davlatning mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar

DOC 123.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
davlatning mohiy.doc мавзу: давлат моґияти ґаќидаги назариялар davlatning mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar reja: i. kirish 1. davlatning mohiyati tushunchasi 2. davlat mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar tushunchasi va turlari: a) elita nazariyasi b) texnokratik nazariya v) plyuralistik demokratiya nazariyasi g) «umumiy farovoilik davlati» nazariyasi d) huquqiy davlat nazariyasi y) texnokratik davlat nazariyasi j) konvergensiya nazariyasi z) tarixiy-materialistik nazariyasi ii. xulosa iii. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati «davlat butun xalqning manfaatlarini ko‘zlab, islohotlar jarayonining tashabbuskori bo‘lishi, iqtisodiy taraqqiyotning yetakchi yo‘nalishlarini belgilashi, iqtisodiyotda, ijtimoiy sohada va suveren davlatimizning ijtimoiy-siyosiy hayotida tub o‘zgarishlarni amalga oshirish siyosatini ishlab chiqishi va izchil ro‘yobga chiqarishi kerak» . i. karimov kirish i asrning so‘nggi o‘n yilligi insoniyat tarixiga ijtimoiy dunyoqarashda, jahon hamjamiyatining jug‘rofiy-siyosiy (geopolitik) tuzilishida tub o‘zgarishlar davri bo‘lib kirdi. bir tomondan, davlatlar, xalqlarning yaqinlashuvi, hamkorlikning kuchayishi yaxlit siyosiy va iqtisodiy makonlarning vujudga kelishi, yagona xalqaro me'yorlar (normalar) qoidalar va andazalarga o‘tiliishi, ikkinchi tomondan, sotsialistik lagerning yemirilishi va totalitar tuzumlarning tugatilishi, ulariing …
2
ridagidek siyosiy yoki yevropa mamlakatlaridagidek siyosiy va iqtisodiy sohalardagi nufuzli (elita) qatlamining ajralib chiqishi zarurati tug‘iladi. bu esa, o‘z navbatida, jamiyatning tabaqalarga bo‘linishiga olib keladi. ibtidoiy jamoa tuzumida hokimiyat jamiyatning barcha a'zolariga taaluqli edi. keyingi bosqichda esa hokimyat siyosiy ma'no kasb eta boshlaydi, ya'ni u, eng avvalo, imtiyozli ijtimoiy guruhlar, sinflar manfaatlari uchun xizmat qila boshlaydi. binobarin, davlatning kelib chiqishi xamisha ijtimoiy hokimiyatning ommaviy siyosiy hokimiyatga aylanishi bilan bog‘liq. bu hokimiyatning ijtimoiy jamoa tuzumidan farqli o‘laroq, eng avvalo, jamiyatning imtiyozli qismi va sinfiy manfaatlarga xizmat qilishini bildiradi. bunday holatda sinfiy yondashuv mazkur hokimiyatni tavsiflash, bunday davlatning mohiyatini ta'riflashga imkon yaratadi. albatta, davlat tushunchasiga u yoki bu yondashuvni dabdurustdan inkor etish to‘g‘ri emas. davlatga berilgan har qanday ta'rifni diqqat bilan o‘rganish kerak. bunda asosiy e'tiborni davlatning mohiyati nimadan iboratligiga qaratish lozim. shu bois, mohiyat mazkur xodisadagi bosh, belgilovchi, asosiy jihatdir, ya'ni bu xodisani tashkil etadigan ichki o‘ziga xos xususiyatlari yig‘indisi bo‘lib, …
3
, milliy huquqiy tizimda bir xil normalarni qo‘llashga olib keladi. bu chet el modellarini, shakllarini o‘rganishni taqozo etadi. bunday o‘rganish har bir mamlakatning aniq-tarixiy sharoitidan kelib chiqishi lozim. shu kabi omillar davlat va huquqning rivojlanishiga muhim ta'sir ko‘rsatadi. shu bilan birga, davlat va huquqiy tizimlarning yaqinlashuvi ular o‘z xususiyatlari va an'analarni yo‘qotadi, degani emas. 1. davlatning mohiyati tushunchasi davlat — siyosiy hokimiyat tashkiloti bo‘lib, muayyan hududda turli sinfiy, umuminsoniy, diniy, milliy va boshqa manfaatlarni amalga oshirishga ko‘maklashadi. "davlat nima?" degan savol davlat va huquq nazariyasining eng asosiy masalalaridan biridir. huquqiy adabiyotlarda bu savolga javob berishda yagona nuqtai nazar yo‘q. chunonchi, sovet huquqshunosligida davlatning mohiyati sinfiy nuqtai-nazardan cheklanmagan hokimiyat, hukmron sinf diktaturasi ma'nosida talqin qilinar edi. g‘arbiy huquqiy nazariyalarda esa, davlat butun jamiyat manfaatlarini ifoda etadigan sinfiy, ijtimoiy ziddiyatlarni murosaga keltiradigan sinflar ustidagi tuzilma, qurol deb ta'riflanadi. davlatning mohiyati uning faoliyatining mazmunini tashkil etadi. davlatni uning faoliyati bilan aralashtirmaslik kerak. davlat …
