ўзбек адабиётида тарихий роман яратиш тамойиллари абдулла қодирий асарлари мисолида

DOCX 3 pages 23.5 KB Free download

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇
1 / 3
ўзбек адабиётида тарихий роман яратиш тамойиллари абдулла қодирий асарлари мисолида чилмурзаева мафтуна абдуманнон қизи ўзбекистон миллий университети стажёр ўқитувчиси, мустақил тадқиқотчи (phd) annotation: this article examines and investigates the principles and concepts of creating historical novels in uzbek literature with the example of the works of abdulla kadiri. ўзбек романчилиги ҳақида сўз кетар экан, ушбу мактабнинг асосчиси, жадид абдулла қодирий ва унинг романлари тасаввурга келилши аниқ. миллий истиқлолга эришиш учун фидойилик кўрсатган ва шу руҳни бадиий санъат намуналарига сингдиришга уринган жадид адабиёти вакиллари меросига қизиқиш, бугунги кунда кўпчилик ижодкорлар фаолиятида кузатилмоқда. бошқача айтганда, эрк ва мустақиллик, янгилик ва тараққиёт учун кураш жараёнлари кечган хх аср бошлари адабиётини кузатиш, реалистик прозанинг шаклланиш босқичи ҳисобланган жадид адабиёти анъаналари ютуқларидан фойдаланишга интилиш ҳаракатлари янги давр адабий жараёни учун хос хусусиятлардан биридир. аслида романнинг янги жанр сифатида ўзбек адабиёти майдонига кириб келишида ҳам ижтимоий-тарихий, маданий, адабий омилллар сабаб бўлган. эркка, истиқлолга бўлган интилиш, миллатнинг …
2 / 3
балар ҳам ёзувчининг ижодий имкониятларини бойитиши учун ёрдам беради. бугунги романнавислар устоз адиблар тажрибасида синалган усулларни ўзлаштиришга, бойитишга интилдилар. жумладан, ўзбек романчилик мактаби асосчиси абдулла қодирий услубига хос бўлган қуйидаги жиҳатларнинг ижодий ўзлаштирилганлигини кузатиш мумкин: - асар воқеалари марказида оила ва муҳаббат мавзуси ёритилсада, ушбу масалаларни ижтимоий муаммолар билан уйғунликда тасвирлаш. қодирий асар сюжети давомида бир-бирига муҳаббат қўйган икки ёшнинг фожиасига давр, атроф-муҳит, ёвуз кучлар ва уларнинг шахсий истакларини амалга ошириш йўлидаги жоҳилликлари, “ота-она” орзуси, яъни ўша замондаги типик ва номаъқул одатлар сабаб бўлганлигини ёритиб беради. у.ҳамдамнинг “сабо ва самандар”, х.дўстмуҳаммаднинг “бозор”, тилаволди жўраевнинг “бозор дунё” романларида ҳам оилавиймаиший муносабатлар билан боғлиқ ҳолатда ижтимоий муносабатлар ёритилади. - ижобий қаҳрамонларни меҳр билан тасвирлаш, салбий персонажларга муаллиф антипатиясининг яққол сезилиши. қаҳрамонларнинг ташқи кўриниши, жисмоний қиёфасини маънавий қиёфасига мувофиқ тасвирлаш (бундай усул аслида а.қодирий услубида халқ оғзаки ижоди таъсири асосида ўзлаштирилган). ушбу хусусиятни истиқлол даврида яратилган жуда кўп намуналар мисолида кузатиш мумкин. албатта, …
3 / 3
ўз аксини топган воқелик, маиший ва ижтимоий муносабатларнинг бадиий ифодаси қаҳрамонлар қарашлари ҳамда тақдиридаги ўхшашлик ва яқинликлар асарда қодирий анъаналарининг уйғунлаштирилганлигини кўрсатади. - миллийлик ва миллий урф-одатларнинг асар конфликтида муҳим аҳамиятга эгалигига диққат қаратиш. маълумки, “ўткан кунлар” ва “меҳробдан чаён” ўзбек миллий менталитетини ёрқин бўёқларда акс эттирган романлардир. қодирий қаҳрамонлари тақдирига асарда тасвир этилаётган халқнинг миллий менталитетидан келиб чиққан ҳолда ўзгалар аралашувига, маҳалла, оиланинг бошқа аъзолари муҳокамаси остида ҳал қилинишига диққат қаратади ва ҳатто бу ҳолат қаҳрамонларнинг фожиасини ташкил қилувчи сабаблардан бўлиши мумкинлигини бадиий далиллаб беради. “агар абдулла қодирий отабек билан кумушни ўз замонасининг ҳукмрон “одати”ни рад этувчилар сифатида тасвир этса, тарихий ва психологик ҳақиқатни бузган бўлар эди”. -эпизодик қаҳрамонлар характерини ҳам бадиий мақсадни ёритиш даражасига кўра далиллаб бориш. “ўткан кунлар” романида ҳасанали, тўйбека, хушрўйбиби, уста олим каби қаҳрамонлар тасвири фикримиз асос бўлади. масалан, улуғбек ҳамдамнинг “мувозанат” романида ҳам асарда иштирок этган кўпчилик қаҳрамонлар ёзувчининг бадиий ниятига кўра далиллаб борилади. …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбек адабиётида тарихий роман яратиш тамойиллари абдулла қодирий асарлари мисолида"

ўзбек адабиётида тарихий роман яратиш тамойиллари абдулла қодирий асарлари мисолида чилмурзаева мафтуна абдуманнон қизи ўзбекистон миллий университети стажёр ўқитувчиси, мустақил тадқиқотчи (phd) annotation: this article examines and investigates the principles and concepts of creating historical novels in uzbek literature with the example of the works of abdulla kadiri. ўзбек романчилиги ҳақида сўз кетар экан, ушбу мактабнинг асосчиси, жадид абдулла қодирий ва унинг романлари тасаввурга келилши аниқ. миллий истиқлолга эришиш учун фидойилик кўрсатган ва шу руҳни бадиий санъат намуналарига сингдиришга уринган жадид адабиёти вакиллари меросига қизиқиш, бугунги кунда кўпчилик ижодкорлар фаолиятида кузатилмоқда. бошқача айтганда, эрк ва мустақиллик, янгилик ва тараққиёт учун кураш жараёнлари к...

This file contains 3 pages in DOCX format (23.5 KB). To download "ўзбек адабиётида тарихий роман яратиш тамойиллари абдулла қодирий асарлари мисолида", click the Telegram button on the left.