geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari

PPTX 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1701799635.pptx /docprops/thumbnail.jpeg geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari geologiya fani uning predmeti , maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari 1 geologiya - yer haqidagi fan bo‘lib, yunoncha geo - yer, logos - fan ma’nosini anglatadi. geologiya tabiiy fanlar tizimiga kiradi va u yerning tuzilishi, paydo bo‘lishi va rivojlanishi qonuniyatlarini o‘rganadi. «geologiya» atamasini birinchi bo‘lib norvegiyalik olim m.p.esholt 1657 yilda fanga kiritgan. yer shar shaklidagi tabiiy jism bo‘lib, quyosh tizimidagi osmon jismlaridan biri hisoblanadi. yer shari turli tabiiy fanlarning o‘rganish ob’ektidir. astronomiya yerning fazoda tutgan o‘rnini, geografiya, geodeziya, geomorfologiya yer sirtining tabiati, tabiiy muhitlari, relef shakllari hamda elementlarini o‘rganadi. biologiya esa yerda tirik hayot - o‘simlik va hayvonot olami evolyusiyasini, tuproqshunoslik yerning eng ustki hosildor yupqa qatlamini o‘rganadi. qurilish muxandislari yerni qurilish materiallari manbai deb qarashadilar. yuqorida qayd etilgan fan sohalari yerning faqat ustki qatlamlarida sodir bo‘layotgan jarayonlar va hodisalarning rivojlanishi hamda o‘zgarishinigina o‘rganadi. geologiya fani esa yerning ustki …
2
proqshunoslik (tuproq haqidagi fan), foydali qazilmalar geologiyasi (mineral xom ashyolarni o‘rganuvchi fan), gidrogeologiya (yerosti suvlari haqidagi fan) va boshqalar o‘rganadi. yer yuzasining shakllari, ularning paydo bo‘lishi, rivojlanishi va taraqqiyotini geomorfologiya fani o‘rganadi. yerning yoshi va qatlamlar orasidagi munosabatlarni stratigrafiya, tektonik harakatlarni geotektonika va strukturalarni strukturaviy geologiya o‘rganadi. dastlabki yer haqidagi yozma ma’lumotlar bobil (hozigi iroq) davlatiga mansub. dunyoning paydo bo‘lishi to‘g‘risidagi dastlabki rivoyatlar mesopotamiyada, miloddan avvalgi 4 - 3 ming yillikda ilk sinfiy davlatlar - ur, uruk lagash va boshqalarda vujudga kelgan. bular eramizdan avvalgi 626 - 538 y. ma’lumotlar janubiy mesopotamiyada hukmronlik qilgan xaldeya dinastiyasining yangi bobil podsholigiga qarashli shaharlarda topilgan gildan yasalgan buyumlarda yozib qoldirilgan. dunyoning paydo bo‘lishi haqidagi bobilliklarning qadimgi rivoyatlari yahudiylarning «injil»iga, xristian va musulmon dinining «muqaddas» kitoblariga ham kirib qolgan. ishlab chiqarish kuchlarining taraqqiyoti tabiiy fanlarning rivojlanishi uchun moddiy asos yaratdi. tabiiy fanlar xitoy, yunoniston, rim, eron, o‘rta osiyo davlatlarida (xorazmda, sug‘diyonada) nisbatan yuksaldi. taxminan …
3
sinoning geologik dunyoqarashlari uning ilmiy qomusi «ashshifo» (qalbni davolash) nomli kitobining «tabiat» degan bo‘limida yoritilgan. ibn sinoning toshlar paydo bo‘lishida zilzila va tog‘ qulashlari, yerlarning o‘pirilishi katta ahamiyatga egaligi, hayvon va o‘simliklarning toshga aylanishi to‘g‘risida ajoyib fikrlari bor. ibn sino tomonidan temir va tosh materiallarning paydo bo‘lishi haqida aytilgan fikrlari juda qiziqarlidir. ibn sino hozirgi aholi yashaydigan o‘lkalar o‘tmishda «hayotsiz yerlar va dengiz osti bo‘lgan» degan ilg‘or fikrlarni ilgari surgan. abu ali ibn sino (980- 1037yy). rus olimi m.v.lomonosov geologiya faniga ulkan hissa qo‘shgan. uning «yer qatlam-lari haqida» nomli asari juda katta ahamiyatga ega bo‘lgan. uni rossiya geologiyasining asoschisi deb bejiz ay­tishmagan. v.m.severgin esa «mineralogiya lug‘ati» ni yaratgan. m.v.lomonosov (1711-1765yy). turkiston o‘lkasida geologik qidiruv ishlari asosan xix - asrning oxirlaridan boshlanadi. rus olimlaridan i.v.mushketovning 2 - tomlik «turkiston» nomli qomusiy asari, uning g.d.romanovskiy bilan hamkorlikda turkistonning birinchi geologik xaritasini tuzishi muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. o‘zbekiston hududining geologiyasini rejali o‘rganish xx …
4
geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari - Page 4
5
geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari"

1701799635.pptx /docprops/thumbnail.jpeg geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari geologiya fani uning predmeti , maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari 1 geologiya - yer haqidagi fan bo‘lib, yunoncha geo - yer, logos - fan ma’nosini anglatadi. geologiya tabiiy fanlar tizimiga kiradi va u yerning tuzilishi, paydo bo‘lishi va rivojlanishi qonuniyatlarini o‘rganadi. «geologiya» atamasini birinchi bo‘lib norvegiyalik olim m.p.esholt 1657 yilda fanga kiritgan. yer shar shaklidagi tabiiy jism bo‘lib, quyosh tizimidagi osmon jismlaridan biri hisoblanadi. yer shari turli tabiiy fanlarning o‘rganish ob’ektidir. astronomiya yerning fazoda tutgan o‘rnini, geografiya, geodeziya, geomorfologiya yer sirtining tabiati, tabiiy muhitlari, relef shakllari hamda elementlar...

Формат PPTX, 1,3 МБ. Чтобы скачать "geologiya fani uning predmeti, maqsadi, vazifalari va tadqiqot uslublari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geologiya fani uning predmeti, … PPTX Бесплатная загрузка Telegram