suyaklar haqida umumiy ma’lumot (osteologia)

DOC 131.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403335317_44569.doc suyaklar haqida umumiy ma’lumot suyaklar haqida umumiy ma’lumot (osteologia) reja: 1. harakat-tayanch a'zolar tizimi 2. suyaklar haqida umumiy ma'lumot 3. suyaklar tasnifi 4. suyaklar vazifasi 5. suyaklar rivojlanishi 6. suyaklar arxitektonikasi 7. suyaklar birlashuvi 8. gavda skeleti 9. umurtqa pog’onasining birikishi 10. ko’krak qafasi 11. qo’l va oyoq suyaklari 12. elka kamari suyaklarining birikishi 13. qo’lning erqin suyaklari 14. qo’lning erqin suyaklarining birikishi 15. oyoq skeleti 16. yaxlit chanoq skeleti 17. oyoqning qismi suyaklari odam tanasidagi suyaklar majmuasi skeletni tashkil qiladi skeletos - kuritilgan degan ma'noni anglatadi, uning ogirligi o’rtacha 5-6 kg, ya'ni tana ogirligining 8-10%ini tashkil qiladi. skeletdagi suyaklar soni 200 dan ziyod. suyak (os- ossis) qattiq va elastik bo’lib, asosan ikki turdagi moddalardan tashkil topgan. suyakning 1/3 qismini uning elastikligini ta'minlovchi organik moddalar, kolgan 2/3 qismini suyakka qattiqlik beradigan anorganik (klsiy tuzlari fosfat tuzlari) moddalar tashkil qiladi. suyakdagi elastiklikni (egiluvchanlikni) ossein moddasi ta'minlasa, mineral tuzlar o’z navbatida,suyakka …

ishdan chiqadi, shu bois suyaklarning xar tomonlama qiyshayish asorati ko’zatiladi. vitamin a yetishmasligida suyaklar yo’g’onlashib ichidagi bo’shliq va kanalchalar kengayadi. ossein, mineral tuzlar va vitaminlar qo’shilishi natijasida suyak granitdan qattiq, mis va po’latdek mustahkam bo’ladi. olimlarning ma'lumotlariga ko’ra vertikal xolatda suyaklar tonnalab yo’q ko’tarishi mumkin. suyaklar tasnifi. suyaklar shakliga ko’ra quyidagi guruxlarga bo’linadi. 1-naysimon. a. uzun naysimon (elka, bilak tirsak, son suyaklari) b. kalta (qo’l va oyoq panja suyaklari) 2-g’ovak. a. uzun (qovurg’a, to’sh suyagi) b. kalta (umurtqa, qo’l va oyoq panja suyaklari) v. sesamasimon (tizza qopqog’i va nuxasimon suyak) 3-yassi. (peshona, tepa, ensa, ko’rak va chanoq suyaklari). xar qaysi naysimon suyaklarning o’rta qismi diafiz (tanasi), oxirgi ikki uchlari tanaga yaqin uchlari proksimal epifiz va tanadan yiroq uchi distal epifiz deb nomlanadi. diafiz bilan epifiz oraligi metafiz deyilib, suyakning usish sohasiga to’g’ri keladi. suyakning oxirgi uchlaridagi bo’rtma, do’mboq va shunga o’xshash hosilalar apofiz deyiladi. aynan shu hosilalarga boylamlarning birikishi suyak …

nda qizil va sariq ilik hamda qon tomirlar talaygina bo’lib, suyak nayi (kanali)ga ochiladi.kalla skeletidagi ba'zi suyaklar tanasida bo’shliqlar borligi bilan boshqa suyaklardan farq qiladi va xavo saqlovchi (pnevmosteum) suyaklar deb ataladi. bunday suyaklarga peshona, ponasimon (asos),g’alvirsimon va yuqori jag’ suyaklari kiradi, bo’shliqlar ko’z kosasi va burun bo’shlig’i atrofida joylashgan bo’lib o’ziga xos funksional xususiyat kasb etadi, ya'ni so’zlashganda tovushni jarangdorligini hamda kalla skeleti yengilligini ta'minlaydi. chakaloqlarda bu bo’shliqlar shakllanmagan bo’ladi. katta yoshdagilarda bu bo’shliqlarda yiring yoqi qon tuplangan xollarida tovush jarangdorligi bo’ziladi va boshqa asoratlarga olib kelishi mumqin. shuning uchun bu xastalikni faqatgina jarroxlik usulida davolashga to’g’ri keladi. suyaklarning vazifasi. 1-tayanch vazifasi. suyaklar organ va to’qimalar uchun ustun hisoblanib, tana ogirligini ko’taradi, unga shakl berib turadi. 2-harakat vazifasi. suyaklar bir-biri bilan bo’g’im hosil qilib boylamlar yordamida mustahkamlanadi va mushaklar yordamida harakatga keladi. 3-ximoya vazifasi. suyaklar va suyaklar majmuasi (ko’krak qafasi, kalla skeleti, umurtqa pog’onasi) ba'zi a'zalarni tashqi tomondan o’rab …

