maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkur va xayolning rivojlanishi

PPTX 21 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

презентация powerpoint mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkur va xayolning rivojlanishi tafakkur bilish jarayonining eng yuksak shaklidir. u shaxsning obyektiv voqelikdagi narsa va hodisalarni, ularning muhim xususiyatlarini, bog‘lanish hamda munosabatlarini bevosita umumlashgan holda aks ettirishdan iborat bo‘lgan aqliy jarayonidir. tafakkur amaliy faoliyat asosida hissiy bilishdan boshlanadi va hissiy bilish chegarasidan tashqariga chiqadi. dunyoni bilish faoliyati ikki yo‘ldan borishi mumkin. bevosita yo‘l bilan narsa va hodisalarning ayrim xossalarni sezgilar yordamida, idrok orqali narsa va hodisalarni yaxlitligicha, shuningdek, ilgari sezib idrok qilgan narsalarni ko‘z oldimizda yaqqol tasavvur qilib bilib olamiz. bu bevosita hissiy bilishdir. tafakkur deganda biz nimani tushunamiz. kundalik hayotimizda tafakkur so'zi ostida so'z orqali fikr bildirish nazarda tutiladi. psixologiya fanida esa bu chuqur va keng ma'noli tushunchadir. psixologlar har qanday ruhiy jarayonni tafakkur atamasi ichiga kiritadilar, uning yordamida inson biron bir masalani yechimini izlaydi va hal etadi. tafakkurning boshqa turlari ham mavjud, ular ham o'ziga yarasha masalalarga bog'lanadi. notanish masalaga inson …

2 / 21

ib olishga, tushunib olishga to‘g‘ri kelinganida odam o‘z fikrini ishlatadi. mana shundan ijodiy tafakkur va tushunish deb ataladigan tafakkur kelib chiqadi. tafakkurning faolligi qay turda bo‘lishiga qarab, u ixtiyoriy va ixtiyorsiz tafakkurga bo‘linadi, tafakkurning umumiylashganlik darajasiga qarab, u aniq va abstrakt tafakkurga, yo‘nalishiga qarab, u nazariy va amaliy tafakkurga bo‘linadi tafakkurning qaysi bir turi yaxshiroq? keling bolaga shunday masala bersak: "qiz bolada uch dona konfet bor edi, ona unga yana ikkita donani beradi. qizaloqning endi nechta konfeti bor?" katta guruh bolasi ushbu misolni murakkab bo'lmagan fikr yuritish orqali yechishga harakat qiladi: "uchga ikkini qo'shsa besh bo'ladi". matematikani bilmagan bolakay esa ushbu masalani o'zga usul bilan hal qiladi. u o'sha uch dona konfetni avval tasavvur etadi (uchtasi qizaloqniki va onasi bergan ikkita qolganini), tasavvur etgan holda, ularni rasmda ko'rgani kabi sanab chiqadi. javob bir xil besh bo'ladi, lekin bolakay uning yechimini qanday topganligini ayta olmaydi. boladan qanday bilding degan savolga, u …

3 / 21

byektlar) ustida, biz umumiylashgan va abstrakt tushunchalarga ega bo‘lgan obyektlar ustida aqliy harakatlar qilish tarzida voqe bo‘ladi. tafakkur qilish – operativ jarayondir. taqqoslash, analiz va sintez, abstraksiya va umumiylashtirish, aniqlashtirish, klassifikatsiya va sistemaga solish aqliy operatsiyalarning asosiy turlaridir. bizda yangi hukmlar ana shu operatsiyalar jarayonida hosil bo‘ladi, real olamdagi narsalar va hodisalar to‘g‘risidagi tushunchalar vujudga keladi. anglashilishiga nisbatan aniq tafakkur abstrakt tafakkur taqqoslash – shunday bir aqliy operatsiyadirki, bu operatsiya ayrim narsalar o‘rtasida o‘xshashlikni yoki tafovutni, tenglik yoki tengsizlik borligini, bir xillik yoki qarama-qarshilik borligini aniqlashda ifodalanadi. analiz – narsani (buyumlarni, hodisalarni, jarayonni) tarkibiy elementlarga, qismlarga yoki tarkibiy belgilarga bo‘lish demakdir. analiz jarayonida butunning uning qismlariga uning elementlariga bo‘lgan munosabati aniqlanadi. biror moddiy narsani uning moddiy elementlariga ajratib bo‘lish eng oddiy shakldagi analizdir. stolni ayrim qismlarga bo‘lish – uning oyoqlarini, yashiklarini va boshqa shu kabilarni bir-biridan ajratib olish mumkin. sintez – analizning aksi yoki teskarisi bo‘lgan tafakkur jarayonidir. bu jarayon …

