aniqlikni oshirish rejimlari

PDF 4 pages 591.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 591.0 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

25-ma’ruza ma’ruzachi: manzura mirzayeva mavzu: barqaror rejimlarda aniqlikni oshirish. reja: 1. xatolik bo’yicha aniqlikni oshirish. 2. astatizmni taminlash 3. invariantlikni taminlash. rostlash tizimlarida o’rnatilgan rejimda xatolik(og’ish) uchta tashkil etuvchidan iborat: e = ex+ef+eq ex - boshqarish ta’siri qo’yilganda, ef - qo’zg’atuvchi ta’sir tufayli, eq - o’lchash qurilmasining xatoligi tufayli xosil bo’ladigan xatoliklar. bu xatolik qancha kam bo’lsa aniqlik shuncha yuqori bo’ladi. uchbu darsdagi asosiy maqsadimiz, shu xatolikni kamaytirish choralarini o’rganishdir. bulardan eq - o’lchash qurilmasining xatoligi tufayli xosil bo’ladigan xatolik faqat sifatli sezgir elementga ega bo’lgan qurilmadan foydalanish tufaylagina bartaraft etilaishi mumkin. shuning uchun ex - boshqarish ta’siri qo’yilganda, ef - qo’zg’atuvchi ta’sir tufayli xosil bo’ladigan xatoliklarni kamaytirish choralarini ko’ramiz. buning uchun oldingi darslarda ko’rib chiqqan quyidagi ma’lumotlardan foydalanamiz: 1) ( ) ∏ ( )∏ ( ) ∏ ( )∏ ( ) uzatish funksiyasini standart ko’rinishda yozsak q==0 bolganda w(0)=k bo’ladi. 2) wex(s)=1/(1+w(s)) xatolikka nisbatan olingan uzatish finksiyasi q==0 bolganda …

2 / 4

asi juda ozayib ketadi. shuning uchun aniqlikni oshirishda uzatish koeffitsiyentini oshirish maqbul chora emas. statik aniqlikni uzatish koeffitsiyenti orqali oshirishda alohida chora zarur, bunda turgunlik zaxirasi ta’minlangan bo’lshi kerak. bu usul bilan keyingi darsda tanishamiz. astatizmni taminlash statik aniqlikni oshirishning boshqa usuli astatizm xolatini yaratishdir. astatizm xolatlarni yaratish usuli: - tizimga integrallovch zveno qo’shish(w(s)=k/s); - tizimga izodrom zveno qo’shish (wiz(s)=kiz(tizs+1)/s=1+kiz/s, tiz =1/ kiz); - birlik bo’lmagan teskari aloqa (wta(s)1); - masshtablashtirish tizimga integrallovch zveno qo’shish. tizimga integrallovch zvenoni qozgatuvchi ta’sitdan oldin kiritiladi. astatik tizimlarda dastlabki xatolik koeffitsentlari quyidagicha: statik xatolik nolga teng. demak, astatik tizimlarda o’zgarmas(doimiy) boshqaruv ta’siri va qo’zg’atish ta’siri bo’yicha o’rnatilgan(barqaror) rejimda xatolik bo’lmaydi. integrallovchi zvenoni tizim dinamik xossasiga ta’siri quyidagi rasmda keltirilgan. yuqorida ko’rgan tizimga integrallovchi zvenoni kiritsak lfchx -90 ga pastga siljiydi, lachx esa a nuqta atrofida soat strelkasi bo’yich buriladi. natijada faza boyicha zaxira bunda ham pasayadi. kesish chastotasi kamaydi, bu o’tish jarayoni vaqti oshdi, …

