даъво қўзатиш ҳуқуқи

DOC 116.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1352612432_36207.doc режа: 1. даъво тушунчаси 2. даъвонинг элементлари 3. даъвонинг элементлари 4. даъвонинг турлари 5. даъво қўзғатиш 6. бир неча талабларни бирлаштириш ва ажратиш 7. жавобгар манфаатларининг ҳимоя қилиниши даъво тушунчаси ҳар қандай манфаатдор шахс бузилган ёки низоли ҳуқуқини ёки қонун билан қўриқланадиган манфаатини ҳимоя қилиш учун қонунда белгиланган тартибда судга мурожаат қилишга ҳақли (фпкнинг 1-моддаси). юридик шахс ҳуқуқидан фойдаланувчи ташкилотлар ўзаро низолари юзасидан мулкий ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш хусусида, белгиланган тартибда хўжалик судига мурожаат қилишга ҳақлидирлар.1 баъзи даъволар қонунда назарда тутилган ҳолларда, ҳакамлар (ҳолислар) судида қўзғатилиб ҳал қилиниши мумкин. юқорида келтирилган қонун кўрсатмаларига асосланиб, даъво деб ҳуқуқнинг ёки қонун билан қўриқланадиган манфаатнинг ҳимоя қилиниши тўғрисида судга ёки бошқа ваколатли ташкилотга мурожаат этишга айтамиз. даъво қўзғатиш ҳуқуқи фуқаролар, давлат манфаатларини ва ташкилотларнинг шахсий ва мулкий ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг процессуал воситаси бўлиб кўрилади. шариат ҳуқуқида фуқаролар ўзларининг манфаатлари, ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилишда арз-шикоятлар билан бир қаторда даъво қўзғатиш йўли билан …

ғрисида мажбурият субъектига мурожаат қилади, ташкилотларнинг талаби (претензияси) бутунлай қаноатлантирилмаса ёки қисман қаноатлантирилган бўлса ёхуд талабга жавоб бўлмаса, манфаатдор шахс (фуқаро ёки ташкилот) бузилган ёки низоли ҳуқуқнинг ёхуд қонун билан ҳимоя қилинадиган манфаатнинг қўриқланиши тўғрисида махсус ариза билан судга мурожаат қилади. фуқаролик даъво иши низоли иш бўлиб кўрилади. бундай ишларда албатта низолашувчи тарафлар: даъвогар ва жавобгар қатнашади ва улар ўртасида низоли ҳуқуқий талаб бўлади. бундай низоли ҳуқуқий талаб бўлмаса-даъво ҳам, низоли суд иши ҳам бўлмайди. агар бирон-бир даъвосиз, низосиз даъвогар ва жавобгари бўлмаган фуқаролик ишлари ҳам судда кўрилиши мумкин. низосиз ҳуқуқларнинг ёки қонун билан ҳимоя қилинадиган манфаатларнинг қўриқланиши тўғрисида судга мурожаат қилиш мумкинлиги тўғрисида қонунда назарда тутилган. масалан, алоҳида тартибда кўриладиган ишларда; фуқарони бедарак йўқолган деб топилиши ёки ўлган деб эълон қилиши (фпкнинг 286-290-моддалари); спиртли ичимликларни ёки наркотик моддаларни суиитеъмол қилганлик учун фуқароларнинг муомалага лаёқатини чеклаш ёки фуқаронинг руҳий касаллиги туфайли уни муомилага лаёткатсиз деб топиш (фпкнинг 291-моддаси) тўғрисидаги фуқаролик …

бўлади; иккинчидан, процессуал ҳуқуқий томони-бунда тарафлар ўртасида келиб чиққан низонинг мазмунан ҳал қилиниши ва бузилган ёки низоли ҳуқуқнинг қўриқланиши тўғрисида судга илтимос билан мурожаат қилиниши бўлади. даъвонинг бу ҳар икки томони бирга қўшилганидагина, даъво низоли ҳуқуқни ҳимоя қилиш воситаси бўлиб кўрилади. даъво қилиш-судда фуқаролик иши қўзғатилиши учун асос бўлади. ишнинг юргизилиши учун даъво аризаси қабул қилинган кундан эътиборан, мазкур иш юзасидан фуқаролик процесси давом эта бошлайди ва фуқаролик процессуал ҳуқуқий муносабат вужудга келади. ўзбекистон республикаси фуқаролик кодексининг 10-моддасида кўрсатилганидек, фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш белгиланган тартибда суд хўжалик суди ёки ҳакамлар суди томонидан амалга оширилади. фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ўзбекистон республикаси қонунлари билан белгиланган ҳолларда ва тартибда касаба уюшма ташкилотлари ва бошқа жамоат ташкилотлари томонидан ҳам амалга оширилади. бу тартиб фпкнинг нормаларида, хўжалик суди, ҳакамлар суди ва бошқа органларда иш кўриш тўғрисидаги қоидалар билан ҳам белгиланган. қонун билан алоҳида назарда тутилган ҳолларда фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилиши маъмурий тартибда амалга оширилади (фкнинг …

