ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash

DOCX 5 pages 44.8 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.8 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

8-mavzu: ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash ovqatlanish - organizmni ayrim organ va sistemalari funksiyasiga, faoliyatiga doimiy ta’sir koʻrsatib turuvchi omillardan biridir. ovqatlanish - bu bosh ijtimoiy-iqtisodiy muammoning biridir. chunki u: 1) axolining salomatlik koʻirsatkichlariga ta’sir koʻirsatadi. 2) aqliy va jismoniy rivojlanishga. 3) ish qobiliyati darajasiga 4) xayot davomiyligiga. 5) tashqi muxit omillariga organizmni koʻrsatadigan qarshiligiga 6) ovqatlanishni toʻgʻri tashkil qilinishi boshqa sogʻlomlashtirish tadbirlari bilan birgalikda vaqtincha ish qobiliyatini yoʻqotishni 10-15% kamaytiradi ovqatlanish ratsional, balanslashtirilgan va adekvat boʻilishi kerak. ratsional ovqatlanish deb organizmni energetik, plastik talabini qondiradigan va etarli darajadagi moddalar almashinuvi darajasini taminlaydigan ovqatlanishga aytiladi. balanslashtirilgan ovqatlanish deb asosiy ozuqa va biologik aktiv moddalarni - oqsil, yog, uglevod, vitaminlar, mineral moddalar toʻgri nisbatda boʻlishga aytiladi. bunda yoshga, jinsi, mexnat faoliyati turiga e’tibor beriladi. 1:2:3, 1:2:4 ratsional ovqatlanishga talablar 1) ovqatlanishning kunlik ratsioni - organizm yoʻqotgan energiyasiga mos kelishi 2) organizmning fiziologik extiyoji - maksimum foydali ta’sir uchun etarli boʻilishi kerak. …

2 / 5

zirgi vaqtda rivojlangan mamlakatlarda, ortiqcha ovqatlanish muammosi mavjud, bular natijasida: qandli diabet, ateroskleroz, xoletsistit, gipertoniya, tashqi va ichki nafas olish funksiyasining buzilishi, xarakat-tayanch apparati funksiyasining buzilishi, va onkologik kaslliklarning rivojlanishiga sabab boʻlmoqda. rossiyada semirish kattalarda-50%, bolalarda- 30% uchramoqda. ortiqcha kaloriyali ovqatlanish sabablari 1) boy oilalarda oʻta yogli (ayniqsa xayvon yogi) ozuqalar koʻp iste’mol qilinishi. 2) yuqori kaloriyali, lekin vitaminlar, oqsillar va mineral moddalari kam maxsulotlarni koʻp iste’mol qilish. masalan: shokolad, konfetlar, tortlar, varene. ular tarkibida asosan yogʻ, uglevod koʻp, shuning uchun energetik qiymati yuqori 1ta pirojni- 500 kkal. 3) zamonaviy professional va uy ishlarida energiyani kam sarf qilinishi. 4) ovqatlanish tartibini qupol ravishda buzilishi. asosan 2 maxal ovqatlanish. 20-25 daqiqa oʻrniga- juda tez ovqatlanish. fiziologik toʻyish oʻrniga, mexanik toʻyish. 5) umumiy gipodinamiya. 6) oilada va ishda stress xolatlar: ishtaxaning ortishi, autointoksikatsiya (ichaklarda surilishni kuchayishi xisobiga). ovqatlanish statusi ovqatlanishni salomatlik xolatiga ta’sirini oʻrganish uchun ovqatlanish statusini axamiyati katta. ovqat statusi - …

3 / 5

. 4) etarli boʻlmagan yoki kam ovqatlanish statusi - yoki struktura uzgargan yoki funksiya buzilgan yoki organizmning ximoya kuchlari pasaygan yoki uchala koʻrsatkich teng namoyon boʻladi. ovqatlanishni miqdor va sifat adekvatligini baxolash. ovqatlanishning adekvatligini baxolash uchun ideal teoritik vazn (itm )ni aniqlash kerak. itm = r - 100 (tana uzunligi 165smgacha boʻlganlar uchun). r - 105 (165-175) r - 110 (175<) r - tana uzunligi (sm) itm (ayol) = (r-100) itm (erkak) = (r-100) ketle indeksi (yoglilik indeksi) = v / r (m2) ketle indeksi – normada 17 - 24 yosh uchun 19,2 - 24,3 25 - 35 yosh uchun 20,7 - 26,4 organizmning energiyaga boʻlgan extiyojini aniqlash uchun yuqotilayotgan energiya miqdorini aniqlash kerak. q(kall) 815 + 36,6 x itm (erkak) q(kall) 530 + 31,1 x itm (ayol) ovqatlanish va oʻsma kasalliklar. noratsional ovqatlanish - 5%gacha oʻsma kasalliklari kelib chiqishiga sabab boʻlishi mumkin. kunlik ratsionda yogʻ miqdorini koʻpligi, ozuqa tolalarini …

