gigiena fani, maqsadi va vazifalari

DOCX 1 page 32.4 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.4 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

ma'ruza №1. gigiena fani, maqsadi va vazifalari. jismoniy mashqlar va sport gigienasi. ommaviy jismoniy tarbiya ishlarida gigiena omillari. reja: 1. gigiena fani, maqsadi va vazifalari. 2. gigienaning rivojlanish tarixi. 3. o'rta osiyoda gigiena. 4. o'zbekistonda gigiena fanining rivojlanishi 5. jismoniy mashqlar va sport gigienasi. 6. ommaviy jismoniy tarbiya ishlarida gigiena omillari. gigiena fani, maqsadi va vazifalari. gigiena—odamlar salomatligiga tashqi muhit omillari ta'sirini o'rganadigan faidir. u tashqi muxit omillarining (kimyoviy, fizikaviy. ijtimoiy va hokazo) inson salomatligiga ta'sirini o'rganibgina kolmay, olingan ma'lumotlarga tayangan xolda tashqi muxitni sog'lomlashtirish, inson sog'lig'ini mustahkamlashning me'yor va qoidalarini ishlab chiqadigan, ayniqsa yuqumli kasalliklarning oldini oladigan, ishlash kobiliyatini oshiradigan, umrni uzaytirish tadbirlarini ishlab chiqadigan fan hamdir. gigiena odamzodning vujudi va faoliyati bilan atrof muhitning uzviyligini taminlaydi. muhit sog'lom bo'lmay turib, tan sog'lig'ini ta'minlash qiyin. shu ma'noda gigiena tabiiy ijtimoiy muhit — borliqning odam organizmiga ijobiy, salbiy ta'sirini ham o'rganadi, tavsiyalar beradi. tashqi muxit deganda tabiiy va ijtimoiy sharoitlar …

2 / 1

rish va hokazolarni) ishlab chiqadi. gigiena fani tavsiyalari amaliyotga sanitariya muassasalari tomonidan joriy qilinadi, garchi ular orasida mustahkam bog'lanish bo'lsada, ularning vazifalarini ajrata bilish lozim. gigienist zarurat bo'lganda sanitariya chora-tadbirlarini o'tkazishni bilishi kerak. sanitariya xodimi esa o'z faoliyati bilan ko'pincha gigienik tadbirlarni amaliyotga tatbiq etishi tufayli gigiena fanini rivoj-lantirishga yordam beradi. demak, gigiena—bu sog'liqni saqlash va uni yaxshilash to'g'risidagi fan bo'lib, sanitariya esa gigiena qoidalari asosida amaliy faoliyat ko'rsatadi, aholi orasida gigiena bo'limlarini hayotga keng targ'ib qiladi. tibbiyot xodimlari ishlab chiqarish yoki turmush sharoitlarining odamga ta'sir xususiyatlarini chuqur bilib kasallik sabablarini taxlil qilgandagina, uning oldini olish iloji bo'lmagandagina, uni davolash chora-larini ko'rishi mumkin. i. p. pavlov «zamonaviy tibbiyot kasalliklarning hamma sabablarini bilib olgandagina kelajak tibbiyotga, ya'ni keng ma'nodagi gigienaga aylanadi»,— deb bejiz aytmagan. shunday qilib, gigiena - bu salomatlik to'g'risida, uni saqlash, mustaxkamlash, hamda tevarak atrofdagi omillarning unga ko'rsatadigan zararli tasirlarini bartaraf etish vositalari va metodlari to'g'risidagi fandir. gigiena iqlimni, …

3 / 1

i optimal xolatga keltirish (masalan: jismoniy yuklamalar, ovqat ratsionining optimal dozalarini belgilash) xarakterida bo'lishi mumkin. tavsiya etilgan gigienik normalar qonuniy yo'l bilan mustaxkamlanadi hamda sanitariya inspeksiyasi organlari tomonidan nazorat qilib turiladi. gigienada turli fan soxalari – sotsiologiya, demografiya, klimatalogiya, fiziologiya, mikrobiologiya, fizika, kimyo soxalarida qo'llaniladigan uslub va metodlardan foydalaniladi. gigienaning rivojlanish tarixi juda qadim zamonlardayoq inson o'z sog'lig'ini saqlash uchun hayot tajribalari asosida eng oddiy gigienik tadbirlarni amalga oshirgan. tuproqni ifloslanishdan muhofaza qilish, suv manbalarini tanlash va qurish, har xil o'simlik va hayvon mahsulotlaridan ovqat tayyorlash, ovqatlanish tartibi, badanni toza tutish, mehnat qilish, dam olish va uyqu tartibi, yuqumli kasalliklar tarqalishini oldini olish, yuqumli kasallik bilan og'rigan bemorlarni ajratib qo'yish, ularning buyumlarini yoqib yuborish, murdalarni ko'mish va boshqalarga turmush tajribalari asosida amal qilingan. empirik usulda to'plangan gigienik ma'lumotlarni birinchi bo'lib tibbiyot asoschilaridan biri gippokrat jamlagan. gippokrat (miloddan avvalgi 460— 375 y.), tashqi muhit omillari (iqlim, tuproq, suv)ni jismoniy va ruhiy …

