mарказий осиёда никоҳ муносабатларининг диний-ҳуқуқий қоидалар асосида тартибга солиниши

DOC 77,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1663360085.doc марказий осиёда никощ муносабатларининг диний-щу=у=ий =оидалар асосида тартибга солиниши mарказий осиёда никоҳ муносабатларининг диний-ҳуқуқий қоидалар асосида тартибга солиниши режа: 1. шариат ва одат бўйича никоҳ 2. никоҳ аҳдини тузиш тартиби 3. никоҳдан ажралиш шариат бўйича никоҳ инсонийлик нуқтаи назаридан қаралганда никоҳ - муқаддас ишдир. чунки у ҳалоллик асосида қўшилишни маъқул деб билади, никоҳсиз қўшилиш эса ҳаромлик белгисидир. ҳаромлик таъсири эса бўлажак фарзандларда, оиланинг баракали бўлишида ўз салбий оқибатларини кўрсатиши мумкин. қонун тилида никоҳ бола туғилишини қонунлаштирадиган алоҳида турдаги хусусий шартномани англатади. шариат бўйича никоҳ шартномага ўхшаб кетсада, ундан фарқ қилган. у умурбодга тузилади. шариат муддатли шартларга йўл қўймаган. агар никоҳ аҳдида муддатли шартларга маълум ҳафта, ой ёки йилга йўл қўйилган бўлса, бундай никоҳ ҳақиқий эмас деб саналган. шариат бўйича никоҳдан ўтиш учун никоҳдан ўтувчилардан бир қатор шартларга риоя қилиш талаб этилган. улар: биринчидан-никоҳдан ўтувчиларнинг ўзаро розилиги; иккинчидан-никоҳ ёшига тўлиш; учинчидан-никоҳни гувоҳлар иштирокида тузиш; тўртинчидан-келин учун қалин ва маҳр тўлаш; …

. шариат бўйича никоҳ аҳдини тузиш вақтида албатта икки киши гувоҳликка ўтиши лозим. гувоҳликка ўтишга қўйилган шахслар никоҳ аҳдини тузувчиларнинг ўзаро розилигини ўзлари бир вақтнинг ўзида эшитган бўлишлари лозим эди. шариат бўйича никоҳ аҳдини тузишнинг навбатдаги шарти қалинни тўлаш ва ажратилган маҳрни беришдан иборат бўлган. бу сиз никоҳ ҳақиқий эмас, деб саналган. маҳр куёв томонидан келинга берилиб, уй-жой ва сепдан иборат бўлган. ҳар бир ҳудудда маҳр, қалин ҳажмлари ҳар-хил бўлган. шариат бўйича, фақат ислом динига мансуб бўлган шахсларгина ўзаро никоҳ туза олган. агар аёл бошқа диндан ислом динига ўтса, у билан никоҳ қуриш мумкин эди. мовароуннаҳрда исломга қадар никоҳ муносабатлари тийиб бўлмайдиган ва тартибсиз шаклларда намоён бўлган. шариат яқин қариндошларнинг ёки кўкалдошлар (бир онани эмиб катта бўлганлар)нинг никоҳини ман қилган. қуръони каримнинг “нисо” (4)-сурасинин 22-24-оятларида никоҳ тақиқланган ҳоллар батафсил белгилаб берилган. никоҳ аҳдини тузишда талаб қилинадиган шартлардан бири табақа бўйича тенгликдир. никоҳ ҳақиқий тенг бўлиши учун “кафалат” - никоҳга кирувчи …

, улар билан бир умумий хўжаликни вужудгв келтирганлар. мусулмоналар никоҳ тузилишига қадар бир қатор диний урф-одатларни бажаришлари лозим бўлган. бу урф-одатларнинг бири совчилик бўлиб, бўлажак куёвнинг яқин қариндошлари келиннинг ота-онаси ҳузурига бориб, никоҳ тўғрисида келишиб оладилар. бу жараён “фотиҳа қилиш”, “унаштириш” деб аталган. иккинчидан, никоҳни халққа эълон қилиш учун зиёфат бериш мусулмонлар учун суннат амалларидан бири ҳисобланган. учинчидан, никоҳ аҳдини тузиш вақтида руҳоният вакили бўлмиш мулла, икки гувоҳ ва куёв келиннинг уйига, ёки келин ва куёв гувоҳлари билан масжидга боради. мулла никоҳ “хутба” сини ўқишдан олдин эр-хатинлик шартлари, эр ва хотиннинг бурч ва ҳуқуқларини тушунтиради, келин ва куёвнинг розилигини сўрайди, тасдиқловчи жавобни эшитган мулла никоҳ хутбасини ўқийди. никоҳ аҳди тузилгандан сўнг никоҳ васиқасини олиш вақтида икки тараф ҳам муллага ёки қозига пул тўлаши лозим эди. бу васиқа “никоҳ паттаси”, тўланган пул эса “никоҳ кома” деб номланган. никоҳ аҳди тузилгандан эътиборон келин эрининг уйида бўлиши лозим. келин эрининг уйига асосан тўйдан …

