tilshunoslik

PPTX 13 pages 115.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 13
mavzu: tilshunoslik haqida umumiy ma’lumot. mavzu: tilshunoslik haqida umumiy ma’lumot. reja: til – ijtimoiy hodisa o`zbek tili – o`zbekiston respublikasining davlat tili dunyo tillari tirik va o`lik tillar til va nutq adabiyot: 1. m. hamroyev. ona tili. toshkent 2009. 2. a. nurmonov va boshqalar. hozirgi o`zbek adabiy tili. “sharq”, toshkent 2002. 3. h.a.jamolxonov. hozirgi o`zbek adabiy tili. toshkent 2004. til kishilarning o'zaro muloqotga kirishuvi va fikr almashuv boʻlgan ehtiyoj natijasida paydo bo'lgan ijtimoiy hodisadir til paydo boʻlgandan keyin (bu, olimlarning taxminicha, ibtidoiy jamoa tuzumi davrida yuz bergan) jamiyat tez rivojlana boshlagan. til jamiyat uchun, uning a`zolari bo`lmish insonlar uchun xizmat qiladi, shuning uchun til ijtimoiy hodisa hisoblanadi, ya'ni til yakka odamgamas, balki butun jamiyatga daxldor boʻlib, shu jamiyat a'zolari yordamida shakllantirilib, rivojlanib boradi. tilning taqdiri jamiyatning taqdiri bilan chambarchas bog'liq. til bo`lmasa, jamiyatning boʻlishi mumkin emas, ya'ni til odamlarni jamiyat sifatida jipslashtirib turuvchi buyuk ne'matdir. jamiyatsiz tilning mavjud bo`lshi mumkin …
2 / 13
idagi qismlardan iborat: 1. tovushlar tizimi. 2. lug'at boyligi yoki leksika. 3. grammatik qurilishi. ma'lumki, inson tili tovush tilidir. har bir tilning o'z tovushlar tizimi mavjud. tovushlar soʻzlarni, iboralarni, grammatik shakl va ko'rsatkichlarni shakllantiradi. tovushlardan iborat bo’lgan so'z va iboralar yig`indisi tilning lug'at boyligini tashkil qiladi. lug'at boyligidagi so'z va iboralar fikrni ifodalovchi gap uchun qurilish materiali bo’lib xizmat qiladi. gap, uni qurish qonun-qoidalarini tilning grammatik qurilishi belgilaydi. demak, tilning tarkibiy qismlari sanalmish tovushlar tizimi, lug'at boyligi, grammatik qurilishi o`zaro chambarchas bog`langan bo"lib, biri ikkinchisining bo`lishini talab qiladi. har bir konkret til o'zining ana shu mavzulari bilan bir butun tizimni, sistemani, til tizimini tashkil etadi. til to'xtovsiz ravishda oʻzgarib turuvchi, taraqqiy etib boruvchi ijtimoiy hodisadir. til taraqqiyoti jamiyat taraqqiyoti bilan bevosita bog'liq. tilning taraqqiyoti birinchi navbatda uning lug'at boyligida oʻz aksini topadi. kishilar hayotidagi o'zgarishlar, ilm-fan va madaniyatning taraqqiyoti leksikani boyitib boradi. tilning tovushlar tizimi va grammatik qurilishi esa juda …
3 / 13
oyib borishi koʻzga tashlanmoqda. kishilar ijtimoiy-iqtisodiy hayotidagi, xalq xo'jaligidagi, madaniyat, fan-texnika sohasidagi koʻpgina oʻzgarishlar yangi tushunchalarni, yangicha munosabatlarni keltirib chiqardi. bularning hammasi oʻzbek tili leksikasining koʻpgina yangi soʻzlar hisobiga hamda boshqa tillardan o'zlashtirilgan soʻzlar hisobiga boyishiga sabab boʻldi. masalan: broker, diler, makler, kompyuter, menejer, fermer, biznes va h. ayrim o'zbekcha so'zlarning ma'nosida o'zgarishlar roʻy berib, ular boshqa ma'nolarda qo`llana boshladi. ma'lumki, oʻzbek xalqi markaziy osiyoning qadimgi xalqlaridan biri boʻlib, uning tili xi-xii asrlarda ma'lum ijtimoiy-tarixiy sharoitlarga koʻra xalq tili sifatida shakllana boshladi va asta-sekinlik bilan rivojlanib keldi. qayerda yashashidan qat'i nazar oʻzbek millatiga mansub barcha odamlar tomonidan ishlatiladigan til milliy (umumxalq) oʻzbek tili deb yuritiladi. milliy til oʻz tarkibiga adabiy til, sheva, so'zlashuv nutqi, jargonlar, vulgarizm (so'kish, qarg'ish soʻzlari), varvarizm (tilda oʻrinsiz ishlatilgan chet soʻzlar) kabi guruh so'zlarni qamrab oladi. jamiyatning muayyan tarixiy rivojlanish sharoitida xalqlar (elatlar) taraqqiy qilib, millatga, xalq tillari esa milliy tillarga aylandi. e`tiboringiz uchun rahmat 13 …
4 / 13
tilshunoslik - Page 4
5 / 13
tilshunoslik - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tilshunoslik"

mavzu: tilshunoslik haqida umumiy ma’lumot. mavzu: tilshunoslik haqida umumiy ma’lumot. reja: til – ijtimoiy hodisa o`zbek tili – o`zbekiston respublikasining davlat tili dunyo tillari tirik va o`lik tillar til va nutq adabiyot: 1. m. hamroyev. ona tili. toshkent 2009. 2. a. nurmonov va boshqalar. hozirgi o`zbek adabiy tili. “sharq”, toshkent 2002. 3. h.a.jamolxonov. hozirgi o`zbek adabiy tili. toshkent 2004. til kishilarning o'zaro muloqotga kirishuvi va fikr almashuv boʻlgan ehtiyoj natijasida paydo bo'lgan ijtimoiy hodisadir til paydo boʻlgandan keyin (bu, olimlarning taxminicha, ibtidoiy jamoa tuzumi davrida yuz bergan) jamiyat tez rivojlana boshlagan. til jamiyat uchun, uning a`zolari bo`lmish insonlar uchun xizmat qiladi, shuning uchun til ijtimoiy hodisa hisoblanadi, ya'ni til yakka...

This file contains 13 pages in PPTX format (115.1 KB). To download "tilshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: tilshunoslik PPTX 13 pages Free download Telegram