uslubiy ko’rsatma "umumiy kimyo kafedrasi"

DOC 23 pages 462.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 462.5 KB

File type DOC

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti umumiy kimyo kafedrasi fanidan laborotoriya ishlari neft va gaz fakulteti neft-gaz kimyo sanoati texnologiyasi 1-kurs talabalari uchun uslubiy ko‘rsatma 2023 tuzuvchi: ass. turabayeva n.b. taqrizchilar: dots. g. rahmatova dots. z. ro‘ziyeva mazkur uslubiy ko’rsatma umumiy va noorganik kimyo fani bo’yicha tasdiqlangan namunaviy fan dasturiga asosan ishlab chiqilgan bo’lib, neft va gaz fakultetining neft-gaz kimyo sanoati texnologiyasi, sanoat texnologiyasi fakultetining kimyoviy texnologiya bakalavrlariat ta’lim yo’nalishlari talabalari uchun mo’ljallangan. uslubiy ko’rsatma «umumiy kimyo » kafedrasining « » sonli yig’ilishida (« » 20 y.), «sanoat texnologiyasi» fakulteti uslubiy komissiyasining « » sonli yig’ilishida (« » 20 y.) va institut uslubiy kengashining « » sonli yig’ilishida (« » 20 y.) ko’rib chiqilgan va chop etib ko’paytirishga tavsiya etilgan. so’z boshi ushbu uslubiy ko’rsatma «umumiy va noorganik kimyo» kursi bo’yicha laboratoriya ishlarini bajarish uchun tayyorlangan bo’lib, qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti neft va gaz fakultetining …

2 / 23

a noorganik kimyo» kursi bo’yicha o’z bilimlarini chuqurlashtirishda va mustaqil ishlashda yordam beradi. i – laboratoriya ishi. texnika xavfsizligi qoidalari i. i. ish tartibi kimyo laboratoriyasida ishlash vaqtida quyidagi qoidalarga rioya qiling: 1. darslikdan va leksiyadan tegishli bo’limlarni, o’qib chiqing va laboratoriya ishining mazmuni bilan tanishing. 2. tajriba uchun kerak narsalar (idishlar, asboblar, reaktivlar) borligi aniqlanguncha tajriba boshlamang. 3. tajriba o’tkazish vaqtida ishning qo’llanmada ko’rsatilgan tartibi va ketma – ketligiga rioya qiling. 4. hamma ehtiyot choralariga rioya qiling (kerak bo’lgan taqdirda, ishni mo’rili shkafda bajaring, yonuvchi va havfli moddalar bilan ishlaganda ehtiyot bo’ling). 5. tajribaning borishini diqqat bilan kuzating va uning tafsilotlarini bilib oling. 6. ish tamom bo’lgandan keyin, ish o’rnini tartibga soling. 7. kuzatilgan barcha hodisalarni va bo’lgan reaksiyalarning tenglamalarini tajriba tamom bo’lishi bilanoq ish daftarlariga yozib qo’ying. 8. ish daftarlariga ish o’tkazilgan kunni, temaning nomini, ishning mazmunini yozing (asbobning sxemasi yoki rasmini chizing), kuzatish natijalari, reaksiya tenglamalari, hisoblar …

3 / 23

gandan so’ng, o’sha zahotiyoq, banka yoki sklyankaning probirkasini tiqib, joyiga qo’ying. 4. quruq reaktivlarni muguz, chinni yoki metall qoshiqchalar yoxud shpatlar bilan oling. ular hamma vaqt toza va quruq bo’lishi kerak; ishlatib bo’lgandan so’ng ularni filtr qog’oz bilan yaxshilab arting. 5. reaktivni pipetka bilan olsangiz, pipetkani yuvmay turib, unda boshqa sklyankadan reaktiv olmang. 1.3. laboratoriyada ishlash vaqtida rioya qilinishi kerak bo’lgan ehtiyot choralari 1. zaharli va badbo’y moddalar bilan qilinadigan tajribalarni mo’rili shkafda bajaring. 2. ajralib chiqadigan gazni yaqin turib hidlamang. gazni hidlash zarur bo’lsa, ehtiyot bo’lib, havoni qo’lingiz bilan idish og’zidan o’zingiz tomon yelpitib hidlang. 3. kuchli kislotalarni, ayniqsa, sulfat kislotani suyultirishda suvni kislotaga quymang, kislotani suvga jildiratib quying. 4. reaktivlarni quyishda ularni yuzingizga yoki kiyimingizga sachratmasligi uchun hech vaqt idishning tepasiga engashmang. 5. suyuqlik qizdirilayotgan idish ustiga engashib qaramang, chunki suyuqlik ba‘zan sachrab chiqishi ham mumkin. 6. probirkaga biror narsa solib qizdirayotganingizda uning og’zini o’zingizga yoki yoningizda turgan …