бошланади. оиланинг тинчлиги, унинг фароғатли турмуши шу оиланинг бошида турган эр билан хотин орасидаги дўстона муносабатларга боғлиқ. “юз бир ҳадис ва унинг шарҳи” тўпламининг 21-моддаси изоҳида: “турмуш дунёсида эрларнинг ғайрати, тиришқоқлиги нақадар керак бўлса, хотинлари ҳам ўшандоқ ҳаракат қилишлари керак. оила бошлиғи бўлган эр бор кучи билан ҳаракат қилиб, мол-мулк орттирса-ю, унинг топган молини хотин кўпайтиришга тиришмаса, балки керакмас ўринларга ишлатиб битирса, у оиланинг турмуши ҳеч олга кета олмас. хотинлар эркакларнинг ярим қисми бўлгач, албатта, улар эрларининг турмушларига ёрдам бермоқлари керак” . шариатда эр-хотинларнинг оиладаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари ишлаб чиқилган. “туғилган болаларнинг оталари болаларининг оналарини имконлари борича едириб-ичиришлари ва кийинтиришлари лозим” (бақара, 233). эр оила бошлиғи ҳисобланганлиги туфайли, оила таъминоти учун зарур бўлган моддий неъматларни ишлаб топиши лозим бўлган. хотин эса оилада асосан уй-рўзғор ишлари ва болалар тарбияси билан шуғулланган. шунинг учун оиланинг бошқа аъзолари-хотиндан бошлаб, болаларгача оила бошлиғига бўйсуниб, ўз мажбуриятларини бажариб келганлар. бу ҳолат уларнинг рўзғорда баракали, тинч-тотув …

да йўл очиб бериш эрнинг бурчи бўлган. унинг мулкидан ҳамма хотинлари баробар фойдаланишлари мумкин эди. хотинининг эридаги ҳаққига нисбатан мажбуриятлари кўпроқдир. хотин албатта эрининг уйида яшаб, уйни озода ва тоза сақлаб, рўзғор ишларини бажариб, болаларини тарбиялаши лозим. никоҳ аҳди тузилгандан бошлаб эр-хотинлик муносабатига ҳиёнат қилмаслиги даркор. агар эр хотинга нисбатан зўрлик, қўполлик қилса, эрлик мажбуриятларини бажармаса, унга ҳиёнат қилса, хотин эри билан яшашни рад этиши мумкин бўлган. хотин ўз зиммасидаги мажбуриятларни бажармаса, эри унга нисбатан жисмоний таъсир чораларини кўриши, хатто ажралиш масаласини қўйиши мумкин бўлган. агар эр хотинига тирикчилик учун етарли миқдорда маблағ бермаса, у ҳолда хотини, қозининг рухсати билан, эрининг номидан ва унинг жавобгарлиги билан қарз олиши, уйга тегишли мулкдан айримларини сотиши мумкин бўлган. агар хотин эри олдидаги мажбуриятларини бажармаса, у ҳолда эри уни жазолаш, яъни уни зарар келтирмасдан уриш ва маълум муддат моддий таъминотдан маҳрум қилиш ҳуқуқига эга бўлган. агар эр ёки хотиндан бири бошқа динга кирса, яъни …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mарказий осиёда никоҳ муносабатларининг диний-ҳуқуқий қоидалар асосида тартибга солиниши" haqida

1663360085.doc марказий осиёда никощ муносабатларининг диний-щу=у=ий =оидалар асосида тартибга солиниши mарказий осиёда никоҳ муносабатларининг диний-ҳуқуқий қоидалар асосида тартибга солиниши режа: 1. шариат ва одат бўйича никоҳ 2. никоҳ аҳдини тузиш тартиби 3. никоҳдан ажралиш шариат бўйича никоҳ инсонийлик нуқтаи назаридан қаралганда никоҳ - муқаддас ишдир. чунки у ҳалоллик асосида қўшилишни маъқул деб билади, никоҳсиз қўшилиш эса ҳаромлик белгисидир. ҳаромлик таъсири эса бўлажак фарзандларда, оиланинг баракали бўлишида ўз салбий оқибатларини кўрсатиши мумкин. қонун тилида никоҳ бола туғилишини қонунлаштирадиган алоҳида турдаги хусусий шартномани англатади. шариат бўйича никоҳ шартномага ўхшаб кетсада, ундан фарқ қилган. у умурбодга тузилади. шариат муддатли шартларга йўл қўймаган. агар...

DOC format, 77,0 KB. "mарказий осиёда никоҳ муносабатларининг диний-ҳуқуқий қоидалар асосида тартибга солиниши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mарказий осиёда никоҳ муносабат… DOC Bepul yuklash Telegram