4 / 5

at bilan organizmga doim tushib turishi kerak boʻlgan 40-ta almashinmaydigan organik va noorganik birikmalar aniqlangan. organik birikmalarning ona va xomila uchun zarur boʻlgan birikmalarga quyidagilar kiradi: 1. 10-ta aminokislota (valin, gistidin, izoleysin, leysin, lizin, metionin, taurin, treonin, triptofan, fenilalanin). 2. 2-ta oʻtyok - lipoevaya, linolenovaya. 3. 13-ta vitamin (a,s,d,e,k,b1,b2,b6,b12,pp, biotin, folievaya va pantotenovaya kislota) noorganik birikmalardan - almashinmaydiganlari quyidagilardir: na, k, ca, cl, f, mg, i, fe, cu, co, cr, mn, mo, se. ontogenezning 1-3 oyligida turli nutrientlarni etishlovchiligi xomila rivoshlanishini buzilishiga - xatto oʻlishiga sabab boʻladi. vitamin a, b2, pp, c, e lar etishmovchiligi xomilaga teratogen va embriotoksik ta’sir qilishi aniqlangan m: vitamin b2 (riboflavin)ni etishmovchiligi xomilani anomal rivojlanishini ya’ni - gidrotsefaliya, qattiq tanglayni buzilishiga, qoʻl-oyoglar deformatsiyasiga, tugʻma yurak etishmovchiliklariga sabab boʻladi. vitamin e ni etishmovchiligi xomila rivojlanishini buzilishiga - xatto xomilani oʻlishiga sabab boʻlishi mumkin. agar bola tugʻilsa bosh miya, koʻz, suyak toʻqimasi anomaliyalari bilan tugʻilishi mumkin. xomiladorlikning …

5 / 5

etoksikatsiya reaksiyasi, atnioksidant ta’siri. 4) fenilalanin - buyrak usti va kalkonsimon bez funksiyasiga. 5) triptofan - albumin va serotonin sintezi. mikroelementlarni axamiyati 1) temir - gemoglobin, mioglobin sintezi, o2 va co2 transporti. 2) rux - nuklein kislotalari almashuvini, genetik informatsiyani oʻtkazish, insulin ta’siriga, suyak toʻqimasi shakllanishi va oʻsishi. 3) mis - asab toʻqimasini rivojlanishi (bosh miya), eritrotsit differinsirovkasi, suyaklar mineralizatsiyasi. 4) marganets - asab immun sistema funksiyalariga, koʻrish va eshitish funksiyalariga, 5) yod - mns rivojlanishi, qalqonsimon bez struktura va funksiyasini shakllanishi. vitaminlarni axamiyati 1) a (retinol) – koʻrish organining shakllanishi, teri va shillik qoplamining shakllanishi. 2) d (kalsiferol) - suyak toʻqima. r-sa - almashinuvi. 3) e (tokoferol) - mushak oqsillarini sintezi (miozin, aktin), gipofiz va jinsiy bezlar funksiyalari. 4) s - biriktiruvchi toʻqimaning shakllanishi. 5) v12 - suyak koʻmigida eritrotsitlarning etilishiga, asab toʻqimasi metabolizimiga. xomilador va emizikli ayollarning nutrientlarga boʻlgan qoʻshimcha kunlik extiyoji moddalar xomilador emizikli oqsil 30 g …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash"

8-mavzu: ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash ovqatlanish - organizmni ayrim organ va sistemalari funksiyasiga, faoliyatiga doimiy ta’sir koʻrsatib turuvchi omillardan biridir. ovqatlanish - bu bosh ijtimoiy-iqtisodiy muammoning biridir. chunki u: 1) axolining salomatlik koʻirsatkichlariga ta’sir koʻirsatadi. 2) aqliy va jismoniy rivojlanishga. 3) ish qobiliyati darajasiga 4) xayot davomiyligiga. 5) tashqi muxit omillariga organizmni koʻrsatadigan qarshiligiga 6) ovqatlanishni toʻgʻri tashkil qilinishi boshqa sogʻlomlashtirish tadbirlari bilan birgalikda vaqtincha ish qobiliyatini yoʻqotishni 10-15% kamaytiradi ovqatlanish ratsional, balanslashtirilgan va adekvat boʻilishi kerak. ratsional ovqatlanish deb organizmni energetik, plastik talabini qondiradigan va etarli darajad...

This file contains 5 pages in DOCX format (44.8 KB). To download "ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqatlanishning adekvatligini t… DOCX 5 pages Free download Telegram