nday suyaklanish endesman(en-ichida, desma- aloqa) suyaklanish deyiladi, bunga kalla suyaklari hosil bo’lishi misol bo’ladi. suyakning ikkilamch suyaklanishi esa tog’ay to’qimasida rivojlanayotgan suyak xujayrasi (yosh ostiosid) paydo bo’lishi bilan bog’liq. bunday suyaklanish perixondrial (peri-old, atrof chondro- tog’ay) suyaklanish deyiladi. agar tog’ay to’qimasini ichidan suyaklanish no’qtasi paydo bo’lsa endoxondrial (endo-ichi, chondro- tog’ay) suyaklanish deyiladi. suyaklar arxitektonikasi. tana skeleti suyaklarning joylashishiga qarab quyidagicha bo’linadi: 1. gavda suyaklari: a. umurtqa pog’onasi (33-34 ta umurtqadan iborat) b. qovurg’alar (12 juft). v. to’sh suyagi 2- kalla suyaklari: a. yuz qismidagi suyaklar: burun, ko’z yoshi, yonoq, yuqori va pastki jag’, dimog’ va tanglay suyaklari. b. bosh qismi suyaklari: peshona, ensa, chakka, tepa, ponasimon, g’alvirsimon suyaklar 3- qo’l suyaklari: a. yelka kamari suyaklari (o’mrov va ko’rak) b. qo’lning erqin suyaklari (elka, tirsak, bilak va qo’l panjasi suyaklari). 4- oyoq suyaklari: a. oyoq kamari (chanoq) suyaklari: yonbosh, qov va o’tirg’ich suyaklar. b. oyoqning erqin suyaklari: son, katta va kichik …

shi natijasida tana skeleti hosil bo’ladi. suyaklar birlashuvi anatomik-fizialogik xususiyatiga ko’ra uch turga bo’linadi 1.harakatsiz (o’zluksiz) birlashma -sinartrosis. 2.harakatchan (o’zlukli) birlashma-diarthrosis. 3.yarim bo’g’in (chala bo’g’in)- hemiartrosis. harakatsiz yeki kam harakatli birlashmada suyaklar o’zaro tog’ay yoqi kushuvchi parda yordamida birlashadi va o’z navbatida uchga bo’linadi. 1.sindesmos birikish: suyaklar tolali biriktiruvchi to’qimalar vositasida birikadi. maslan boldir va bilak suyaklararo parda vositasida birikishi, kalla skeleti qopqog’i suyaklarining chok hosil qilib birikishi. 2.sinxondroz birikish: suyaklar tog’ay to’qimasi ishtiroqida birikadi. masalan, qovurg’alarning to’shga birikishi yoqi umurtqa suyagi tanalarining tog’ay diski vositasida birikishi. 3.sinostoz birikish: suyaklarning o’zaro bevosita birikishi, masalan 5 ta dumg’aza umurtqasining bitta dumg’aza suyagiga birikishi. harakatchan birikishda suyaklar bo’g’imlar hosil qiladi. bunda bo’g’im yuzasini hosil qilishda asosiy hosilalar (komponentlar) bo’lishi lozim: 1) suyaklarda bo’g’im yuzalari bo’lishi shart. 2) bo’g’im yuzalari tog’ay bilan qoplangan bo’lishi lozim. 3) bo’g’im kapsulasi (xaltasi) 2 kavatdan iborat bo’lib, ichki sinovial (shillik) suyo’qlik ishlab chikariladigan va tashqi: yupqa, pishik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suyaklar haqida umumiy ma’lumot (osteologia)"

1403335317_44569.doc suyaklar haqida umumiy ma’lumot suyaklar haqida umumiy ma’lumot (osteologia) reja: 1. harakat-tayanch a'zolar tizimi 2. suyaklar haqida umumiy ma'lumot 3. suyaklar tasnifi 4. suyaklar vazifasi 5. suyaklar rivojlanishi 6. suyaklar arxitektonikasi 7. suyaklar birlashuvi 8. gavda skeleti 9. umurtqa pog’onasining birikishi 10. ko’krak qafasi 11. qo’l va oyoq suyaklari 12. elka kamari suyaklarining birikishi 13. qo’lning erqin suyaklari 14. qo’lning erqin suyaklarining birikishi 15. oyoq skeleti 16. yaxlit chanoq skeleti 17. oyoqning qismi suyaklari odam tanasidagi suyaklar majmuasi skeletni tashkil qiladi skeletos - kuritilgan degan ma'noni anglatadi, uning ogirligi o’rtacha 5-6 kg, ya'ni tana ogirligining 8-10%ini tashkil qiladi. skeletdagi suyaklar soni 200 dan ziyod. su...

DOC format, 131.5 KB. To download "suyaklar haqida umumiy ma’lumot (osteologia)", click the Telegram button on the left.

Tags: suyaklar haqida umumiy ma’lumot… DOC Free download Telegram