3 / 4

turlicha samara berayapti. demak, har bir ko’rilayotgan tizim, aynan berilgan sonli paramertlari uchun hisoblashlar orqali integrallovchi zvenoni kiritish kerakmi, yo’qmi aniqlash zarur. tizimga izodrom zveno qo’shish astatizm xosil qilishda tizimga izodrom zveno qo’shish yaxshi samara berdi. uning uzatish funksiyasi wiz(s)=kiz(tizs+1)/s=1+kiz/s, buyerda tiz =1/ kiz izodromni vaqt doimiysi. agar izodrom doimiysi tiz yetarlicha katta bo’lsa turgunlik zaxirasi o’zgarishsiz qolishi mumkin. faqat tiz ning katta qiymatlarida xatolik funksiyasidagi yuqori koeffitsentlar qiymati ortishi mumkin.(chunki, w(s) dan hosila olganda tiz ga ko’paytirilgan ifoda hosil bo’ladi). birlik bo’lmagan teskari aloqa. boshqaruv tasiriga nishbatan astatik tizimni xosil qilishning sodda usularidan biri uzatish funksiyas wta(s)=k01 bo’lgan teskari aloqa o’rnatishdir. bunda barqaror relimda rostlanuvchi koordinata bilan boshqaruv ta’siri quyidagi matematik bog’lanishga ega y = k1x0/(1+k1k0 ), k1 - tizim to’g’ri zanjirining uzatish koeffitsenti. agar k0=1- 1/k1 koeffitsent bilan teskari aloqa o’rnatilsa, u holda y = x0 bo’ladi, ya’ni e=x-y xatolik barqaror rejimda nolga teng, demak, bu hol boshqaruv …

4 / 4

i yuqori bo’ladi. ham boshqaruv, ham qo’zg’atish ta’sirlarida yuzaga keladigan xatolikni bartaraft qilish birga ko’rilsa, bunday chora qollanildan tizim kombinirlangan tizim deyiladi, bunday rostlash esa, kombinirlangan rostlash deyiladi. kombinirlangan tizim o’zinig berk konturidan tashqari qo’shimcha zanjirga ega bo’ladi. bu zanjir tashqi ta’sirlar – boshqaruv yoki qo’zg’atish ta’siridan kiritiladi. masalan, qo’zg’atish ta’siriga nisbatan uzatish funksiyasi wfy=w1(wkzw3w2-1)/(1+w) wkz = w5w6 – kompensatsiyalovchi zanjir uzatish funksiyasi w=w1w2 w3w4 ochiq tizimi uzatish funksiyasi. agar wkzw3w2 = 1 (*) bo’lsa wfy= 0 bo’ladi, ya’ni qo’zg’atish y chiqishga ta’sir qilmaydi. bu holda rostlanayotgan koordinata qo’zg’atishga nisbatan invariant(erkin) deyiladi. (*) shart f dan to’la invariantlik sharti deyiladi. rostlananuvchi y koordinatani f qo’zga’atishga nisbatan bog’lik bo’lmasligi to’la invariantlik deb ataladi, yani y(t) funksiya f(t) funksiyaga bog’liq bo’lmasligi - to’la invariantlik. biroq qo’zg’atish ta’siri va uning xosilalarini boshlang’ich qiymati o’tish jarayonida y(t) ning tashkil etuvchilariga ta’siri bor. agar ular ham qo’shimcha shartlar orqali bartaraft etilsa, mutloq invariantlik bo’ladi. yuqorida …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aniqlikni oshirish rejimlari"

25-ma’ruza ma’ruzachi: manzura mirzayeva mavzu: barqaror rejimlarda aniqlikni oshirish. reja: 1. xatolik bo’yicha aniqlikni oshirish. 2. astatizmni taminlash 3. invariantlikni taminlash. rostlash tizimlarida o’rnatilgan rejimda xatolik(og’ish) uchta tashkil etuvchidan iborat: e = ex+ef+eq ex - boshqarish ta’siri qo’yilganda, ef - qo’zg’atuvchi ta’sir tufayli, eq - o’lchash qurilmasining xatoligi tufayli xosil bo’ladigan xatoliklar. bu xatolik qancha kam bo’lsa aniqlik shuncha yuqori bo’ladi. uchbu darsdagi asosiy maqsadimiz, shu xatolikni kamaytirish choralarini o’rganishdir. bulardan eq - o’lchash qurilmasining xatoligi tufayli xosil bo’ladigan xatolik faqat sifatli sezgir elementga ega bo’lgan qurilmadan foydalanish tufaylagina bartaraft etilaishi mumkin. shuning uchun ex - boshqarish ta...

This file contains 4 pages in PDF format (591.0 KB). To download "aniqlikni oshirish rejimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aniqlikni oshirish rejimlari PDF 4 pages Free download Telegram