овқатланиш гигиенаси. овқатдан заҳарланишлар

PPT 72 pages 24.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 72
слайд 1 мавзу: овқатланиш гигиенаси. овқатдан заҳарланишлар маърузанинг режаси 1.овқатланиш муаммосини ижтимоий-гигиеник муаммо эканлиги, унинг ўзр у/н ўзига хослиги. 2.оқилона овқатланиш хақида тушинча, овқатланиш/г физиологик меъёрлари 3.алиментар касалликлар 4.асосий озуқли моддаларга гигиеник таъриф ва улар/г физиологик меъёрлари 5.беморлар/г оқилона овқатлантириш/г гиг. асослари 6. овқатдан захарланишлар инсоннинг яшаш умри давомида одам ўрта ҳисобда (72-73 йиллик) 2,5 т оқсил 3 т ёғ 10 т карбонсув 250 кг ош тузини истемол қилади. оқилона, тўғри овқатланиш деб бу инсон меҳнатининг табиати ва унинг индивидуал хусусиятларини: ёши, жинси, бўйи, вазни ва бошқаларни ҳисобга олган ҳолда, организмга ҳаётий муҳим озиқ моддаларни ўз ичига олган оптимал миқдорда озиқ-овқат маҳсулотларини ўз вақтида етказиб беришдир. рационал (лотинча ратионалис - оқилона) овқатланиш - бу организмнинг озиқ-овқатга бўлган еҳтиёжини миқдорий ва сифат жиҳатидан тўлдиришга қодир бўлган ва шу билан барча енергия харажатларини қоплашни, барча физиологик функцияларни оптималлаштиришни, тўғри ўсишини ва жисмоний ривожланишини таъминлайдиган илмий асосланган овқатланишдир. клиник нутрициология: бу бўлим овқатланиш …
2 / 72
яди? ● озиқланишни ўрганадиган бошқа фанлар билан ҳамкорлик. ● озиқ-овқат билан кирадиган моддалар ролини тадқиқ қилиш. ● мувозанатли озиқланиш орқали озуқа моддалари етишмаслигини бартараф етиш. озиқланиш дастурини тузиш. ● касалликлар туфайли ўзгарган инсон организми фаолиятини нормаллаштириш. ● турли заҳарли моддаларни организмдан чиқариб юбориш. ● озиқ-овқатнинг инсон ҳужайраларига таъсирини аниқлаш учун турли таҳлиллар ўтказиш. ● рацион ва биологик фаол қўшимчаларнинг соғлиқка таъсирини таҳлил қилиш. ● препаратларнинг инсон организмига таъсирини ўрганиш. ● руҳий касалликлар даврида озиқланишдаги ўзгаришларни тадқиқ қилиш. * овқатланиш —асосий тушунчаларга қуйидагилар киради: микронутриентлар ва макронутриентлар: макронутриентлар: кучли енергия манбалари ҳисобланган углеводлар, ёғлар ва протеинлар. улар организмнинг асосий енергия манбаини таъминлайди ва тўқималарнинг тикланишини таъминлайди. - микронутриентлар: витаминлар ва минераллар, организмнинг кўплаб физиологик жараёнлари учун муҳим бўлиб, улар оз миқдорда зарур. енергетик баланс: овқатланишдан олинган енергия билан организмнинг ишлатган енергияси ўртасидаги мувозанат. * овқат рациони -бу овқат маҳсулотларнинг таркиби ва миқдори бўлиб, у кундалик овқат рационига киритилиши шарт. кундалик овқат …
3 / 72
5% нонушта. 40-45% тушлик ва 25-30% кечки овқатга ажратилиши керак. (ёз фасли) 7.овқат маҳсулотлари организм учун зарарсиз бўлмоғи керак. овқатланишнинг физиологик меъёрлари меҳнат қобилияти бўлган 18 дан 60 ёшгача бўлган аҳоли,улар бажарадиган меҳнат/г жадаллилиги бўйича жинсни ҳисобга олган ҳолда 5-та касбий гуруҳга бўлинади. ҳар бир меҳнат гуруҳи/г ўзи аҳолини ёш кўрсаткичлари бўйича яна 3 та гуруҳга 18-29 ёш 30-39 ёш 40-60 ёш 5 та касбий гуруҳ 1 гуруҳ: деярли ақлий мехнат б/н шуғулланувчилар. -корхона ва муассаса рахбарлари, педагоглар, илмий ходимлар, айрим турдаги тиббий ходимлар 2 гуруҳ; енгил жисмоний меҳнат -инженер техник ходимлар, автоматлаштирилган корхона ишчилари. тикувчилар, алока ходимлари, ҳамширалар,санитаркалар ... 3 гуруҳ; уртача оғирликдаги жисм/й меҳнат -станокларда ишловчилар, слесарлар, кимевий корхона ишчилари, тўқимачилик корх/ри ишчилари, ҳайдовчилар, жарроҳлар, озиқ-овқат дукони сотувчилари -2- 4 гуруҳ; оғир жисмоний меҳнат б/н шуғулланув/р -қурувчилар, қишлоқ ҳўжалигидаги ишчи ва хизматчилар, механизатор/р, нефт ва газ саноати корх/и ишчилари, металлурглар 5 гуруҳ; фақат эркаклар учун булиб, ута оғир …
4 / 72
ғлиқни сақлаш тадқиқотларида, овқатланиш билан боғлиқ касалликларнинг олдини олишда, шифокорлар томонидан беморларнинг овқатланиш тартибини баҳолашда ва умумий овқатланиш кўрсаткичларини ўлчашда қўлланилади. овқатланиш назариялари инсон организмининг турли озиқ моддаларга бўлган эҳтиёжини тушунишга ёрдам беради ва соғлом овқатланиш асосларини белгилайди. бу назариялар инсон саломатлиги ва самарадорлигини таъминлаш учун овқат таркиби ва миқдорига оид турли йўналишларни ўз ичига олади. 1.тавсия этилган кундалик истеъмол миқдори назарияси бу назарияга кўра, ҳар бир инсоннинг ёши, жинси, жисмоний фаоллиги ва саломатлик ҳолатига қараб кундалик калория, витаминлар, минераллар ва бошқа озуқа моддаларининг миқдори ҳисобланади. бу миқдорлар турли халқаро ва миллий соғлиқни сақлаш ташкилотлари томонидан аниқланган. 2. баланслашган овқатланиш назарияси бу назария рационал овқатланишга асосланади ва овқат таркибидаги белоклар, ёғлар, углеводлар, витаминлар ва минералларнинг ўзаро мутаносиб бўлишига эътибор қаратади. ушбу назария инсон организми учун зарур бўлган моддаларнинг мутаносиб пропорциясини таъминлашга қаратилган. 3. калория баланси назарияси калориялар кирими ва сарфланишининг мутаносиблигига асосланган назария. бу назарияга кўра, инсон кўпроқ калория сарфласа …
5 / 72
назарда тутади. 6. макронутриент назарияси бу назарияда асосий эътибор макронутриентлар — белоклар, ёғлар ва углеводлар — миқдорига қаратилади. бунинг орқали организми учун зарур энергия ва қурилиш материаллари таъминланади. ҳар бир инсоннинг организми учун макронутриентларнинг аниқ талаблари ёши, жинси ва фаоллигига қараб ҳисобланади. -3- oқсилларнинг асосий функсиялари тузиқли (структурал) рол: оқсиллар мушаклар, суяклар, тери, сочлар ва тирноқларнинг асосий қурилиш материали ҳисобланади. коллаген ва кератин каби оқсиллар тана тузилишини сақлаб туришда муҳимдир. ферментлар ва гормонлар ишлаб чиқариш: ферментлар овқат ҳазм қилиш, енергия ишлаб чиқариш ва ҳужайра функсияларини бошқариш учун зарур бўлган биологик катализаторлардир. кўпгина гормонлар ҳам оқсиллар ёки оқсилга асосланган бирикмалар шаклида бўлади (масалан, инсулин). -3- иммун тизими учун аҳамияти: оқсиллар танадаги антитаначалар (антикорлар) шаклида бўлиб, инфексияларга қарши курашишда муҳим рол ўйнайди. улар бактерия ва вирусларга қарши ҳимоя қилади. транспорт ва сақлаш: оқсиллар организмдаги моддаларнинг транспортида ҳам иштирок етади. масалан, гемоглобин — қонга кислород етказиб берувчи оқсил, миоглобин еса мушакларда кислород сақлайди. …

