ўзбек адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари

DOC 589.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари.doc +++++++++ «ўзбек адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари» м у н д а р и ж а кириш . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 и боб ўзбек адабиётида поэма жанрининг пайдо бўлиши ва шаклланиши. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 и и боб поэманинг тараққиёт тамойиллари . . . . . . . .. . …

билан характерланади. муаммонинг ўрганилганлик даражаси: маълумки, ўзбек адабиётига бошқа кўплаб терминлар каби «поэма» термини һам хх асрда кириб келиб, ўзлашди. ўзбек адабиётшунослигида кўпинча халқ ижодидаги ва мумтоз адабиётдаги шеъри: эпик асарларга нисбатан «достон» янги яратилган лирик эпик асарларга нисбатан «поэма» терминини қўллаш одатдир. баъзан шоирларимиз һам, адабиётшуносларимиз һам бу икки терминни синоним сифатида ишлатадилар. академик и.о.султоновнинг фикрича «бу унчалик тўғри эмас, чунки ўзбек мумтоз адабиётида «достон» деб асосан наср билан ёзилган асарларга айтилар эди1. хх аср адабиётида майдонга келган поэма жанри мумтоз адабиётимизнинг маснавий жанри анъаналарига һам асосланасада, һозирги вақтда «маснавий атамасининг ўрнини ижодий тажрибада «поэма» термини олган. шу сабабли «достон» атамасини қадимий маънода қолдириш мақсадга муофиқдир. бизнинг һам, ўзбек мумтоз адабиётида фақат наср билан ёзилган асарларгина эмас, назмда, маснавий шаклда битилган достонларга, воқеалар насрий ва шеърий нуқт қўшилмасида баён этилган халқ достонларига нисбатан һам поэма атамасини жанрий маънода бир хил қўллаш тўғри эмас. чунки халқ достонлари, мумтоз адабиётда яратилган …

рмоқ вазндаги кўринишни ривожлантиришга интилиш борлиги кузатилади. фурқатнинг «илм хосияти» «вистовка хусусида», чўлпоннинг «халқ» «ёзнинг тугалиши», «кишан», «галдир» м. шайхзоданинг «кураш нечун», «қуёш қизи зебохон», «галдир», «хиёбон», «ёъқ мен ўлган эмасман», ғ.ғуломнинг «учувчининг қўшиғи», зулфиянинг «салом сизга сулуһпарварлар», ҳабибийнинг «хазина», «иқлим баһори», чархийнинг «эл бахти», х. давроннинг «эпитафия», «унутайин дегандим сени» сингари асарлари маснавий ёълида ёзилгандир. демак, достоннинг һақиқий ривожи романтизм даврига тўғри келади. романтик достонларга хос бўлган хусусиятлар реалистик тарихий воқеаларни акс эттирувчи асарларга нисбатан достон терминни қўллаш ўринли бўлгани һолда, хх аср ўзбек поэзиясида яратилган поэмаларнинг жуда кўп ўзига хос жиһатлари, ички ишлар мавжудки, ана шулардан бири унинг маснавий ёълида шеърий шаклда ифодаланишдир. халқ достонлари, мумтоз адабиётда яратилган достонлар, уларнинг һар хил типлари билан бугунги поэмалар ўртасидаги тафовутни кўрсатиш мақсадида «достон» атамасини қадимий маънода қолдириш хх асрда яратилган асарларга нисбатан «поэма» атамасини қўллаш керак. поэма жанрига бағишланган кўплаб тадқиқотларнинг баъзиларида унинг спецификасини очиб кўрсатишнинг ғоят қийинлиги олоһида қайд …

. соф назарий ёъналишдаги мазкур муаммо тадқиқотимиз мақсадига кирмайди ва алоһида илмий изланишларга мавзу бўла олади. битирув малакавий ишининг илмий-тадқиқот ишлари режалари билан боғлиқлиги: тадқиқот нукус давлат педагогика институти ўзбек адабиёти кафедрасининг «ххи аср ўзбек адабиётшунослигининг асосий ёъналишлари, хусусиятлари ва муаммолари» мавзусидаги истиқболли режаси асосида амалга оширилди. тадқиқотнинг мақсади: биз, ушбу ишимизда ўзбек адабиётида поэма жанрининг вужудга келиши, таркиб топиши ва тараққиёти масалалари хусусида айрим фикирларимизни умумлаштиришга һаракат қилдик. · поэма учун һаётдаги қаһрамонона олий һолатлар, муһим воқеалар, кучли драматик эһтирослар асос қилиб олинади. · поэманинг эпик асос лирик инсонларнинг фаол иштироки билан очилади. · шоир поэмада катта катта ва мураккаб мазмунни эпик образларда һам, ўзи тасвирлаётган воқеаларнинг субъектив инъикосини ифодаловчи лирик нуқтада һам очиб беради. · эпик ва лирик план бир-бири билан узвий равишда боғланган бўлади. · воқеалар кескинлик, кўтаринкилик билан ривожланади, лиризм ва драматизм ниһоятда кучли бўлади. · қаһрамоннинг қалбини, ички оламини, тафаккурини очиш унинг һатти-һаракатларини тасвирлаш ёъли …

н воқеалар ичида аниқ һолатларда қаһрамон руһияти ва һатти-һаракатини тасвирлаш орқали унинг характерига хос бўлган асосий хусусиятларни гавдалантириш. · поэма воқеаларни кенг қамровда һикоя қила олади, қаһрамонларнинг ўсиш ва шаклланиши жараёнида кўрсатади, характерига хос хусусиятларни кенг оча олишини кўрсатиш. тадқиқот объекти: тадқиқот объекти сифатида мумтоз адабиёт ва хх аср адабиётида яратилган поэмо жанрига мансуб асарлар таһлилга жалб этилди тадқиқот методлари: мазкур ишни тадқиқ этишда шакл ва мазмун, макон ва замон, хусусийлик ва умумийлик, сабаб-оқибат тамойилларига таяндик. асосан, компонент таһлил, қиёсий таһлил усулларидан фойдаландик. тадқиқотнинг илмий янгилиги: · поэма атамаси шеърий шаклдаги катта һажмли лирик-эпик жанр, шеърий, ривоявий асарларга нисбатан қўлланилилиши далилланди. · поэмада воқеанинг рўй бериш сабаби, ўрни, қаһрамонлар портрети анча кенг, батафсил тасвирланиши аниқланди. · поэмада шоир ўзи учун қимматли деб билган айрим фикр ва мулоһазаларни асардаги асосий сужет линиясидан қаноат һосил қилмай, қўшимча композицион воситалар (сужетдан ташқари унсурлар) дан һам фойдалана олиши таһлил этилди. · асосий сужет линиясидан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбек адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари"

адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари.doc +++++++++ «ўзбек адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари» м у н д а р и ж а кириш . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 и боб ўзбек адабиётида поэма жанрининг пайдо бўлиши ва шаклланиши. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …

DOC format, 589.5 KB. To download "ўзбек адабиётида поэма жанрининг тараққиёт тамойиллари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўзбек адабиётида поэма жанринин… DOC Free download Telegram