ma’muriy huquqning sub’ektlari

DOCX 9 pages 9.0 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3-mavzu. ma’muriy huquqning sub’ektlari ma’muriy huquqning sub’ektlari. ma’muriy huquqning muhim tarkibiy elementlaridan biri bu uning sub’ektlaridir. chunki ma’muriy huquqiy munosabatlarning mazmuni aynan ma’muriy huquq sub’ektlarining huquq va majburiyatlarida namoyon bo‘ladi. ma’muriy huquqning sub’ektlari davlat boshqaruvini amalga oshirishning ishtirokchilaridir. ma’muriy huquq sub’ektlariga quyidagilarni kiritishimiz mumkin: · o‘zbekiston respublikasining prezidenti; · o‘zbekiston respublikasining vazirlar mahkamasi; · davlat boshqaruv organlari va ularning mansabdor shaxslari (shu jumladan, hokimlar); · yuridik shaxslar (davlat va nodavlat tashkilotlari, xo‘jalik boshqaruv organlari, jamoat birlashmalari, xususiy-tijoriy tashkilot, uyushma va jamiyatlar, xususan, xorijiy mamlakatlarning o‘zbekistonda akkreditatsiyadan o‘tgan tashkilotlari va boshq.); · o‘zbekiston respublikasining fuqarolari; · xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar; ta’kidlash joizki, turli adabiyotlarda ma’muriy huquq sub’ektlarini turlicha asoslarga ko‘ra tasniflab, turlarga ajratib o‘rganiladi. bu tasniflar orasida ma’muriy huquq sub’ektlarini yakka (individual) va jamoaviy (kollektiv) sub’ektlarga ajratish keng tarqalgan. yakka (individual) sub’ektlarning o‘ziga xosligi shundaki, ular davlat boshqaruvidagi ma’muriy munosabatlarda faqat o‘zining nomidan yakka holda harakat qiladilar. ma’muriy munosabatlardagi …

2 / 9

tliklar), yuridik shaxslar (davlat va nodavlat tashkilotlari, jamoat birlashmalari, xususiy-tijoriy tashkilot, uyushma va jamiyatlar va boshq.) kiradi. ma’muriy huquq sub’ektlarini yana davlat boshqaruv (hokimiy) vakolatlariga ega bo‘lgan va davlat boshqaruv (hokimiy) vakolatlariga ega bo‘lmagan sub’ektlarga ham ajratib o‘rganish mumkin. sub’ektlarni bunday tasniflashni yana boshqacha tarzda davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi sub’ektlar va davlat boshqaruvida boshqariluvchi sub’ektlar, deb ham atash mumkin. davlat boshqaruv (hokimiy) vakolatlariga ega bo‘lgan (davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi) sub’ektlarga davlat boshqaruv organlari, davlat xizmatchilari va mansabdor shaxslar (prezident, bosh vazir, vazirlar, hokimlar va h.k.) mansub bo‘lsa, davlat boshqaruv vakolatlariga ega bo‘lmagan (boshqariluvchi) sub’ektlarga jismoniy shaxslar (o‘zbekiston respublikasining fuqarolari, xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar) va nodavlat yuridik shaxslar (nodavlat tashkilotlari, jamoat birlashmalari, xususiy-tijoriy tashkilot, uyushma va jamiyatlar va boshq.) kiradi. ma’muriy huquq sub’ektlarining elementlari. huquq nazariyasiga ko‘ra (shu jumladan, ma’muriy huquq nazariyasiga ko‘ra ham), huquq sohasining sub’ektlari quyidagi elementlarga ega bo‘lishlari lozim: · huquqiy layoqat; · muomala layoqati; · …

