nanofotonika

DOCX 6 pages 284.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 284.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

nanoelektronikaning rivojlanishi. nanomatorlar reja 1. nanofotonika 2. uglerodli nanoelektronika 3. nanomatorlar va ularning turlari nanofotonika. asrimiz boshidayoq elektronika taraqqiyotiga jiddiy to‘siqlar paydo bo’ldi. bular, birinchi navbatda, is lar zichligini va tezligini oshirish muammolaridir. planar texnologiya o'zining tabiat qonunlari bilan aniqlanuvchi chegarasiga yaqinlashmoqda. is larni yetakchi ishlab chiqaruvchilar 90 nm li texnologiyani o‘zlashtirmoqdalar. yana ozgina harakat qilinsa, 50 nm li texnologiyaga kelish mumkindek tuyuladi, lekin bu o‘lchamlarda kvant qonunlari va effektlari kuchga kiradi. masalan, orasidagi masofa 50 nm bo‘lgan o‘tkazuvchan yo‘lakchalardan tunnel effekti natijasida elektronlar o‘tib ketaveradi. boshqa muammolar ajralib chiqayotgan issiqlikni olib ketish, ya’ni, sovutish va xususiy shovqinni kamaytirishdir. hozirgi kunda bu muammolarni yechishning turli xil usullari ko‘rib chiqilmoqda. ulardan biri - elektronlar vazifasini qisman yoki tamomila fotonlar bajaradigan is lar yaratishdir. bu esa hozirgilardan tezkorligi va information xotirasi katta bo‘lgan hisoblash mashinalari yaratilishiga olib kelishi zarur. takrorlanuvchi o‘ta yupqa (bir atom kengligi) yarimo‘tkazgich pardalardan tuzilgan kvant tekisliklaridan foydalanish mumkin. …

2 / 6

hidagi informatsiyani detektorlarsiz to‘g‘ridan - to‘g‘ri optik informatsiyaga aylantira oladi va aksincha. uglerodli nanoelektronika. nanoelektronikaning bosqichma-bosqich rivojlanish istiqbollaridan biri - uglerodli nanoelektronikaning taraqqiyotidir. bunda asosiy rolni bizga tanish bo’lgan uglerod nanonaychalari o‘ynaydi. nanonaychalarning noyob xossalaridan biri ularning fizik va kimyoviy xossalarining xirallik darajasiga (ya’ni, nanonaychalarning eshilganlik darajasiga) bog’liqligidir. nanonaychani kerakli joydan bukib, osongina, nanometr o’lchamli metall yoki yarimo‘tkazgich sim hosil qilish mumkin. ikkita bunday nanotrubkani birlashtirib diod hosil qilishimiz mumkin. kremniy oksidi plastinasi tepasiga joylashgan nanonaycha esa - nanotranzistor kanalidir. chartered semiconductor manufacturing kompaniyasi 65 nm li texnologiya bo‘yicha ishlab chiqilgan mikrosxemani namoyish qildi. singapurdagi zavod 2006-yildan boshlab ushbu mikrosxemani ommaviyishlab chiqarishga kirishdi. texas instruments kompaniyasi 65 nm li chiplar namunaiarini yaratdi. bunday nanoelektron qurilmalar yaratildi va o‘zining ishlay olishini isbot qildi. samsung firmasi nano- va biotexnologiyalarni inson his - hayajonlarini o‘qishda mobil telefonlarda, signallarni neyronlarga uzatishda foydalanishni rejalashtirgan. philips kompaniyasi energetik mustaqil ishlaydigan nanoxotira yaratmoqda. yaponiya materialshunoslik milliy instituti …

3 / 6

kvant ulagichlar asosidagi elektronika yaqin o‘n yilda hozirgilarini siqib chiqarishi mumkin. ularning oddiy ulagichlardan farqi nanoulagichlarda harakatlanuvchi mexanik qismlari yo‘q. ikki shina orasidagi kumush ko‘prik ularga kuchlanish berilganda paydo bo’ladi deydi yaponiya materialshunoslik milliy instituti direktori xasegava. shinalar orasidagi kumush ko‘prik shu oraliqqa katta bo’lmagan musbat potensiallar farqi berilganda vujudga keladi. bu kuchlanish ishorasi o‘zgarganda ko‘prik buziladi. qurilma xona temperaturasida ishlaydi. olimlar tomonidan tayyorlangan nusxada ulagich shinalar orasidagi kuchlanish 0,6 v bo‘lganda 1 mhz chastota bilan uzib ulanadi. ulanish chastotasi shinalar qalinligiga bog‘liq. agar ularning qalinligi kamaytirilsa, 1 ghz chastotaga erishish ham mumkin. bu hozirgi zamon kompyuterlarining chegaraviy ishlash tezligidir. kumush ko‘prikcha qanday hosil bo‘lisbiga to‘xtalib o‘taylik. hammasining siri nanoo‘lchamli shinalar tarkibidadir. bir o‘tkazgich yupqa toza kumush bilan qoplangan kumush sulfiddan iborat bo‘lsa. ikkinchisi toza kumush qoplangan platinadan iboratdir. shinalar orasida musbat potensiallar farqi bo‘lganda ko‘prik yig‘iladi, kuchlanish teskari ulanganda ko‘prik sochilib ketadi. ushbu yangi kalitning afzalligi shundaki, uning asosida …