Want to read more?

Download all 72 pages for free via Telegram.

Download full file

About "овқатланиш гигиенаси. овқатдан заҳарланишлар"

слайд 1 мавзу: овқатланиш гигиенаси. овқатдан заҳарланишлар маърузанинг режаси 1.овқатланиш муаммосини ижтимоий-гигиеник муаммо эканлиги, унинг ўзр у/н ўзига хослиги. 2.оқилона овқатланиш хақида тушинча, овқатланиш/г физиологик меъёрлари 3.алиментар касалликлар 4.асосий озуқли моддаларга гигиеник таъриф ва улар/г физиологик меъёрлари 5.беморлар/г оқилона овқатлантириш/г гиг. асослари 6. овқатдан захарланишлар инсоннинг яшаш умри давомида одам ўрта ҳисобда (72-73 йиллик) 2,5 т оқсил 3 т ёғ 10 т карбонсув 250 кг ош тузини истемол қилади. оқилона, тўғри овқатланиш деб бу инсон меҳнатининг табиати ва унинг индивидуал хусусиятларини: ёши, жинси, бўйи, вазни ва бошқаларни ҳисобга олган ҳолда, организмга ҳаётий муҳим озиқ моддаларни ўз ичига олган оптимал миқдорда озиқ-овқат маҳсулотларини ўз вақ...

This file contains 72 pages in PPT format (24.3 MB). To download "овқатланиш гигиенаси. овқатдан заҳарланишлар", click the Telegram button on the left.