4 / 1

ida ifloslangan suv va xavoning ta'sirini uqtirib, kaynatilgan yoki suzgichdan o'tkazilgan suv ichishni tavsiya etadi. qasalliklarning oldini olishda organizmni yoshlikdan chiiiqtprish, tozalik va ozodalikka doimiy amal qilish zarurliginn ta'kidlaydi. olimning ba'zi bir tavsiyanomalari, jumladan: ichimliklar xaqidagi ma'lumotlari «tabobat haqidaga urjuza»sida bayon etilgan. g'arbiy evropada feodalizm davrida hamma fanlar qatori gigiena fani ham inqirozga uchradi. diniy xurofotlar tufayli yunonistonda, rimda tavsiya etilgan gigienik tadbirlar bartaraf qilinishi natijasida shaxarlarda sanitariya tadbirlariga itoat etmaslik hollari yuzaga keldi. shu sababli, o'rta asr davri o'lat (chuma), ich terlama, vabo, moxov, zaxm va boshqa yuqumli kasalliklarning tarqalishi bilan tarixga kirdi. bu davrda o'rtacha umr 20—23 yilni, 14 asr oxirida esa angliyada 17—20 yilni tashkil etdi. feodalizmning oxiri — qayta tiklash davri (15— 16 asrlar)da gigiena fani rivojiga qiziqish uyg'ondi. feodalizmdan kapitalizmga, ya'ni manufaktura davriga o'tishda italiyada kasb kasalligi rivojlana boshladi. xuddi shu davrda (1700) italiyalik vrach bernardino rammatsinining (1633—1714 yy.) «mayda hunarmandlar kasali to'g'risida mulohazalar» deb …

5 / 1

oliyatiga putur etkazishi, o'z navbatida tashqi savdoning susayishi, ish unumdorligining pasayishi, o'limning ko'payishi, armiya safining esa kamayishiga olib keladi. 3. tabiatshunoslik ilmining rivojlanishi gigiena amaliyotiga yo'l ochdi. fizika, kimyo, biologiya, fiziologiya, keyinchalik mikrobiologiya fanlarining rivojlanishi gigienaga oid laboratoriyalar ochishga va ularda gigienaning empirik davrga xos tashqi muhitning organizmga ta'sirini kuzatish va ob'ektiv laboratoriya usullariga o'tishiga imkoniyat tug'dirdi. bu esa kelgusida organizmga tashqi muhit ta'sirini ob'ektiv usullar bilan o'rganish va salbiy ta'sir ko'rsatadigan omillarni bartaraf etish choralarini ishlab chiqishga imkoniyat yaratdi. l. paster, r. kox, i. i. mechnikov, n. f. gamaleya va boshqa mikrobiologlar kashfiyoti gigienani tabiatning keng ma'lumotlari bilan boyitdi, olingan natijalar yuqumli kasalliklarning tarqalish yo'llarini aniqlashga imkon berdi. shunday qilib, 19 asrning o'rtalariga kelib eksperimental gigienaning yuzaga kelishi va rivojlanishi uchun zamin yaratildi. rossiyada a. p. dobroslavin (1842—1889) va f. f. erisman (1842—1915), germa-niyada —m. pettenkofer, k. flyugge, m. rubner, angliyada — e. parks va dj. saymon, frantsiyada m. …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gigiena fani, maqsadi va vazifalari"

ma'ruza №1. gigiena fani, maqsadi va vazifalari. jismoniy mashqlar va sport gigienasi. ommaviy jismoniy tarbiya ishlarida gigiena omillari. reja: 1. gigiena fani, maqsadi va vazifalari. 2. gigienaning rivojlanish tarixi. 3. o'rta osiyoda gigiena. 4. o'zbekistonda gigiena fanining rivojlanishi 5. jismoniy mashqlar va sport gigienasi. 6. ommaviy jismoniy tarbiya ishlarida gigiena omillari. gigiena fani, maqsadi va vazifalari. gigiena—odamlar salomatligiga tashqi muhit omillari ta'sirini o'rganadigan faidir. u tashqi muxit omillarining (kimyoviy, fizikaviy. ijtimoiy va hokazo) inson salomatligiga ta'sirini o'rganibgina kolmay, olingan ma'lumotlarga tayangan xolda tashqi muxitni sog'lomlashtirish, inson sog'lig'ini mustahkamlashning me'yor va qoidalarini ishlab chiqadigan, ayniqsa yuqumli kasa...

This file contains 1 page in DOCX format (32.4 KB). To download "gigiena fani, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: gigiena fani, maqsadi va vazifa… DOCX 1 page Free download Telegram