мустакилликга кадар узбекитонда никох муносабатларининг хукукий тартибга солиниши

DOC 65.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1351918633_26697.doc муста=илликга =адар ызбекитонда никощ муносабатларининг щу=у=ий тартибга солиниши www.arxiv.uz мустақилликга қадар ўзбекитонда никоҳ муносабатларининг ҳуқуқий тартибга солиниши режа: 1. туркистон автоном республикасининг никоҳ тўғрисидаги қонунлари; 2. бухоро халқ республикасида никоҳнинг ҳуқуқий муносабатларини тартибга солиш; 3. хоразм халқ республикасида никоҳнинг ҳуқуқий муносабатларини тартибга солиш; 4. ўзбекистонда никоҳ тўғрисидаги қонунларнинг ривожланиши. туркистон автоном республикасининг никоҳ тўғрисидаги қонунлари жамият тараққиётининг барча босқичларида никоҳ ва оила шакллари жамиятнинг моддий шароитига қараб белгиланиб келган. ишлаб чиқарувчи кучлар ва ишлаб чиқариш муносабатлари тараққий этгани сари оила шакллари янада ривожланади, ўз мазмунини ўзгартириб боради. туркистон ассрда никоҳ ва оилага оида муҳим ҳуқуқий масалалар 1918 йил 16 декабрда қабул қилинган “фуқаролик ҳолати далолатномлари, никоҳ, оила ва васийлик ҳуқуқи ҳақида рсфср қонунлар кодекси” да хал этилган эди. 1917 йилда қабул қилинган декретларга нисбатан бу кодекс бир қатор янги ҳуқуқий қоидаларни белгилаб, никоҳ ва оила қонунчилигини маълум тизимга солди. кодекс 246 моддадан иборат бўлиб, фуқаролик ҳолати далолатномалари, никоҳ ҳуқуқи, …
2
ўзаро розилик. никоҳ ҳақиқатда ўзаро розилик асосида тузилаётганлиги ҳақида никоҳга ўтувчилардан тилхат олинган. никоҳни ҳақиқий эмас деб таниш, эр-хотиннинг ҳуқуқи ва мажбуриятларининг келиб чиқиши асослари, ота-оналар ва болалар ўртасидаги шахсий ҳамда нафақа борасидаги ҳуқуқи ва мажбуриятлари, қариндошлик ҳолатида бўлган шахсларнинг ҳуқуқи ва мажбуриятлари ҳамда бошқа масалалар тартибга солинган. кодекс оилада эр ва хотиннинг тенглигига асосланиб, она ва бола ҳуқуқини муҳофаза этишга қаратилгандир. эр-хотин ўртасидаги мулкий муносабатларни белгилашда эр-хотиннинг мулки алоҳида бўлинган мулк деган қоида асос қилиб олинган. туркистон ўлкасида 1918 йилги кодексни татбиқ этишда, фуқаролик ҳолати далолатномаларини рўйхатдан ўтказиш бўлимларини ташкил этишда, фуқароларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтиришда туркистон ички ишлар халқ комиссарлигининг роли катта бўлди. 1919 йил 15 ноябрда ички ишлар халқ комиссарлиги “туркистон республикасида фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд қилиш бўлимларини ташкил этиш ва уларнинг фаолияти” тўғрисида махсус қўлланма қабул қилди. унда бу органларни ташкил этиш қоидалари ва уларнинг фаолияти батафсил белгиланди. 1922 йил 25 июлда туркистон марказий ижроия комитети …
3
нун қабул қилинмади. 1924 йил 30 январда бутунбухоро мик мажлисида ўзбек халқининг тўй ва маракаларини кам маблағ сарфлаб ўтказиш тўғрисида маъруза тингланди. бутунбухоро марказий ижроия комитети ушбу масала бўйича қарорни муҳокама қилиб, тўй ва марака одатларини бажариш туфайли бўладиган ортиқча харажатларни камайтириш бўйича қонун чиқариш тўғрисида фикрга келди. 1924 йил 17 апрелда бутунбухоро марказий ижроия комитети маиший жиноятлар тўғрисида декрет қабул қилди. бхср халқлари одати ҳисобланган никоҳ тузиш учун аёлларни олиб қочиш билан боғлиқ қуйидаги ҳодисалар марказий ижроия комитети томонидан ижтимоий хавфли жиноий ҳаракат деб тасниф этилди: · аёлларнинг эркига қарши зўрлик қилиб ўғирлаш; · жинсий жиҳатдан балоғатга етмаган қизларни никоҳга олиш мақсадида ўғирлаш; · аёлларнинг хоҳишига зид равишда никоҳ расм-русумларини ўтказиш ёки никоҳни қайд қилдириш. бхсрнинг маиший жиноятлар тўғрисидаги қонуни никоҳ ҳуқуқи борасида чиқарилган бирдан-бир акт ҳисобланади. бухоро хàлқ совет республикаси ҳудудида тузилган диний никоҳлар ёзма шаклда расмийлаштирилмаган, никоҳга кирувчиларга никоҳ муносабатини тасдиқловчи гувоҳнома ҳам берилмаган. зарур ҳолларда никоҳ …