4 / 21

rda aks etilayotgan bir yoki bir necha obyektlarning biror belgisi (xususiyati, harakati, holati, munosabati) shu obyekt yoki obyektlardan fikran ajratib olinadi. bu jarayonda obyektdan ajratilgan bir belgining o‘zi tafakkurning mustaqil obyekti bo‘lib qoladi. abstraksiya, odatda, analiz jarayonida yoki analiz natijasida sodir bo‘ladi. abstraksiya – shunday bir fikrlash jarayonidirki, bunda tafakkurda aks etilayotgan bir yoki bir necha obyektlarning biror belgisi (xususiyati, harakati, holati, munosabati) shu obyekt yoki obyektlardan fikran ajratib olinadi. bu jarayonda obyektdan ajratilgan bir belgining o‘zi tafakkurning mustaqil obyekti bo‘lib qoladi. abstraksiya, odatda, analiz jarayonida yoki analiz natijasida sodir bo‘ladi inson butun hayoti davomida turli masalalarga va muammolarga ro'baro' keladi va ularni yechimini izlashda u tafakkurning turli qirralaridan foydalanadi. ba'zida esa biron bir holat, muammo yoki masalani bir necha xil yo'llar bilan hal etish mumkin. bunday holatda ham inson o'z tafakkuriga tayanib o'ziga qulay yechimlardan birini tanlaydi. insonning masalalar yechimida qaysi yo'llardan foydalanishini o'rgangan holda, uning tafakkurining qay bir …

5 / 21

ning farzandimning rasm, suratlarni chizishga qobiliyati yo'q, u hech qachon rassom bo'lmaydi",- deb aytadilar. rasm darsi (bolalar uchun mo'ljallangan boshqa darslar singari) bola faqat shu sohaning ko'nikmalarini o'zlashtirishi uchungina mo'ljalanmagan. ushbu dars bolalarning rivojida ko'proq ahamiyatni kasb etishini bilishlari lozim. rasm darsi tasavvur etish tafakkurini rivojlantiradi, bola o'z aqli bilan turli holat va hodisalarni tasavvur etishni o'rganadi. bu esa bolaning to'laqonli aqliy rivoji uchun muhimdir tasavvur etish tafakkurining rivojlanishi maktabgacha bolalarning mashg'ulotlarida - masalan - rasm chizish, turli o'yinlar, kubiklardan biron bir narsa yasash - boladan uning kichkinagina miyasida ana shu buyum va hodisalarni tasavvur etish vazifasi turadi. bu esa bolaning ana shu turdagi tafakkurning rivojlanishida yordam beradi. ushbu tafakkur turi boshqa tafakkur turlariga asos bo'lib, so'z boyligi, mantiqiy tafakkurning shakllanishida, kelajakdagi maktab darslarini a'lo darajada o'zlashtirishda ko'maklashadi. bolalar maktabga borar ekanlar ularning tasavvur eta olish tafakkuri juda baland darajaga bo'ladi. lekin bu bolaning aqliy rivojlanishi bilan shug'ullanish kerak emas, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkur va xayolning rivojlanishi"

презентация powerpoint mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkur va xayolning rivojlanishi tafakkur bilish jarayonining eng yuksak shaklidir. u shaxsning obyektiv voqelikdagi narsa va hodisalarni, ularning muhim xususiyatlarini, bog‘lanish hamda munosabatlarini bevosita umumlashgan holda aks ettirishdan iborat bo‘lgan aqliy jarayonidir. tafakkur amaliy faoliyat asosida hissiy bilishdan boshlanadi va hissiy bilish chegarasidan tashqariga chiqadi. dunyoni bilish faoliyati ikki yo‘ldan borishi mumkin. bevosita yo‘l bilan narsa va hodisalarning ayrim xossalarni sezgilar yordamida, idrok orqali narsa va hodisalarni yaxlitligicha, shuningdek, ilgari sezib idrok qilgan narsalarni ko‘z oldimizda yaqqol tasavvur qilib bilib olamiz. bu bevosita hissiy bilishdir. tafakkur deganda biz nimani tush...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (1,4 МБ). Чтобы скачать "maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkur va xayolning rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maktabgacha yoshdagi bolalarda … PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram