huquqning paydo bo'lishi, mohiyati

DOC 55.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663406961.doc huquqning paydo bo`lishi, mohiyati huquqning paydo bo`lishi, mohiyati belgilari, tizimi va manbalari reja: 1. huquqning belgilari, vazifalari. 2. huquqning kelib chiqishiga doir nazariyalar. 3. huquq va axloq. huquq normalari, tizimi. 4. huquq manbalari. 5. huquqbuzarlik, belgilari, turlari. huquq, uning belgilari va vazifalari. huquq – butun jamiyatning umummajburiy xulq-atvor qoidalari tizimida ifodalangan irodasidir. huquq atamasi bir tomondan ijtimoiy mazmunga, ikkinchi tomondan yuridik mazmunga egadir. shaxsning xulq-atvori axloq, urf-odatlar, an`analar nuqtai nazaridan asoslangan hollarda umumijtimoiy ma`nodagi huquq to`g`risida so`z boradi. huquq to`g`risida yuridik hodisa sifatida so`z borganda erkinlik, shuningdek xulq-atvor majburiyati davlat hokimiyatining kuchi bilan mustahkamlanishi, normativ ahamiyatga ega bo`lishi, qonunlar, boshqa davlat-hokimiyat hujjatlari bilan mustahkamlanishi nazarda tutiladi. yuridik tushuncha sifatida huquq ob`yektiv va sub`yektiv huquqlarga bo`linadi.ob`yektiv huquq-umummajburiy xulq-atvor qoidalarining yig`indisi. sub`yektiv huquq-muayyan jismoniy yoki yuridik shaxsga tegishli bo`lgan huquq. huquq normalari yuridik kuchga ega bo`ladi, doimo tegishli normativ aktda mujassamlashadi va umummajburiy xulq-atvor qoidalari hisoblanadi. lekin bu o`xshashlik tashqi tomondan, …
2
hi mumkin emas. huquqning asosiy belgilari: 1) barcha uchun majburligi; 2) huquq normalarining qonunlar va boshqa manbalarda ifodalanishi; 3) sub`yektiv huquqlar orqali harakat qilish; 4) davlat tomonidan ta`minlanganligi. huquqning asosiy funksiyalari: 1) tartibga solish funksiyasi – amaldagi ijtimoiy aloqalar va tartibni mustahkamlash orqali ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish va u yoki bu sub`yektning faol xulqini ta`minlash. 2) muhofaza qilish funksiyasi – huquqiy himoya va yuridik javobgarlik choralarini belgilash, shaxslarning zimmasiga mas`uliyat yuklash tartibini o`rnatish. huquqning kelib chiqishiga doir nazariyalar. 1. tabiiy huquq nazariyasi – huquq tabiatan mavjud, uni hech kim o`ylab topmagan, u xuddi insonning o`zi kabi tabiiydir deb hisoblaydi. tabiiy huquq – davlatning huquq ijodkorligi intilishi zarur bo`lgan o`ziga xos ideal. 2. huquqning tarixiy nazariyasi – huquq tarixan paydo bo`lgan va rivojlanadi deb hisoblaydi. huquq tabiatdan kelib chiqmaydi. u yoki bu xalqning tarixiy hayoti huquqni qanday ko`rinishga keltirsa, u shunday bo`lib qoladi. 3. huquqning psixologik nazariyasi – huquqning kelib chiqishi …
3
lari bo`lib, ular “ inson-inson” munosabatlarini tartibga soladi. axloq normalari – ezgulik va yovuzlik, qadr-qimmat, adolat va nohaqlik haqidagi axloqiy tushunchalarga mos ravishda jamiyatda o`rnatilgan xulq-atvor qoidalaridir. jamoat birlashmalari normalari – jamoat birlashmalarining o`z faoliyatini tartibga solish uchun va tashkilotlarning a`zolari o`rtasidagi munosabatlarni aniqlash uchun o`rnatgan xulq-atvor qoidalaridir. odat normalari – kishilarning ko`p marta takrorlanganligi uchun odatga aylangan va shu tariqa avloddan-avlodga o`tib kelayotgan xulq-atvor qoidalaridir. an`ana normalari-ilg`or an`analarni asrash munosabati bilan yuzaga kelgan umumlashgan va barqaror hulq-atvor qoidasi. marosim normalari – kishilarning ma`lum rasm-rusmlarni bajarishdagi xulq-atvor qoidalaridir.diniy normalar. siyosiy normalar – alohida shaxslar va siyosiy birlashmalarining hokimiyatga munosabati masalalarini tartibga soluvchi xulq-atvor qoidalari. huquq normalari-umummajburiy xulq-atvor qoidalari. axloq va huquq. axloq-kishining jamiyatdagi xulqini normativ tartibga soluvchi usullardan biridir. axloq-ijtimoiy ong shakllaridan biri, shu bois butun ijtimoiy ong singari uning ham tuzilishi bir xil emas. axloqning alohida xususiyati shundan iboratki, axloq normalariga amal qilish jamoatshilik fikri orqali ta`minlanadi. huquq – …