4
aratish joiz. davlat mohiyatini o‘rganishga turlicha metodologik yondashuvlarning mavjudligi buning asosiy sababidir. chunonchi, sho‘rolar davridagi adabiyotlarda davlat yagona sinfiy nuqtai nazardan tushuntirilgan, ya'ni unga hukmron sinfning cheklanmagan hokimiyati, diktatura quroli sifatida qaralgan. davlat mohiyatini ta'riflashga aynan shunday yondashuv aflotun va arastudan tortib, to ularning g‘arbiy ovro‘padagi bugungi izdoshlarigacha bo‘lgan nomarksistik ta'limotlarni asossiz ravishda idealistik, noilmiy qarash sifatida rad etib keldi. o‘zaro farqlariga qaramay, ularning aksariyati davlatni ijtimoiy murosa va umumiy ezgulik yutug‘i sifatida tushunishlari bunga sabab bo‘lgan. davlatchilik tarixida uni qanday tushunish lozimligini aniqlashni aflotun va arastudan boshlash maqsadga muvofiqdir. ularning tasavvuriga ko‘ra, davlat siyosiy aloqalar vositasida muayyan bir tarzda birlashgan va o‘zaro bog‘liq odamlar jamoasidir. «insonning o‘ziga o‘xshagan va ozod kishilar ustidan hukmronligini o‘rnatuvchi hokimiyat» shu aloqalar asosini tashkil etadi, deb hisoblardi ular. davlat umumiy qiyofasini yagona fuqarolik jamoasi, siyosiy uyushma sifatida tushunish ovro‘pa huquqshunoslik fanida uzoq vaqt mustaxkam o‘rin egallab keldi. umuman, bu borada aflotun va arastu izdoshlari …
5
digan tushunchani yanada aniqroq ifodalaydi». i. kant ham davlatga bo‘lgan o‘z qarashlarida shundek fikr yuritadi. «abadiy tinchlik sari» asarida u shunday yozadi: «davlat o‘zi joylashgan yerning o‘ziday mulk emas. davlat – kishilarning o‘zi xo‘jayinlik qilib, o‘zi boshqaradigan jamiyatidir». «huquq, haqidagi ta'limotning metafizik asoslari»da ham davlat to‘g‘risidagi shunga o‘xshash ta'rifni uchratamiz: «huquqiy qonunlar ximoyasida bo‘lgan ko‘pchilik odamlarning birlashmasidir». albatta, davlatni hamisha va hamma aynan shunday tushungan ekan, deb o‘ylash mumkin emas. jumladan, qadimgi hind siyosiy ongida davlat (podsholik) tushunchasi davlatpanoxning, hukmdorning «jismi»ni bildirgan. xvi-xvii asrlardagi g‘arbiy ovro‘poga qaytadigan bo‘lsak, bu yerda davlatchilikni tushunish keskin ravishda o‘zgargan. davlat deganda tobora ko‘proq hukmdor va uning yaqinlari, xalq hokimiyati organlari, amaldorlar, mansabdor shaxslar qatlamlari va shu kabilar birgalikda tushuniladigan bo‘ldi. davlat mohiyatini tushunishdagi bunday o‘zgarishlarning, albatta, o‘z sababi, o‘z targ‘ibotchilari bor edi. ular orasida j.boden o‘zining «davlat to‘g‘risida olti kitob» asarida davlatni «suveren hokimiyat vositasida ko‘plab oilalar va ularga tegishli narsalar» ustidan adolatli hukmronlik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "davlatning mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar"

davlatning mohiy.doc мавзу: давлат моґияти ґаќидаги назариялар davlatning mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar reja: i. kirish 1. davlatning mohiyati tushunchasi 2. davlat mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar tushunchasi va turlari: a) elita nazariyasi b) texnokratik nazariya v) plyuralistik demokratiya nazariyasi g) «umumiy farovoilik davlati» nazariyasi d) huquqiy davlat nazariyasi y) texnokratik davlat nazariyasi j) konvergensiya nazariyasi z) tarixiy-materialistik nazariyasi ii. xulosa iii. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati «davlat butun xalqning manfaatlarini ko‘zlab, islohotlar jarayonining tashabbuskori bo‘lishi, iqtisodiy taraqqiyotning yetakchi yo‘nalishlarini belgilashi, iqtisodiyotda, ijtimoiy sohada va suveren davlatimizning ijtimoiy-siyosiy hayotida tub o‘zgarishlarni amalga oshi...

DOC format, 123.5 KB. To download "davlatning mohiyati to‘g‘risidagi nazariyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: davlatning mohiyati to‘g‘risida… DOC Free download Telegram