skeletto’g’risi dasturi

PPTX 18 pages 1.8 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

odam anatomiyasi fanining predmeti mavzu: skelet to’g’risida ta’limot harakat a’zolari tizimi harakat apparati faol haraqatchan qism - muskullar va passiv (faoliyatsiz) qism - suyaklar (boylamlar bilan) ga ajratiladi. muskullar, suyaklar va ularni birlashtirib turgan boylamlar vazifasi bir-biriga bog’liq bo’lib, bitta embrional qavat - mezodermadan rivojlanadi. harakat apparati uchta: 1) suyak 2) suyaklarni birlashtiruvchi boylamlar 3) muskullar sistemasidan tashkil topgan. harakat sistemasi organizmning ko’p qismini tashikil qiladi yoki gavdaning umumiy og’irligiga nisbatan 72,45 % ni tashkil etadi. shu jumladan, muskullar gavdaning 2/5, suyaklar esa 1/5-1/7 qismini tashkil etadi. organizmni harakatga keltiradigan a’zolar muskullar, skelet va ularni biriktirib turuvchi boylamlardan iborat. skelet (skeletos - quritilgan) organizmdagi yumshoq to’qima va a’zolarning birikib turishi natijasida vujudga keladi. skelet bir qancha alohida joylashgan suyaklardan tarkib topib, o’zaro biriktiruvchi to’qimalar, boylamlar va tog’aylar vositasida birlashadi va passiv harakat apparatini hosil qiladi. skelet organizmda asosan quyidagi uch vazifani bajaradi: 1. tayanch vazifasi yumshoq to’qima va a’zolarning skeletning …

2 / 18

ossein, mutuz modda) bo’lsa, qolgan 2/3 qismi anorganik moddalardir (asosan kalsiy tuzlari, ayniqsa fosfor kislotali ohak- 51,04% ni tashkil etadi). suyaklar elastikligini ossein moddalari ta’minlasa, qattiq (pishiq) ligini mineral tuzlar hosil qiladi. yosh organizm suyaklari tarkibida ossein ko’p bo’lganligidan ular egiluvchan va mahkam bo’ladi. yosh ulg’ayib borgan sari ular mo’rt bo’lib qoladi. chunki uning tarkibida ossein moddasi kamayib mineral tuzlar miqdori oshib boradi. uzun suyaklarning ikki uchi - (epiphysis), epifizlari, tanasi diafizi (diaphysis) bo’ladi. uzun suyak epifizlari bo’g’im yuzalari (facies articularis) bilan tugaydi. suyaklar epifizi va diafiz orasidagi qismiga metafiz (metahysis) deyiladi. bundan tashqari, suyaklar tuzilishi uning shakl va vazifasiga bog’liq bo’ladi, ya’ni suyaklar vazifasi o’zgarganda, uning tuzilishi ham o’zgaradi yoki buning aksi kuzatiladi. suyakning sirtqi yuzasi suyak ustki pardasi (periost-periostqum) bilan qoplangan (suyakning bo’g’im yuzalari, paylar va boylamlar yopishgan joylarda periost bo’lmaydi). suyak kovaklari, ilik bo’shlig’i (cavitas medullaris) hamma vaqt suyak iligi bilan to’la. suyaklarda uchraydigan o’siqlarga (do’mboqcha, g’adir-budur …

3 / 18

anish (peri-atrof, ostal-suyaklanish) deb ataladi. 4. enxondral (ichida) suyaklanishda perioxndrumning ishtiroki bilan osteoblastlar yordamida suyak vujudga keladi. suyaklarning rivojlanishi suyaklar tuzilishi, rivojlanishi va vazifalariga ko’ra qo’yidagi turlarga bo’linadi: i. naysimon suyaklar 1.uzun suyaklar. 2. kalta suyaklar ii. g’ovak suyaklar 1. uzun suyaklar. 2. kalta suyaklar. sesamasimon suyaklar iii. yassi suyaklar 1. kalla suyaklari. 2. kamar suyaklari. iv. aralash suyaklar kalla suyagining asosiy qismini tashkil etuvchi suyaklar, umurtqalar. suyaklarning klassifikasiyasi anatomiyaning suyaklarning bir-biri bilan o’zaro birikishini o’rganuvchi qismi artrologiya (artroiogia) yoki sindesmologiya (syndesmologia) deb ataladi. suyaklar nimalar vositasida va qanday birlashishga qarab qo’yidagi ikkita asosiy guruhga bo’linadi: 1. uzluksiz (harakatsiz) birlashmalar - synarthrosis 2. harakatchan birlashmalar (bo’g’imlar) - diarthrosis (bundan tashqari, uzluksiz birlashmashlarga ham harakatchan birlashmalarga kiritish qiyin bo’lgan birlashmalar bor. ular yarim bo’g’im (hemiarthrosis) deb ataladi) suyaklarning o’zaro birikishi bo’g’imlarning harakat qilishi suyaklardagi bo’g’im yuzalarining shakliga bog’liq. odatda, bir suyakning bo’g’im hosil qiluvchi uchi yumaloq (shar) shaklda bo’lsa, ikkinchi suyakning …

4 / 18

tuxumsion (ellipssimon) yoki egarsimon bo’lgan sodir bo’ladi. 3. agar bo’g’imlar har taraflama harakat qilish xususiyatga ega bo’lsa, ular ko’p o’qli bo’g’im deb ataladi. bunday bo’g’imini hosil qilishida boshi yumaloq (shar) suyaklar qatnashadi (masalan, yelka bo’g’imi, chanoq-son bo’g’imi). bo’g’im turlari umurtqa pog’onasi bo’yin umurtqalari ko’krak umurtqalari bel va dumg’aza umurtqalari dum umurtqalari ko’krak qafasi ko’krak qafasi to’sh suyagi va qovurg’alar image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.png image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.png image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "skeletto’g’risi dasturi"

odam anatomiyasi fanining predmeti mavzu: skelet to’g’risida ta’limot harakat a’zolari tizimi harakat apparati faol haraqatchan qism - muskullar va passiv (faoliyatsiz) qism - suyaklar (boylamlar bilan) ga ajratiladi. muskullar, suyaklar va ularni birlashtirib turgan boylamlar vazifasi bir-biriga bog’liq bo’lib, bitta embrional qavat - mezodermadan rivojlanadi. harakat apparati uchta: 1) suyak 2) suyaklarni birlashtiruvchi boylamlar 3) muskullar sistemasidan tashkil topgan. harakat sistemasi organizmning ko’p qismini tashikil qiladi yoki gavdaning umumiy og’irligiga nisbatan 72,45 % ni tashkil etadi. shu jumladan, muskullar gavdaning 2/5, suyaklar esa 1/5-1/7 qismini tashkil etadi. organizmni harakatga keltiradigan a’zolar muskullar, skelet va ularni biriktirib turuvchi boylamlardan iborat...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "skeletto’g’risi dasturi", click the Telegram button on the left.

Tags: skeletto’g’risi dasturi PPTX 18 pages Free download Telegram