4
axloq normalari keng doirani, huquq normalari esa tor doirani qamrab oladi. 5) huquqda xulq-atvorni baholash mezoni “ qonuniy-noqonuniy”, axloqda “halol-nohalol” deb qabul qilingan. 6) huquq normalari aniq ko`rinishga ega. huquq normalarining tuzilishi. huquq normasi –davlat tomonidan belgilanadigan, kafolatlanadigan va bu muhofaza qilinadigan barcha uchun majburiy xulq-atvor qoidalaridir. huquq normasi tuzilishiga ko`ra ush tarkibiy qismdan tashkil topgan. 1. gipoteza – huquq normasining tarkibiy qismi bo`lib, unda norma amal qila boshlaydigan, ijro etiladigan sharoitlar bayon etiladi. masalan, sudning fuqarolik ishlari bo`yicha arizalarni qabul qilishni rad etishga asos bo`luvchi gipotezali huquq normalari: da`vogarning bahslarni qonunda belgilangan tartiblarga rioya etib, dastlab suddan tashqari hal etishi, ishning ushbu sudga dahldor emasligi, layoqatsiz shaxs tomonidan ariza berilishi. 2. dispozisiya – huquq sub`yektining yuridik muhim ahamiyatga ega bo`lgan hatti-harakati mazmunini ochib beradigan huquq normasining tarkibiy qismi. agar gipoteza hokimiyat ko`rsatmasini qo`llashga farmon bersa, dispozisiya o`zida yuridik normalarning asosini aks ettiradi. 3. sanksiya – huquq normasini bajarmaganlik uchun …
5
o`ladigan namuna, etalon, norma sifatida qabul qilinadi; 3) normativ huquqiy hujjat – davlat vakolatli organlari tomonidan o`rnatiladigan yoki ma`qullanadigan huquqiy hujjat; 4) normativ shartnoma-ikki yoki undan ortiq sub`yektlar o`rtasida tuziladigan, ularning huquq va majburiyatlarni o`rnatadigan, o`zgartiradigan yoki qiladigan bitim. huquqiy odat va yuridik presedent bir qator xorijiy mamlakatlarning huquq tizimida katta ahamiyatga ega, lekin o`zbekistonning huquq tizimida qo`llanilmaydi. sud presedenti buyuk britaniya, aqsh,kanada, avstriyada huquq manbai hisoblanadi. bu mamlakatlarda sud hisobotlari chop etiladi. huquq tizimi, tarmoqlari va institutlari. huquq tizimi –turli-tuman, lekin o`zaro mustahkam aloqada bo`lgan yuridik normalar yig`indisidir. huquq tarmog`i – ijtimoiy munosabatlar sohasini tartibga soluvchi huquqiy normalar majmuidan iborat huquq tizimining yirik tarkibiy qismidir. barcha tarmoqlari o`zining xususiyati bo`yicha ikki turga tasniflanadi: 1) moddiy huquq tarmog`i (ma`muriy, mehnat, fuqarolik, ekologik va h.k); 2) prosessual huquq tarmog`i. unga davlat organlari, mansabdor shaxslar tomonidan qo`llanadigan moddiy huquq normalaridan iborat qoidalar kiradi. masalan: fuqarolik-prosessual, jinoyat-prosessual, xo`jalik-prosessual. huquq instituti-tegishli huquq tarmog`iga kiruvchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "huquqning paydo bo'lishi, mohiyati"

1663406961.doc huquqning paydo bo`lishi, mohiyati huquqning paydo bo`lishi, mohiyati belgilari, tizimi va manbalari reja: 1. huquqning belgilari, vazifalari. 2. huquqning kelib chiqishiga doir nazariyalar. 3. huquq va axloq. huquq normalari, tizimi. 4. huquq manbalari. 5. huquqbuzarlik, belgilari, turlari. huquq, uning belgilari va vazifalari. huquq – butun jamiyatning umummajburiy xulq-atvor qoidalari tizimida ifodalangan irodasidir. huquq atamasi bir tomondan ijtimoiy mazmunga, ikkinchi tomondan yuridik mazmunga egadir. shaxsning xulq-atvori axloq, urf-odatlar, an`analar nuqtai nazaridan asoslangan hollarda umumijtimoiy ma`nodagi huquq to`g`risida so`z boradi. huquq to`g`risida yuridik hodisa sifatida so`z borganda erkinlik, shuningdek xulq-atvor majburiyati davlat hokimiyatining kuchi b...

DOC format, 55.5 KB. To download "huquqning paydo bo'lishi, mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqning paydo bo'lishi, mohiy… DOC Free download Telegram