o’zgarmas tok mashinalarining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlari

PDF 5 pages 231.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 231.4 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

14-mavzu o’zgarmas tok mashinalarining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlari yaxshilangan yangi seriyalari elektrotexnika – elektr energiyasi ishlab chiqarish, elektr va magnit xodisalaridan amalda foydalanish xaqidagi fandir. bu fan elektr energiya ishlab chiqarish uni uzatish va undan foydalanish xaqidagi barcha masalalarni xal qtsiladi. elektr energiya–energiyalarning universal bir formasi bo’lib, u oldiga qo’yilgan barcha vazifalarni bajara oladi; -elektr energiyani ishlab chiqaruvchi qurilmalarni tuzulishi va ishlash printtsipini o’rgatadi; -elektr energiyasiga ishlaydigan elektr mashinalarini tuzulishi va ishlash printsipini o’rgatadi; -elektr energiyasini boshqarish va ximoya vositalarini tuzulishi va ishlatilish soxalarini o’rgatadi; -ishlab chiqarishni xar taraflama avtomatlashtirishga imkon beradi. xx asr energetika va elektrlashtirish soxasida muxim davr xisoblanadi. chunki bu davr radio va yarim o’tkazgichlar texnikasining paydo bo’lishini, televideniyaning kashf etilishi, avtomatika va telemexanikani taraqqiy etishi, mikroelektronika va energetikaning misli ko’rilmagan darajada o’ishi, integral mikrosxemani va atom energiyasining kashf etilishi va taraqqiyoti bilan chambarchas bog’liqdir. umuman elektrotexnikaning yutuqlaridan xalq xo’jaligining barcha soxalarida, keng foydalaniladi. elektrotexnika–elektr zanjirlarida va elektromagnit …

2 / 5

lotini xajmida elektroyenergetikani salmog’i 10 % dan oshadi. turli elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi elektrostantsiyalarning bitta yuqori voltli xavo liniyasiga birlashtirilishi va markazdan boshqarilishi elektroyenergetika tizimi deyiladi. mamlakatda ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasini 85–90 % ni issiqlik elektrostantsiyalarida xosil qilinmoqda. iyeslar tez va arzon narxlarda qursa bo’ladigan elektrostantsiyalar xisoblanadi. xozirgi kunda mavjud bo’lgan texnika imkoniyatlari bilan, quvvati 6 mln kvt soat ga ega bo’lgan iyes lar qurish mumkin. mamlakat iqtisodiyoti uchun elektr energiyasining tan narxi arzon bo’lgani muximroq xisoblanadi. bu energiyaning tannarx avvalo shu energiyani ishlab chiqarish uchun sarflanadigan yoqilg’ini qazib olish va tashib keltirishga sarflanadigan xarajatlarga bog’liq bo’ladi. shuning uchun yangi elektrostantsiyalarni barpo etishda shu faktorlarni xisobga olish muxim xisoblanadi. agar yonilg’ini tashib keltirish xarajatlari elektr energiyasini uzatish xara-jatlaridan yuqori bo’lsa, u xolda elektrostantsiyani joyini o’zgartirgan maqulroq bo’ladi. elektr energiyasini uzatish masofasi fan–texnika taraqqiyotini o’sishi bilan yil sayin ortib borayapti. elektr energiyasini simlar orqali uzatish uning avfzalliklaridan biridir. iqtisodiyotning xamma soxalarida …

3 / 5

ektr energiyasi ishlab chiqaradi . istiqlol yillarida qashqadaryo viloyatida quvvati 3,2 mln kvt bo’lgan talli- marjon gres ining 800 megavattli birinchi blokining ishga tushirilishi ulkan loyixalardan biri sifatida e’tirof etildi. ko’pgina iyes lar elektr energiyasi ishlab chiqarish bilan birga issiqlik energiyasi (issiq suv) xam ishlab chiqaradi. ularni biz iyem lar deb yuritamiz. masalan, farg’ona neftni qayta ishlash zavodi qoshidagi issiqlik energiya markazi. mamlakatimizda iyes lardan tashqari ges lar xam ishlab turibdi. bunga misol qilib bo’zsuv kanalida birinchi bo’lib qurilgan ges ni aytishimiz mumkin. keyinchalik qurilgan xisrav, tuyamo’yin, farxod, xodjakent ges lari xam mamlakat iqtisodiyotida katta axamiyat kasb etadi. tezoqar daryolarda ges larni bir–biriga yaqin qilib qurish mumkin. bunga misol qilib, chirchiq – bo’zsuv energetika inshoatidagi ges lar kaskadini aytishimiz mumkin. yana bundan tashqari boshqa energiya manbaalarini o’zlashtirish maqsadida toshkent viloyati parkent tumanida “fizika - quyosh” instituti qurib ishga tushirildi. bu yerda juda katta terretoriyada quyosh energiyasidan foydalaniladigan laboratoriya barpo qilindi. …