тлантирилишига бўлган ҳуқуқни тушунамиз. даъво қилиш, даъво қўзғатиш учун асос (ҳуқуқ)нинг бўлмаслиги оқибати-даъво аризасининг қабул қилинишини рад этиш ёки фпкнинг 100-моддасида кўрсатилганидек, ишнинг юргизилишини тугатиш бўлади. даъвонинг қаноатлантирилиши учун ҳуқуқнинг бўлмаслиги оқибатида-даъвони рад қилишдан иборат бўлади. даъвонинг элементлари ҳар бир даъвони ўзига хос хусусиятга эга эканлигини ҳисобга олиб, яъни бир даъвони иккинчи даъводан ажратиш мақсадида даъволар икки элементга, таркибий қисмга: даъво предмети (даъво қилинаётган нарса)га ва даъво асосига бўлинади. бу икки элемент даъвонинг мазмунини ташкил этади. даъвонинг предмети даъвогарнинг талаби, яъни уни жавобгардан суд орқали талаб қилинаётган нарсаси бўлади. даъво предмети бирон-бир нарсани ундириш тўғрисидаги талабдир. чунончи: муайян суммани ундирилиши, бирон-бир мулкнинг топширилиши, хизмат кўрсатилиши тўғрисидаги моддий-ҳуқуқий ёинки шахсий ҳуқуққа асосланган талаб бўлиши мумкин. даъво предмети муайян ҳуқуқий муносабатнинг бўлиши ёки бўлмаслигини, чунончи: низоли мулкда даъвогарнинг хиссаси бўлиши, мерос мулкига нисбатан ворис деб танилиши, асарнинг муаллифи деб танилиши тўғрисидаги талаблар бўлиши мумкин.даъвонинг асоси деб даъво талабини тасдиқлайдиган далилларга айтилади. фпкнинг …

идик фактлар, даъвогар ва жавобгарга нисбатан ҳуқуқ ва бурчлар вужудга келтирадиган асослар бўлади. даъвонинг турлари маълумки, даъвогар судга мурожаат қилишида бирон-бир процессуал мақсадни кўзлайди. унинг бу мақсади: бузилган ёки низоли ҳуқуқнинг ёхуд қонун билан қўриқланадиган манфаатнинг ҳимоя қилиниши тўғрисида суд қарорига эришишга қаратилади. бундай қарор, масалан, бировдан тегишли пулни ундириш ёинки бирон-бир мулкнинг эгаси деб топилиши тўғрисида бўлиши мумкин. даъвогарнинг қандай мақсадни кўзлашига, нима тўғрисида қарор чиқарилишини суддан илтимос қилишига қараб, даъволар икки турга: ундириш (олиб бериш) ва тан олиш тўғрисидаги даъволарга бўлинади. ундириш (присуждение) тўғрисидаги даъволарда даъвогар биринчидан, муайян ҳуқуқни олишга ҳақли бўлишлигини белгилашни, чунончи: мулкка нисбатан эгалик ҳуқуқини олишга, турар жойдан фойдаланишга, вояга етмаган болани ўз тарбиясига олишга ҳақли бўлишлигини ва иккинчидан, жавобгарнинг муайян ҳаракатларни қилиши, масалан, даъвогарга низоли мулкни топшириш, турар жойни бўшатиб бериши, болани тарбиялаш учун топшириши лозимлиги тўғрисида суд зарарининг чиқарилишини илтимос қилади. агар суднинг қарори жавобгар томонидан ихтиёрий равишда бажарилмаса-қарор белгиланган тартибда ижро этилиши …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "даъво қўзатиш ҳуқуқи"

1352612432_36207.doc режа: 1. даъво тушунчаси 2. даъвонинг элементлари 3. даъвонинг элементлари 4. даъвонинг турлари 5. даъво қўзғатиш 6. бир неча талабларни бирлаштириш ва ажратиш 7. жавобгар манфаатларининг ҳимоя қилиниши даъво тушунчаси ҳар қандай манфаатдор шахс бузилган ёки низоли ҳуқуқини ёки қонун билан қўриқланадиган манфаатини ҳимоя қилиш учун қонунда белгиланган тартибда судга мурожаат қилишга ҳақли (фпкнинг 1-моддаси). юридик шахс ҳуқуқидан фойдаланувчи ташкилотлар ўзаро низолари юзасидан мулкий ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш хусусида, белгиланган тартибда хўжалик судига мурожаат қилишга ҳақлидирлар.1 баъзи даъволар қонунда назарда тутилган ҳолларда, ҳакамлар (ҳолислар) судида қўзғатилиб ҳал қилиниши мумкин. юқорида келтирилган қонун кўрсатмаларига асосланиб, даъ...

DOC format, 116.0 KB. To download "даъво қўзатиш ҳуқуқи", click the Telegram button on the left.

Tags: даъво қўзатиш ҳуқуқи DOC Free download Telegram