3 / 9

g o‘zbekistonda akkreditatsiyadan o‘tgan tashkilotlari jismoniy shaxslar masalan, shaxs tug‘ilgan paytda unga davlat boshqaruviga oid barcha huquq va majburiyatlar, masalan, davlat organlariga murojaat qilish huquqi ham, bilim olish huquqi ham, avtomobilni boshqarish huquqi ham, davlat xizmatiga kirish huquqi ham taqdim etiladi. ya’ni, yuqorida aytganimizdek, shaxs tug‘ilar ekan unda davlat boshqaruviga oid barcha huquq va majburiyatlar mujassam bo‘ladi. ammo ana shu huquq yoki majburiyatlarni amalga oshira olish qobiliyati bo‘lmaydi. masalan, garchi bolakayda avtomobilni boshqarish huquqi bo‘lsa-da, bu huquqdan u foydalana olmaydi. buning uchun unga ma’muriy huquqning sub’ekti ega bo‘lishi lozim bo‘lgan ikkinchi element – ma’muriy muomala layoqati ham kerak bo‘ladi. ma’muriy huquq sub’ektining muomala layoqati bu shaxsning huquq layoqati orqali ega bo‘lgan davlat boshqaruviga oid huquq va majburiyatlarni mustaqil amalga oshira olish qobiliyati, layoqatidir. ma’muriy muomala layoqati shaxsning yoshiga qarab turli yillarda vujudga kelishi mumkin. masalan, u 6-7 yoshga kirganida o‘rta ta’lim maktabiga qatnab bilim olish huquqi (ayni paytda bu majburiyat …

4 / 9

in yoki muayyan muddatga mahrum etilishi mumkin muayyan lavozimga qabul qilingan, tayinlangan yoki jalb etilganda boshlanadi muayyan lavozimdan ozod etilganda tugaydi shaxsning vafoti bilan tugaydi shaxsning o‘limi yoki sudning qaroriga binoan tugatilishi mumkin harbiy xizmatga chaqirilganlik harbiy xizmatdan bo‘shatilganlik yuridik shaxslar ma’muriy huquq va ma’muriy muomala layoqati birgalikda tashkil etiladi tugatiladi prezident yoki hukumatning tegishli qarori bilan prezident yoki hukumatning tegishli qarori bilan muassislarning qarori yoki buyrug‘i bilan muassislarning qarori yoki buyrug‘i bilan yoki sudning qaroriga ko‘ra ma’muriy huquq sub’ektining huquqiy delikt[footnoteref:1] (huquqiy javobgarlik) layoqati bu uning davlat boshqaruvi munosabatlarida u tomonidan sodir etilgan huquqbuzarliklar, qoidabuzarliklar, qonunbuzilishlar uchun tegishli javobgarlikka tortilish layoqatidir. [1: дели́кт – лотинча “delictum” — “қилмиш”, “ҳуқуқбузарлик” маъносини билдиради // қаранг: ўзбекистон юридик энциклопедияси / нашр учун масъул р.а.мухиддинов ва бошқ.; масъул муҳаррир н.тойчиев. – т.: адолат. 2010. – б. 130] davlat boshqaruvi munosabatlarida munosabat sub’ektlari nafaqat huquqlar va majburiyatlarga, balki javobgarlikka ham tortiladilar. sub’ektlarni javobgarlikka tortishning …

5 / 9

avobgarlik) layoqatiga ega bo‘lishlari lozim. mana shu elementlar ma’muriy huquq sub’ektlarining huquqiy maqomini belgilaydi. ma’muriy huquq sub’ektlarining huquqiy maqomi esa bu ma’muriy-huquqiy munosabat ishtirokchilarining davlat boshqaruviga oid huquqlari, erkinliklari, vazifa va vakolatlari, majburiyatlari va burchlarining yig‘indisidir.

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’muriy huquqning sub’ektlari"

3-mavzu. ma’muriy huquqning sub’ektlari ma’muriy huquqning sub’ektlari. ma’muriy huquqning muhim tarkibiy elementlaridan biri bu uning sub’ektlaridir. chunki ma’muriy huquqiy munosabatlarning mazmuni aynan ma’muriy huquq sub’ektlarining huquq va majburiyatlarida namoyon bo‘ladi. ma’muriy huquqning sub’ektlari davlat boshqaruvini amalga oshirishning ishtirokchilaridir. ma’muriy huquq sub’ektlariga quyidagilarni kiritishimiz mumkin: · o‘zbekiston respublikasining prezidenti; · o‘zbekiston respublikasining vazirlar mahkamasi; · davlat boshqaruv organlari va ularning mansabdor shaxslari (shu jumladan, hokimlar); · yuridik shaxslar (davlat va nodavlat tashkilotlari, xo‘jalik boshqaruv organlari, jamoat birlashmalari, xususiy-tijoriy tashkilot, uyushma va jamiyatlar, xususan, xorijiy mamlakatlar...

This file contains 9 pages in DOCX format (9.0 MB). To download "ma’muriy huquqning sub’ektlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’muriy huquqning sub’ektlari DOCX 9 pages Free download Telegram