fizika fani va uning tadqiqot uslublari

PPT 47 стр. 3,3 МБ Бесплатная загрузка

47 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 47

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 47

видеолекция 1 reja: 1.fizikaning predmeti. 2.fizikaning amaliy ahamiyati. 3.fizika kursining strukturasi va vazifalari. 4.mexanik harakat. 5.fizik modellar: moddiy nuqta, absolyut qattiq jism. fazo va vaqt 6.moddiy nuqta kinematikasi. 7.aylana bo’ylab harakat. 8.egri chiziqli harakatda tezlik va tezlanish. 9.normal va tangentsial tezlanish. 10.aylanma harakat kinematikasi. 11.burchak tezlik va burchak tezlanish. 12.harakatning chiziqli va burchak xarakteristikalari orasidagi bog’lanish. a:1,2,3,5,6,7,8,10,11,16 1.mavzu: fizika fani va uning tadqiqot uslublari * fizika – borliq harakatining oddiy shakllari va ularga mos keluvchi tabiatning umumiy qonunlari haqidigi fan. * elektrotexnika radio- elektronika mashina va mexanizmlar nazariyasi nano- texnologiyalar energetika telekommunikatsiya va radioaloqa mikro- elektronika fizika fizikaning amaliy ahamiyati * otmlarda fizika kursining asosiy vazifalari kelgusida injenerlik masalalarini echishga yordam berishi mumkin bo’lgan fizikaning turli sohalariga tegishli aniq masalalar echimining usul va ko’nikmalarini ishlab chiqish. ilmiy fikrlashni, xususan, turli fizik tushuncha va qonunlarning qo’llash chegarasini to’g’ri tushunisni shakllantirish. bo’lajak injenerlarga texnik axborotlar oqimida ishlay olishiga imkon beruvchi va mutaxassislik …

2 / 47

tahkam bog’langan istalgan to’g’ri chiziq boshlang’ich holatiga nisbatan parallelligini saqlab qoladi. ilgarilanma harakat * tebranma harakat * aylanma harakat * isaak nyuton nyuton mexanikasi yoki klassik mexanika, yorug’likning vakuumdagi c (с~3·108 m/s) tezligidan yetarlicha kichik v tezliklarda harakat qiluvchi makroskopik jismlar (inson masshtabiga yaqin jismlar) uchun o’rinli bo’ladi: v << с * relyativistik mexanika c tezlikka yaqin v~с tezlikda harakatlanayotgan istalgan jism uchun o’rinli. bu mexanika 1905-1914 yillarda a.eynshteyn tomonidan yaratilgan nisbiylik nazariyasiga asoslsnadi. relyativistik mexanika klassik mexanikani xususiy hol sifatida o’z ichiga oladi. * maks plank kvant mexanikasi mikroskopik jismlarning (molekula, aloxida atomlar, elementar zarralar) harakatini, atom va molekulalar tuzilishi va xususiyatlarini tavsiflaydi. * tezlik relyativistik kvant fizikasi relyativistik mexanika (mnn) kvant mexanikasi klassik mexanika masofa klassik fizikaning nisbiy joylashuvi * si ning asosiy birliklari: metr (m) – yorug’likning vakuumda 1/299792458 s ichida bosib o’tadigan yo’li. kilogramm (kg)- kilogrammning xalqaro prototipi massasiga teng bo’lgan massa (platina-iridiydan yasalgan tsilindr). si …

3 / 47

n manbaning yorug’lik kuchi. * uch o’lchamli – jismning holati uchta son – koordinatalar bilan to’liq aniqlanadi izotrop – ajratilgan yo’nalishlar bo’yicha barcha xossalar bir hil va o’zgarmaydi bir jinsli – barcha nuqtalarida fazoning xususiyatlari bir hil. bir o’lchamli - vaqt o’qini yo’nalishni ko’rsatuvchi strelka bilan ta’minlash mumkin. bir jinsli - vaqt yo’nalishi o’qidagi barcha nuqtalarda vaqtning xususiyatlari bir hil. bir hil o’tuvchi fizikaviy fazo: vaqt: * fazoviy sanoq tizimi jismlarning fazodagi vaziyatini aniqlashga imkon beradigan, soat bilan ta’minlangan, qo’zg’almas absolyut qattiq jism bilan bog’langan koordinatalar tizimi (to’g’ri burchakli, tsilindrik, sferik va x.k.). * dekart koordinatalar tizimi tanlab olingan fazoviy sanoq tizimidagi har bir nuqtaning o’rnini uchta x, u, z koordinatalar orqali ifodalash mumkin. moddiy nuqtaning bu sanoq tizimiga nisbatan holatini ikki usulda berish mumkin: 1) koordinatalar 2) radius vektor * moddiy nuqtaning koordinatalari radius-vektor bilan aniqlanadi х, y, z – vektorning o’zaro perpendikulyar o’qlarga proektsiyasi yoki boshqacha aytganda nuqtaning …

