huquqning mohiyati

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350301871_15117.doc ҳуқуқнинг моҳияти huquqning mohiyati reja: 1. huquqning tushunchasi va belgilari 2. huquqning asosiy tamoyillari 3. huquqning funksiyalari 4. huquqning mohiyati haqida turli nazariyalar 1. huquqning tushunchasi va belgilari. huquqqa yangicha yondoshib, uning mohiyatini to`g`ri tushunish juda katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. sobiq ittifoq davrida huquq mohiyatiga kommunistik mafkura manfaatidan kelib chiqib ta`rif berilar, talqin qilinar edi. endilikda huquq va uning mohiyati umuminsoniy, tabiiy va milliy belgilar asosida o`rgatiladi. huquq jamiyatda insonning ozoddik va adolat g`oyalariga asoslangan kishilar o`rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi, davlat tomonidan chiqarilgan bajarilishi barcha kishilar uchun umummajburiy bo`lgan turmush qoidalarining yigindisidir. jamiyatda quyidagi vazifalarni bajaradi: kishilar o`rtasida turli iqtisodiy, siyosiy, madaniy, ma`rifiy va boshqa ijtimoiy munosabatlarni tartibra soladi; huquqbuzar shaxslarga nisbatan davlat tomonidan javobgarlik belgilar ekan bu bilan yangi munosabatlarni himoya qiladi: jamiyatda kishilar o`rtasida xulq — atvor qoidalarini mustaqkamlaydi; umuminsoniy axloqqa qarshi hatti — harakatlarni tugatishda muhim xizmat qiladi. yuridik adabiyotda huquq ikki …

lib, bunga tug`ilishi va yashash huquqi, ozoddik va tinchlik huquqi, mulkka egalik huquqi, uning hayoti va sog`lig`ini jamiyat va davlat tomonidan qo`riqlash huquqlari kiradi. bu tabiiy huquqlar o`zbekiston respublikasining konstitutsiyasini bir qancha moddalarida mustaqkamlangan. masalan, yashash huquqi har bir insonning uzviy huquqidir (24 — modda). har kim erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga ega (25 — modda). xususiy mulk va boshqa barcha mulk shakllari teng huquqli bo`lib, daxlsiz va davlat qimoyasidadir (53 — modda). pozitiv (ijobiy) huquqqa davlat tomonidan qabul qilingan turli qonunlar, qarorlar, farmon, farmoyishlar va boshqa normativ huquqiy hujjatlar kiradi. huquqning xususiyatlari uning quyidagi umumiy va maxsus ijtimoiy belgilarida ko`rinadi. huquqning umumiy belgilari quyidagilardan iborat: 1. huquq normativ xarakterga ega, ya`ni u jamiyatda kishilarning yashash qoidalarini belgilaydi, o`zgartiradi va bekor qiladi. shuning uchun huquq jamiyatda kishilar o`rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladi. 2. jamiyatda huquq insonning ozodlik va adolat to`g`risidagi g`oyalarini o`zida aks ettiradi. ijtimoiy adolat tamoyili huquq sohalarida …

tartibga solinib mustahkamlanadi. 2. huquq yozma ravishda qonunlar, qarorlar, farmonlar va normativ huquqiy hujjatlar shaklida davlat tomonidan belgilanib qo`yiladi. 3. huquqni yozma ravishda tartib bilan joylashtirilishi. davlat konstitutsiyasi, turli kodekslar, qonunlar to`plami va boshqalar. 4. huquqning dinamikasi — ya`ni davlatni vazifasiga qarab, uning o`zgarib turishi. o`zbekiston bozor iqtisodiyotiga o`tayotgan vaqtda iqtisodiy, siyosiy, ma`rifiy sohalarda islohotlar o`tkazilayotgan vaqtda eski huquqiy normalar bekor qilinib, yangilari qabul qilindi. 2. huquqning asosiy tamoyillari. bu quyidagilardan iborat: 1. huquq barcha xalqning hokimiyatini mustahkamlaydi. bu tamoyil o`zbekiston respublikasining konstitutsiyasini 7 — moddasida belgilangan bo`lib, xalq davlat hokimiyatining birdan — bir manbaidir. o`zbekistonda davlat hokimiyati xalq manfaatlarini ko`zlab va respublika konstitutsiyasi hamda uning asosida qabul qilingan qonunlar qonuniy vakolat bergan organlar tomonidan amalga oshiriladi. 2. mulkning turli shakllariniqo`riqlash va mustahkamlash. konstitutsiyaning 53 — moddasiga binoan: «bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan o`zbekiston iqtisodiyotining negizini xilma — xil shakllardagi mulk tashkil etadi. davlat iste`molchilarning huquqiy ustunligini hisobga olib, iqtisodiy faoliyat, …