4 / 6

rilmoqda. ulaming ba'zilarini ko‘rib chiqamiz. nanomotor - bu energiyani harakatga aylantira oladigan molekulyar qurilma. odatda u bir pikoniyuton tartibida kuch ishlab chiqarishi mumkin. taklif etilayotgan tadqiqot yo'nalishi tirik hujayralardagi oqsillarning molekulyar motorlarini sun'iy qurilmalarga implantatsiya qilingan molekulyar motorlarga birlashtirishni o'z ichiga oladi. bunday vosita oqsillari, kinesin hujayra ichidagi mikrotubulalar kanallari bo'ylab turli molekulalarni harakatga keltirishi kabi, oqsil dinamikasi orqali ushbu qurilma ichida "yuk" ni harakatga keltira oladi. birinchi elektromexanik nanomotor yaratildi berklidagi kaliforniya universiteti va milliy laboratoriya olimlari. lourens birinchi nems (nanometr-miqyosdagi elektromexanik tizim) sinfidagi qurilma yaratilishini e'lon qildi. ular nanotubkaga o'rnatilgan to'rtburchak metall plastinkani aylantirish imkonini beruvchi ishlaydigan mexanik tizim yaratishga muvaffaq bo'lishdi. “shubhasiz, nano o‘lchamdagi elektromexanik aktuatorlar va motorlar ulkan salohiyatga ega, biroq ularning qachon yaratilishini aniqlash hali ham qiyin, – dedi nanoqurilmani ishlab chiquvchilardan biri aleks zettl.“mikroelektromexanik tizimlarning ko‘plab ishlab chiquvchilari. mems deb ataladigan qurilmalar "keng miqyosdagi tizimlarida nanorulmanlar, nanomottorlar va nanoaktuatorlardan foydalanishdan juda xursand bo'lishadi - …

5 / 6

be bir vaqtning o'zida rotorga potentsial etkazib berish uchun mil va oqim o'tkazgich sifatida xizmat qiladi. valdagi ishqalanishni kamaytirish va rotorning 360 gradusga aylanishini ta'minlash uchun nanotubkaning tashqi yuzasi ilgari "silliqlangan va to'g'rilangan" edi, buning uchun u va stator o'rtasida juda yuqori kuchlanish qo'llanilgan - taxminan 80 volt. nanotubaning sirt qatlami olib tashlandi). "bizning nanoqurilmalarimiz biologiyada allaqachon ma'lum bo'lgan molekulyar motorlarga nisbatan ko'plab afzalliklarga ega, - deydi janob zettl. - tabiat tomonidan har xil turdagi chiziqli va aylanuvchi molekulyar motorlarni (ya'ni, nano o'lchovli motorlar) yaratish uchun ishlatiladigan juda qiziqarli mexanizmlarga qaramay, kinesin kabi. , atp sintetaza, bakteriyalarda flagellar motorlar, bu mexanizmlardan foydalanish juda tor o'ziga xosdir.ular keng harorat oralig'ida ishlay olmaydi, qat'iy belgilangan kimyoviy tarkibga ega suvli muhitni talab qiladi, shuningdek, juda sekin ishlaydi - ular uchun chegara. kilogerts chastotalaridir". shu bilan birga, mexanik nanomottorlar, yaratuvchilarning fikriga ko'ra, kriogendan yuzlab daraja selsiygacha bo'lgan haroratlarda, vakuum va suyuq muhitda, shuningdek, juda …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nanofotonika"

nanoelektronikaning rivojlanishi. nanomatorlar reja 1. nanofotonika 2. uglerodli nanoelektronika 3. nanomatorlar va ularning turlari nanofotonika. asrimiz boshidayoq elektronika taraqqiyotiga jiddiy to‘siqlar paydo bo’ldi. bular, birinchi navbatda, is lar zichligini va tezligini oshirish muammolaridir. planar texnologiya o'zining tabiat qonunlari bilan aniqlanuvchi chegarasiga yaqinlashmoqda. is larni yetakchi ishlab chiqaruvchilar 90 nm li texnologiyani o‘zlashtirmoqdalar. yana ozgina harakat qilinsa, 50 nm li texnologiyaga kelish mumkindek tuyuladi, lekin bu o‘lchamlarda kvant qonunlari va effektlari kuchga kiradi. masalan, orasidagi masofa 50 nm bo‘lgan o‘tkazuvchan yo‘lakchalardan tunnel effekti natijasida elektronlar o‘tib ketaveradi. boshqa muammolar ajralib chiqayotgan issiqlikni ol...

This file contains 6 pages in DOCX format (284.1 KB). To download "nanofotonika", click the Telegram button on the left.

Tags: nanofotonika DOCX 6 pages Free download Telegram