4 / 5

ga ekanligi bilan belgilanadi. bu jixatdan o’zbekiston respublikasi qudratli energetika tizimga ega. o’zbekistonda 1970 yilda 18,3 mlrd kvt soat, 1980 yilda 33,9 mord kvt soat, 2007 yilda 49, 0 mlrd kvt soat, 2010 yilda 55 mlrd kvt soat, 2013 yil statistika ma’lumotlariga ko’ra 66,0 mlrd kvt soat elektr energiyasi ishlab chiqarilgan. quyida 3-rasmda o’zbekiston respublikasi elektr energiya ishlab chiqarish va undan foydalanish diagrammasi keltirilgan. 66,0 54,0 w mlrd 49,0 kvtg`s 33,9 18,3 6,1 0,9 0,01 0 t 1930 y 1940 y 1950 y 1970 y 1980 y 2007 y 2010 y 2013 y elektr energiyasi xaqida ma’lumot–elektr zaryadi, maydoni, elektr toki, potentsial, qarshilik, diyelektrik, fotoeffekt, termoelektron emissiya. bizdan tashqi muxitdagi jismlar xammasi atomlardan, ya’ni proton va neytron lardan iboroat ekan, ularni aloxida xossalariga xaqida to’xtalib o’tishimiz zarur bo’ladi. elektronlar – manfiy zaryadlangan zarrachalar, musban zaryadli protonning atrofida maxsus orbita tashkil qilib, shu orbitada aylanib yuradilar. bu orbita bo’yicha chekka qismlarda …

5 / 5

hni ifodalovchi kattalik shu nuqtaning potentsiali deyiladi. tashqi kuchlar ta’sirida zaryadlangan zarrachalarni tartibli xarakatiga elektr toki deyiladi. uzunligi 1 m, yo’g’onligi 1mm bo’lgan o’tkazgichning o’zidan 1 a miqdordagi elektr tokini o’tganda zaryadlangan zarrachalarning xarakatiga ko’rsatadigan ta’sir kuchi shu o’tkazgichni qarshiligi deyiladi. tashqi kuchlar ta’sirisiz o’zidan elektr tokini o’tkazmaydigan materiallarga diyelektrik materiallar deyiladi. mendeleyevning kimyoviy jalvalidagi yarim o’tkazgichli elementlar shunday bir ajoyib xossaga egaki, ular yorug’lik nuri ta’siridan o’zidan elektronlarni qo’yib yuboradi yoki elektronlarni o’ziga oladi. bu ajoyib xodisa fotoefekt deb ataladi. buni birinchi bo’lib 1888 yili rus olimi a.g.stoletov kuzatgan. issiqlik ta’sirida metallardagi elektronlarning xarakati tezlashadi elektr o’tkazuvchanligi ortadi. bu xodisa termoelektron emissiya deyiladi. elektr mashinalarda ishlatiluvchi izolyatsiya materiallarining yangi turlari ixtiro qilinishi natijasida gidrogeneratorlar kuchlanishi 110, 165 kv gacha ko’ta- rilmoqda. bu esa elektr energiyasini uzoq masofalarga transformatorlarsiz uza-tish imkonini yaratadi. tok turiga ko’ra elektr mashinalar o’zgarmas va o’zgaruvchan tok mashinalariga bo’linadi. ishlash printsipiga ko’ra esa, o’zgaruvchan tok mashina-lari …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zgarmas tok mashinalarining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlari"

14-mavzu o’zgarmas tok mashinalarining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlari yaxshilangan yangi seriyalari elektrotexnika – elektr energiyasi ishlab chiqarish, elektr va magnit xodisalaridan amalda foydalanish xaqidagi fandir. bu fan elektr energiya ishlab chiqarish uni uzatish va undan foydalanish xaqidagi barcha masalalarni xal qtsiladi. elektr energiya–energiyalarning universal bir formasi bo’lib, u oldiga qo’yilgan barcha vazifalarni bajara oladi; -elektr energiyani ishlab chiqaruvchi qurilmalarni tuzulishi va ishlash printtsipini o’rgatadi; -elektr energiyasiga ishlaydigan elektr mashinalarini tuzulishi va ishlash printsipini o’rgatadi; -elektr energiyasini boshqarish va ximoya vositalarini tuzulishi va ishlatilish soxalarini o’rgatadi; -ishlab chiqarishni xar taraflama avtomatlashtirishga...

This file contains 5 pages in PDF format (231.4 KB). To download "o’zgarmas tok mashinalarining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zgarmas tok mashinalarining t… PDF 5 pages Free download Telegram