, ijtimoii va mulkiy holatidan, irqi va millatidan, tili, dini, kasbi, yashash joyi va boshqa holatlaridan qat`iy nazar, iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy va madaniy hayotning sohalarida teng huquqligini ta`minlaydi. 5. qonuniylik va uning ustunligi ham huquqning muhim tamoyillaridir. konstitutsiyaning 15 moddasiga binoan: «o`zbekiston respublikasida uning konstitutsiyasi va qonunlarning ustunligi so`zsiz tan olinadi. davlat, uning organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalari, fuqarolar konstitutsiya va qonunlarga muvofiq ish kuradi». 6. huquqning insonparvalik tamoyili. o`zbekistonda barcha normalari har bir inson to`g`risida, uning salomatligi, moddiy farovonligi va oilasi to`g`risda g`amxo`rlik qiladi. bu tamoyil huquqbuzarlarga jazo qo`llash, ularni tarbiyalash va tuzatish ishlarini o`z ichiga oladi. 3. huquqning funksiyalari. bu uning vazifalaridan kelib chiqib huquqning vazifasi davlatning iqtisodiy, madaniy va mafkuraviy vazifalarini amalga oshiradi. huquqning funksiyalari statistik (mustaxkamlovchi), dinamik (rivojlantiruvchi), qo`riqlovchi (negativ) va tarbiyaviy funksiyalarga bo`linadi. statistik funksiyada huquq kishilar o`rtasidagi turli ijtimoii munosabatlarni tartibga solib mustahkamlaydi, masalan, kishilar o`rtasidagi qarz va oldi — sotdi shartnomalarini tartibga solinishi. …

monidan huquqbuzarliklar sodir etilsa, ularga jazo choralari belgilab ularni tarbiyalaydi. 4. huquqning mohiyati haqida turli nazariyalar. bulardan tabiiy huquq nazariyasini yuqorida ko`rib o`tdik. yana biri bu teologik nazariya. uning vakillari aristotel, akvinsikiy va bonqalar. bu ta`limot huquqning paydo bo`lishi va mohiyatini xudoga bog`lab iloqiylashtiradi. xuquq fuqarolarga xudo tomonidan berilgan u abadiy uning bajarilishi barcha kishilar uchun majburiydir deb yuritila tushuntiriladi. realistik huquq maktabi. uning vakillari nemis olimi r.iyering, rus olimi d.a.muromsev, aqsh olimlari d.frank va boshqalar. bu nazariya huquq davlat tomonidan qabul qilingan va barcha uchun umumajburiy bo`lgan turmush qoidalar yig`indisi deb kursatgan. psixologik maktabi. uning vakillari nemis olimi l.knapp, fransiyalik g.tard, rus olimlari l.petrajitskiy va karkunov bo`lgan. bu ta`limot huquqniyag paydo bo`lishi va mohiyatini insonning psixologiyasiga bog`laydi. ular huquq bu kishilarning kechinmalari va hissiyotlar mahuslidan iborat deydi. markscha - lenincha xuquqning sinfiy nazariyasi materialistik ta`limotga asosan ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi bilan xususiy mulk paydo bo`lib, jamiyat sinflarga bo`linishi sababli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "huquqning mohiyati"

1350301871_15117.doc ҳуқуқнинг моҳияти huquqning mohiyati reja: 1. huquqning tushunchasi va belgilari 2. huquqning asosiy tamoyillari 3. huquqning funksiyalari 4. huquqning mohiyati haqida turli nazariyalar 1. huquqning tushunchasi va belgilari. huquqqa yangicha yondoshib, uning mohiyatini to`g`ri tushunish juda katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. sobiq ittifoq davrida huquq mohiyatiga kommunistik mafkura manfaatidan kelib chiqib ta`rif berilar, talqin qilinar edi. endilikda huquq va uning mohiyati umuminsoniy, tabiiy va milliy belgilar asosida o`rgatiladi. huquq jamiyatda insonning ozoddik va adolat g`oyalariga asoslangan kishilar o`rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi, davlat tomonidan chiqarilgan bajarilishi barcha kishilar uchun umummajburiy bo`lgan turmush qoida...

DOC format, 53.5 KB. To download "huquqning mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqning mohiyati DOC Free download Telegram