабиётларда реабилитация оқлаш ёки жиноят ишининг жиноят ҳодисаси, таркиби йўқлиги сабабли тугатилиши фактига тенглаштирилар эди ёки асоссиз жиноий таъқиб остига олинган фуқароларнинг ҳуқуқлари ва обрўсини тиклаш деб белгиланарди ёхуд мазкур тушунчага оқлов қарори ҳам, ҳуқуқий асослар ҳам, ушбу қарорни чиқаришнинг субъектлар доираси ҳамда ҳуқуқий оқибатлари ҳам киритиларди. собиқ ссср ижтимоий онгида реабилитация кўпинча ҳукм қилинганнинг, сталин шахсига сиғиниш йилларида қатағон қилинган ҳолларда ҳалол номини қайтариш ва келгусида уни жамиятда …

и олий судининг пленуми, раёсати ва жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати ўз қарорлари ҳамда ажримларида «реабилитация асослари» тушунчасини қўлламоқда. «реабилитация» тушунчаси мазмунининг қиёсий таҳлили унинг семантик жиҳатдан ўхшашлигидан далолат беради. бундай ҳолатнинг сабабларидан бири шуки, ҳукм қилинганларнинг реабилитация ҳуқуқий институти авф этиш институтидан пайдо бўлиб ривожланган. ўарб европа мамлакатларида ва россияда ўтмишда реабилитация деганда ҳукм қилиш билан боғлиқ барча ҳуқуқларнинг келгуси вақтга бекор бўлиши тушуниларди. у тескари маънога эга бўлмаган ҳамда муддатдан илгари тузалиб кетган жиноятчиларнинг ёки жазони ўтаб бўлган фуқароларнинг ҳуқуқий лаёқатини муайян муддат ўтгандан кейин тиклашга қаратилган эди. табиийки, ушбу кенг мазмундаги маънони жиноят содир этмаган деб эътироф этилган айбсиз шахсларга нисбатан қўллаш мақсадга мувофиқ бўлар эди. агар қонун ўзгариши юз берган ҳамда жиноят декриминаллаштирилган, шунингдек фуқарога нисбатан бўлган иш жиноят таркиби йўқлиги сабабли тугатилган бўлса, жиноий таъқиб туфайли етказилган зарар компенсация қилиниши лозим. шундай қилиб, реабилитация деганда бой берилган ҳуқуқ ва имтиёзларни қайтариш, ноқонуний равишда жиноий жавобгарликка …

чун фойдаланилади. реабилитация асослари ва оқибатлари ноҳақ гумон қилинганлар, айбланганларнинг, баъзан эса айбсиз ҳукм қилинганларнинг реабилитацияси – жиноят- процессуал фанининг муҳим институтидир. у фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари, шаъни ва қадр-қимматининг муҳофаза қилинишини яхшироқ таъминлаш ғоясини ўз ичига олади. тўлиқ ва ўз вақтида реабилитация қилинишдан нафақат асоссиз ушлаб турилган, ҳибсга олинганлар, айбланувчи ва судланувчи сифатида жалб этилган шахслар ҳам манфаатдордир. ҳеч ким уларнинг тақдирига бефарқ бўлиши керак эмас. жамият ҳар бир айбсиз одам реабилитация қилинишидан манфаатдордир. шунинг учун реабилитацияни амалга ошириш суриштирув органи, терговчи, прокуратура ва суднинг муҳим вазифаси ҳисобланади. фуқаро ўзининг айбсизлиги ёки айбдорлигини исбот қилишдан озод этилади. оқлов ҳукми чиқарилган тақдирда унинг жавобгарлиги ўз-ўзидан барҳам топади. унга мазкур органлар ҳаракатларининг ғайриҳуқуқийлигини исбот қилишнинг зарурати ҳам йўқ: у, башарти оқлов ҳукми ёки юқори суднинг ишни айнан ушбу асосларга кўра тугатиш тўғрисидаги ажрими тақдим этилган бўлса, хулоса тарзида акс эттирилади. ўзбекистон республикаси жпкга кўра реабилитация қилиш ҳуқуқига судлар ҳам эга. қонун чиқарувчи …