4
қиз учун олинган қалинни қайтаришлари лозим эди. буйруқни бузганлар эса 5 йилга қадар муддатга озодликдан маҳрум этилиши мумкин эди. марказий осиёда миллий давлат чегараланиши ўтказилгандан сўнг ҳамда ўзбекистон сср тузилгач, бу ерда никоҳ-оила муносабатларини “рсфср гражданлик ҳолатлари акти, никоҳ, оила, васийлик ҳуқуқи тўғрисидаги қонунлар кодекси” билан тартибга солиш давом этди. ўзбекистонда никоҳий муносабатларнинг ҳуқуқий асослари ўзбекистон ссрнинг ташкил топиши ва бухоро ва хоразм халқ республикаларининг унинг таркибига кириши оила қонунчилиги бўйича муҳим муаммоларни кодификациялаш ва унификициялаш (бир хиллаштириш вазифаларини қўйди). ўзбекистон сср ички ишлар халқ комиссарлиги ўзининг 1927 йил 15 январдаги циркулярида бундай ҳолатни ғоят нормал ҳолат, деб ҳисоблаб, никоҳни рўйхатга олиш учун фақат никоҳланувчиларнинг ўзаро розилиги ва никоҳ ёшига тўлганлиги асос бўлишини кўрсатди. шифокор томонидан берилган маълумотнома эмас, балки қишлоқ совети ёки маҳалла қўмитаси томонидан берилган маълумотнома никоҳ ёшига тўлганликни исботлайдиган ҳужжат ҳисобланади. загс (бугунги фҳдё) органлари никоҳга ўтувчилардан паспорт ва аризаларидан ташқари маҳалла қўмитасидан никоҳ ҳақиқатда никоҳга ўтувчиларнинг …
5
н уларнинг фамилияси бўлмаса, никоҳга ўтиш вақтида никоҳга ўтувчилардан биттасининг ота исми бўйича никоҳни расмийлаштириш ва уларнинг никоҳигача бўлган ота исмида қолиш ҳуқуқи берилган. никоҳдан ажралиш вақтида эса эр-хотиннинг ҳар бирига ўз хоҳиши бўйича фамилия танлаш ҳуқуқи берилган. эр хотин ўртасида ўзаро келишиш бўлмаса, у ҳолда бу масала бўйича уларнинг ҳар бирига никоҳгача бўлган фамилияси қайтарилади. 1941-1945 йиллар уруши даврида бир қанча норматив актлар қабул қилинди. ушбу актлар ичида собиқ ссср олий совети президиумининг 1944 йил 8 июлдаги “хомиладор аёлларга давлат нафақасини кучайтириш тўғрисида”, “қаҳрамон она” фахрий унвонини белгилаш ва “оналик шуҳрати” ордени ҳамда “оналик медали” медалини таъсис этиш ўғрисида” чиқарган фармонлари алоҳида диққатга сазовордир. юқорида кўрсатилган қонун-хужжатлардан маълумки, оила ва никоҳ масалалари давлатни доим қизиқтириб келган, давлат назаридан ҳеч ажратилиб қўйилмаган. сабаби бутун дунёда оила мустаҳкам, иноқ-тотув бўлса, оила соғлом бўлсагина давлатнинг ишлари унумли бўлган. чунки давлат муассасаларида, унинг бутун фаолиятини юксалтиришда инсонинг харакатисиз ҳеч нарсага эришиб бўлмайди. давлат …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мустакилликга кадар узбекитонда никох муносабатларининг хукукий тартибга солиниши"

1351918633_26697.doc муста=илликга =адар ызбекитонда никощ муносабатларининг щу=у=ий тартибга солиниши www.arxiv.uz мустақилликга қадар ўзбекитонда никоҳ муносабатларининг ҳуқуқий тартибга солиниши режа: 1. туркистон автоном республикасининг никоҳ тўғрисидаги қонунлари; 2. бухоро халқ республикасида никоҳнинг ҳуқуқий муносабатларини тартибга солиш; 3. хоразм халқ республикасида никоҳнинг ҳуқуқий муносабатларини тартибга солиш; 4. ўзбекистонда никоҳ тўғрисидаги қонунларнинг ривожланиши. туркистон автоном республикасининг никоҳ тўғрисидаги қонунлари жамият тараққиётининг барча босқичларида никоҳ ва оила шакллари жамиятнинг моддий шароитига қараб белгиланиб келган. ишлаб чиқарувчи кучлар ва ишлаб чиқариш муносабатлари тараққий этгани сари оила шакллари янада ривожланади, ўз мазмунини ўзгартир...

DOC format, 65.5 KB. To download "мустакилликга кадар узбекитонда никох муносабатларининг хукукий тартибга солиниши", click the Telegram button on the left.