4 / 23

rt element – geliy, nion va argonning oksidlari olinmagan. qolgan barcha elementlarning oksidlari bevosita yoki bilvosita yo’llar bilan hosil qilingan. oksidlar ximiyaviy xossalari jihatidan to’rt gruppaga bo’linadi: 1. asosli oksidlar. 2. kislotali oksidlar. 3. amfoter oksidlar. bular tuz hosil qiluvchi oksidlar deyiladi. 4. tuz hosil qilmaydigan oksidlar (masalan, no, co, sio2, ruo4). 1. asosli oksidlar. kislotalar yoki kislotali oksidlar bilan o’zaro ta‘sir etishi, tuz hosil qiladigan oksidlar asosli oksidlar deyiladi. ular jumlasiga ishqoriy va ishqoriy – yer metallarining oksidlari (k2o, na2o, cao, sro, bao) kiradi. asosiy oksidlar kislotalar bilan reaktsiyaga kirishib, tuz va suv hosil qiladi: cao + 2hcl = cacl2 + h2o asosiy oksidlar suv bilan o’zaro ta‘sir etishi, asos hosil qiladi: cao + h2о = ca(oн)2 asosli oksidlar kislotali oksidlar bilan reaktsiyaga kirishib, tuz hosil qiladi. cao + cо2 = cacо3 2. kislotali oksidlar. asoslar yoki asosli oksidlar bilan o’zaro ta‘sir etib tuz hosil qiladigan oksidlar kisltotali oksidlar …

5 / 23

metallning valentligiga teng bo’ladi. asoslar suvda yaxshi va yomon eriydigan asoslarga bo’linadi. ishqoriy metallar va ishqoriy – yer metallarning gidroksidlari suvda yaxshi eriydi va yaxshi dissotsilanadi. suvda yaxshi eriydigan asoslar ishqorlvar deyiladi. masalan, lioh, naoh, koh, ba(oh)2 ishqorlardir. ishqorlar terini o’yadi, shisha, yog’och va kiyimni yemiradi. shuning uchun ular uyuvchi ishqorlar ham deyiladi. suvda yomon eriydigan gidroksidlar asoslar deyiladi. ishqorlar ham, asoslar ham kislotalar bilan reaktsiyaga kirishib tuz hosil qiladi: 2koh + h2so4 = k2so4 + 2h2o cu(oh)2 + h2so4 = cuso4 + 2h2o asoslar kislotali oksidlar bilan reaktsiyaga kirishib, tuz va suv hosil qiladi: са(он)2 + со2 = сасо3 + н2о asoslar tuzlar bilan reaktsiyaga kirishib, boshqa tuz va boshqa asos hosil qiladi: cacl2 + 2naoh = ca(oh)2 + 2nacl asos eritmasiga qizil lakmosli qog’oz tushirsak, u ko’karadi, fenolftalein eritmasidan 1 – 2 tomchi tomizsak, eritma pushti rangga kiradi.meteloranj eritmasidan tomizsak, eritma sariq ranga kiradi. 2.2. tajribalar. 1 - …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uslubiy ko’rsatma "umumiy kimyo kafedrasi""

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti umumiy kimyo kafedrasi fanidan laborotoriya ishlari neft va gaz fakulteti neft-gaz kimyo sanoati texnologiyasi 1-kurs talabalari uchun uslubiy ko‘rsatma 2023 tuzuvchi: ass. turabayeva n.b. taqrizchilar: dots. g. rahmatova dots. z. ro‘ziyeva mazkur uslubiy ko’rsatma umumiy va noorganik kimyo fani bo’yicha tasdiqlangan namunaviy fan dasturiga asosan ishlab chiqilgan bo’lib, neft va gaz fakultetining neft-gaz kimyo sanoati texnologiyasi, sanoat texnologiyasi fakultetining kimyoviy texnologiya bakalavrlariat ta’lim yo’nalishlari talabalari uchun mo’ljallangan. uslubiy ko’rsatma «umumiy kimyo » kafedrasining « » sonli yig’ilishida (« » 20 y.), «sanoat texnologiyasi» fakulteti uslubiy...

This file contains 23 pages in DOC format (462.5 KB). To download "uslubiy ko’rsatma "umumiy kimyo kafedrasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: uslubiy ko’rsatma "umumiy kimyo… DOC 23 pages Free download Telegram