4 / 47

is harakatda t1 dan t2 gacha oraliqda moddiy nuqtaning bosib o’tgan yo’l uzunligi s integral bilan topiladi bir hil vaqt oralig’ida har xil ko’chish amalga oshgan harakat notekis harakat deyiladi. agar vaqt o’tishi bilan tezlik moduli oshib borsa – tezlanuvchi harakat, kamayib borsa – sekinlanuvchi harakat deyiladi. * tekis tezlanuvchan harakat vaqtida jism tezligi teng vaqt oraliqlari davomida bir hil o’zgaradi. tezlanishning o’lchov birligi: 1m/s2 – bu shunday harakat tezlanishiki, unda 1 sekund davomida jism tezligi 1 m/s ga o’zgaradi. * yoki harakatning kinematik tenglamasi moddiy nuqtaning harakat qonunini yoki koordinatalarning, radius vektorning vaqtga funktsional bog’liqligini ko’rsatadi. * – harakatlanayotgan jismning tanlangan sanoq tizimiga nisbatan tasvirlanadigan chiziqdir. harakat traektoriyasi * - harakatlanayotgan nuqtaning boshlang’ich holatidan ayni vaqt momentidagi holatigacha (oxirgi holatigacha) o’tkazilgan vektor, ya’ni radius vektorning ko’rilayotgan vaqt oralig’idagi o’sishi ko’chish vektori * moddiy nuqtaning tezligi - - vektor kattalik bo’lib, nuqta harakati traektoriyasiga o’tkazilgan urinma bo’ylab yo’nalgan va modul …

5 / 47

ruvchi to’g’ri chiziq bo’ylab). * bosib o’tilgan s yo’lning t vaqtga bog’liqlik grafigi tezlik vektori v(t) t vaqt momentida s(t) egri chiziqqa urinma bo’ylab yo’nalgan. urinmaning t o’qiga og’ish burchagi quyidagiga teng * yo’lning geometrik ma’nosi nuqtaning bosib o’tgan yo’li t vaqt oralig’ida o’tilgan traektoriya uchastkalarining barcha uzunliklari yig’indisi bilan topiladi. bosib o’tilgan yo’l uzunligi vaqtning skalyar funktsiyasi. integral ta’rifiga ko’ra bosib o’tilgan yo’l t1 dan t2 gacha oraliqda v =v(t) egri chiziq bilan chegaralangan yuzaga teng. * agar harakat bir necha yo’nalish bo’ylab o’tayotgan bo’lsa, tezlik vektorini dekart koordinatalar tizimining o’qlari bo’yicha tashkil etuvchilarga ajratish mumkin tezlikning yo’nalishlar bo’yicha tashkil etuvchilari mos koordinatalarning birinchi hosilalari kabi aniqlanadi to’liq tezlik moduli pifagor teoremasi yordamida topiladi * tezlanish – tezlikning vaqt bo’yicha o’zgarishini xarakterlovchi kattalik. o’rtacha tezlanish – δv oniy tezlikning δt vaqt oralig’ida o’zgarisi. oniy tezlanish yoki ayni vaqt momentidagi tezlanish – o’rtacha tezlanishning chegaraviy qiymati bo’lib, tezlikning vaqt bo’yicha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fizika fani va uning tadqiqot uslublari"

видеолекция 1 reja: 1.fizikaning predmeti. 2.fizikaning amaliy ahamiyati. 3.fizika kursining strukturasi va vazifalari. 4.mexanik harakat. 5.fizik modellar: moddiy nuqta, absolyut qattiq jism. fazo va vaqt 6.moddiy nuqta kinematikasi. 7.aylana bo’ylab harakat. 8.egri chiziqli harakatda tezlik va tezlanish. 9.normal va tangentsial tezlanish. 10.aylanma harakat kinematikasi. 11.burchak tezlik va burchak tezlanish. 12.harakatning chiziqli va burchak xarakteristikalari orasidagi bog’lanish. a:1,2,3,5,6,7,8,10,11,16 1.mavzu: fizika fani va uning tadqiqot uslublari * fizika – borliq harakatining oddiy shakllari va ularga mos keluvchi tabiatning umumiy qonunlari haqidigi fan. * elektrotexnika radio- elektronika mashina va mexanizmlar nazariyasi nano- texnologiyalar energetika telekommunikatsiya v...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PPT (3,3 МБ). Чтобы скачать "fizika fani va uning tadqiqot uslublari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fizika fani va uning tadqiqot u… PPT 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram