kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari

PPTX 54 pages 4.6 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

кириш. ўзбекистон республикасида атроф мухитнинг хозирги ахволи. табиатни мухофаза қилишнинг қонунчилик асослари. ekologiya 1.mavzu: kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari. reja : ekologiya faniga kirish. o‘zbekiston respublikasida atrof muhitning hozirgi ahvoli. экология фанининг таърифини биринчи марта немис олими эрнест геккель “организмларнинг умумий морфологияси” деб номлаган асарида (1866 йилда) берилган. экология сўзи юнонча oikos – уй, яшаш жойи; logos- ўрганиш, фан деган маънони англатади. экология фани организмларнинг ўзаро ва ташқи муҳит билан алоқадорликларини ўрганади. экология антропоген ва ҳар хил омиллар таъсирида табиатдаги боғланишларнинг бузилиши тўғрисидаги маълумот беради. у табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва табиатни мухофоза қилишда илмий асос бўлиб хизмат қилади. тирик табиат қандай тузилган, қайси қонунлар асосида мавжуд ва ривожланади, инсон таъсирига қандай жавоб беради – буларнинг барчаси экологиянинг предмети ҳисобланади. экология фани инсоннинг табиатга кўрсатаётган таъсирини бартараф қилиш йўлларини топиш ва уларга амалий жихатдан ёндашишига бирлаштиришни ўз олдига мақсад қилиб қўяди. ҳар бир фаннинг ўз вазифаси бўлганидек, экология …

2 / 54

аш ва уларни мухофаза қилиш; - табиат ва жамият орасидаги мувозанатнинг бузилишига йўл қўймаслик; ўрта осиёда экология соҳасида д.н.кашкаров., е.п.коровин., м.г.попов., қ.з.зокиров., и.и.гренитов., т.з.зохидов., а.т.тўлаганов ва бошқалар томонидан катта илмий ишлар олиб борилди. v.i.vernadskiy ekologiya 4 bo’limga bo’lib o’rganiladi. 1.autekologiya (“autos”– yunoncha so’z bo’lib, “o’zi” degan ma’noni bildiradi) ayrim turlarning yashab turgan muhiti bilan o’zaro munosabatini, turlarning qanday muhitga ko’proq va uzviy moslashganini o’rganadi. 2.populyasiyalar ekologiyasi (“populyasion”– fransuzcha so’z bo’lib, “aholi” degan ma’noni bildiradi) populyasiyalar tuzilmasi va dinamikasi. ma’lum sharoitda turli organizmlar sonining o’zgarishi (biomassa dinamikasi) sabablarini tekshiradi. 3.sinekologiya ("sin"– yunoncha so’z bo’lib, “birgalikda” degan ma’noni bildiradi) biogeosenozning tuzilishi va xossalarini, ayrim o’simliklar va hayvonot turlarining o’zaro aloqalarini, hamda ularning tashqi muhit bilan munosabatini o’rganadi. 4. eydekologiya (eidos-tur)-turlar ekologiyasi. экология биоэкология инсон экологияси геоэкология амалий экология умумий экология o’zbekiston respublikasining yerlari va ularning ekologik holati o’zbekiston respublikasining hududi 447,4 ming km2 ni tashkil etadi muhofaza etiladigan tabiiy hududlar sifatida o'zbekistonda …

3 / 54

i. respublikamizdagi kam hosilli sug’oriladigan ekin maydonlari (ming gektar hisobiga) quyidaga jadvalga keltirilgan. 4 — jadval. № erlar jami shundan paxta ekiladigani 1. kuchli sho’langan erlar 238,4 196 2. botqoqlashgan yoki kuchli namlangan erlar 24,7 21,7 3. gipslashgan erlar 200 108 4. toshloq erlar 50,6 41,8 5. suv ta’siridi eroziyaga uchragan erlar 50,5 34 jami 564,2 402,4 respublikamizdagi sug’oriladigan yerlarning 15% i tayyorlanadigan qishloq xo’jalik mahsulotlarini 98% ni beradi. oxirgi 20-25 yil davomida sug’oriladigan erlarning sho’rlanishi 0,8 mln gektarga ortib, hozirgi paytda 2 mln gektar tashkil yetadi. shundan 0,85 mln gektar erlar o’ta sho’rlangan yerlar hisoblanadi. sho’rlanish jarayonlari ayniqsa qoraqalpog’istonda, buxoro va sirdaryo viloyatida kuchaymoqda. oxirgi 20-30 yil davomida tuproq tarkibida chirindi (gumus) miqdori (hosildorlikning asosiy ko’rsatkichi) 30-50% ga kamaydi. bu esa, umumiy maydonning 40% ni tashkil etadi.barcha sug’oriladigan erlarning 40% ga yaqinini chirindi miqdori nihoyatda kam (1% gacha) bo’lgan tupoqlar egallaydi. er unumdordigini pasayishiga tuproqning shamol va suv ta’sirida …

4 / 54

nyosida vujudga keladigan kasalliklarga, zararkunanda hasharotlar va begona o’tlarga qarshi kurashda foydalaniladigan kimyoviy vositalaridir. shubhasiz,qishloq xo’jaligida insektisidlar, defolyantlar, gerbisidlar va boshqa kimyoviy moddalardan foydalanish natijasida oziq-ovqat mahsulotlari ishlab-chiqarish ortadi. ammo dixlordifeniltrixloretan (ddt) va boshqa insektisidlar, gerbisidlar, xlor va fosfororganik birikmalar ko’pchilik hayvonlar va hatto inson uchun xavflidir.ddt zaharli, ta’sirchan va barqaror modda hisoblanib, u biogeosenozlarda uzoq vaqt davomida saqlanib qoladi hamda to’planadi. ma’lumotlarga qaraganda, uni turli hayvonlarning jigarida to’planganligi aniqlangan. respublikamizda zaharlangan erlar tarkibida ddt ning miqdori uning ruxsat etilgan chegaraviy konsentrasiyasi (rechk)ga nisbatan 2-5 marotaba ko’proq to’plangan. farg’ona, andijon va samarqand viloyatlari erlarida ddt ning miqdori uning rechk siga nisbatan mos ravishda 26, 26,4 va 44 marotaba ko’proq mavjudligi aniqlangan. 1980 йиллар бошларида тожикистон республикасида алюминий заводи ишга туширилиши билан атмосферага чикарилаётган водород фторид ва бошка ифлослантирувчи моддалар сурхондарё вилоятининг жанубий кисмини экологик холатини бузди. 1982 йил дан хозирги вактгача хар йили атмосферага 40 минг т. гача ифлослантирувчи моддалар, …

5 / 54

санитар-гигиеник норма меъёрларига тугри келди: orol va orolbo’yi muammosi 1993 yil 26 martda rossiya va markaziy osiyo mamlakatlarining rahbarlari qozog’iston respublikasining qizil o’rda shag’rida orol va orolbo’yida ekologik muammolarga bag’ishlangan konferentsiyaga yig’ilib orol va orolbo’yi ekologiyasi mavzusida orolni saqlab qolish xalqaro jamg’armasi tuzildi. rossiya va markaziy osiyo mamlakatlari rahbarlari 1994 yil 11 yanvarda nukusda orol va orolbo’yi muammosiga bag’ishlangan kengash o’tkazdi. bu kengashda orol va orolbo’yi ekologiyasiga bag’ishlangan tadbirlar ishlab chiqildi. 1995 yil 20 sentyabrda nukus shahrida markaziy osiyo mamlakatlari rahbarlari uchrashuvi o’tkazilib unda, jahon banki orol muammosiga moliyaviy yordam berishini e’lon qildi. image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.png image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.gif image34.gif image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg image40.jpeg image41.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari"

кириш. ўзбекистон республикасида атроф мухитнинг хозирги ахволи. табиатни мухофаза қилишнинг қонунчилик асослари. ekologiya 1.mavzu: kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari. reja : ekologiya faniga kirish. o‘zbekiston respublikasida atrof muhitning hozirgi ahvoli. экология фанининг таърифини биринчи марта немис олими эрнест геккель “организмларнинг умумий морфологияси” деб номлаган асарида (1866 йилда) берилган. экология сўзи юнонча oikos – уй, яшаш жойи; logos- ўрганиш, фан деган маънони англатади. экология фани организмларнинг ўзаро ва ташқи муҳит билан алоқадорликларини ўрганади. экология антропоген ва ҳар хил омиллар таъсирида табиатдаги боғланишларнинг бузилиши тўғрисидаги маълумот беради. у табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва табиатни мухофоза қилишда илмий асос бўл...

This file contains 54 pages in PPTX format (4.6 MB). To download "kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kirish. ekologiya fani, uning m… PPTX 54 pages Free download Telegram