ҳақли. шу асосга кўра ҳар йили биринчи инстанциядаги судда жиноят ишларини кўришда ўнлаб кишилар оқланмоқда. лекин, афсуски, бу ҳукм қилинганларга нисбатан жуда кам. ҳолбуки, амалиёт кўрсатганидек, кейинчалик қатор ҳукм қилинганлар барибир суд томонидан, айниқса назорат тартибида реабилитация этилади. ҳозиргача 1930 йилларда ҳукм қилинган шахсларнинг реабилитацияси амалга оширилмоқда. ўзбекистон республикаси конституциясининг 112-моддасида шундай дейилган: «судьялар мустақилдирлар, фақат қонунга бўйсунадилар. судьяларнинг одил судловни амалга ошириш борасидаги фаолиятига бирон-бир тарзда аралашишга йўқ қўйилмайди ва бундай аралашиш қонунга мувофиқ жавобгарликка сабаб бўлади». судьялар одамларни билиши, адолатли ҳукмни кутаётган ҳар бир судланувчини диққат билан ўрганиши шарт. агар суд судланувчига нисбатан диққат билан ва раҳмдиллик билан эътибор берса, шу йўсинда у жпкнинг 2-моддасида назарда тутилган шахс, давлат ва жамият манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича ўз вазифаларидан бирини бажарган бўлади. суднинг оқлов ҳукми судланувчининг тўлиқ реабилитациясини, унинг ҳуқуқлари ва ҳалол номи тикланганини англатади. оқланган шахсга моддий зиён, шунингдек жиноий жавобгарликка ноқонуний тортилгани ва суд муҳокамаси натижасида етказилган маънавий …

моқда. оқлов ҳукми одил судловнинг қонуний ва зарур ҳужжатидир. процессуалист олимларнинг аксарияти оқлов ҳукми чиқарилишини табиий ҳодиса, тўлиқ реабилитацияга олиб келадиган одил судловнинг зарур ҳужжати деб тўғри ҳисоблайди. аммо ҳукмнинг қонуний, асосли ва адолатли бўлиши талаблари (жпкнинг 455-м.) оқлов ҳукмига айблов ҳукмига қараганда кўпроқ қўйилади. суднинг ҳар қандай ҳукми сингари, оқлов ҳукми ҳам холис ҳақиқатни, яъни судланувчи унга айб деб қўйилган жиноятни содир этмаганлигини аниқлаши керак. қонуний, асосли ва адолатли ҳукмнинг чиқарилиши у оқлов ёки айблов бўлишидан қатъий назар суд муҳокамасининг бевосита вазифасига тўғри келадиган пировард мақсаддир. ҳукмнинг важлари унинг асослилиги, ишончлилиги, исботланганлиги ва ҳуқуқий жиҳатдан саводлилигида ўз аксини топади. ҳар қандай қонуний, асосли ва адолатли ҳукмнинг асосида ҳақиқат ётади. ҳукмнинг асослилиги – холисона ҳақиқатга мувофиқ ишнинг барча аниқ ҳолатларини тўғри аниқлашдир. дастлабки тергов ва суд муҳокамаси босқичларида жиноят ҳодисасининг мавжудлигини исбот қилиш зарурияти дастлабки тергов ва суд муҳокамасини давом эттириш ёки реабилитация асослари мавжудлигини эътироф этиш билан ҳал …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "реабилитация"

1353020780_39530.doc www.arxiv.uz режа: 1. реабилитация тушунчаси 2. реабилитация асослари ва оқибатлари 3. реабилитация этилишнинг мулкий ва бошқа оқибатлари 4. қисман реабилитация этиш реабилитация тушунчаси ҳозирга қадар ҳам адабиётларда, қонун ҳужжатларида, ҳуқуқ назарияси ва фуқароларнинг онгида реабилитациянинг ягона тушунчаси йўқ. «реабилитация» атамаси лотинча бўлиб, «яроқлилигини тиклаш» демакдир. луғатларда мазкур тушунча шахсларнинг олдинги ҳуқуқларини тиклаш, ҳалол номини ва обрўсини суд бўйича ёки маъмурий тартибда тиклаш ёхуд ногиронларнинг меҳнатга лаёқатлилигини даволашнинг турли усуллари, шунингдек турли мосламалар ёрдамида тиклаш деб талқин қилинади. собиқ совет давридаги адабиётларда реабилитация оқлаш ёки жиноят ишининг жиноят ҳодисаси, таркиби йўқлиги сабабли тугатилиш...

DOC format, 136.5 KB. To download "реабилитация", click the Telegram button on the left.

Tags: реабилитация DOC Free download Telegram