kuch qobiliyatini rivojlantirish

PDF 31 pages 567.0 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 567.0 KB

File type PDF

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

15-ma’ruza mavzu: kuch qobiliyatini tarbiyalash reja 1. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar. 2. kuch qobiliyatlarining turlari. 3. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari. 4. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari. kalit so‘zlar: kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasi, kuch qobiliyatlarining turlari, kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari, kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar kuch qobiliyatlari, ularning namoyon bo‘lishi organizmning ta’sirlanishi natijasida ro‘y beradi, u ruhiy, mushak, motor, vegetativ, gormonal funksiyalar sifatlari va organizmning boshqa fiziologik tizimlarining asosida yuz beradi. bulardan kelib chiqqan holda kuch qobiliyatlari soddalashtirilgan “mushaklar kuchi” tushunchasiga bog‘liq bo‘lmaydi, chunki bu ularning faqatgina qisqarish xususiyatlarinining mexanik tavsifistikasi bo‘lar edi xolos. mushak kuchi har bir harakat amalining rivojlanuvchi tarkibiy qismidir. u namoyon qilinayotgan tezlik, tashqi qarshilik va ishning davomiyligiga bog‘liq holda sifat tavsifi ega bo‘lishi mumkin. kuch qobiliyati - bu insonning jismoniy imkoniyatlarini tavsiflovchi ko‘rsatkich sifatida - bu mushaklar kuchlanishi oqibatida tashqi qarshilikni yengish yoki unga …

2 / 31

jihatlardan biri bu mushaklarning ishlash tartibidir. harakat amallarini bajarish jarayonida mushaklar kuchini namoyon qilishi mumkin: ♦ o‘z uzunligini kamaytirganda (yengib o‘tuvchi, ya’ni miomet-rik tartib, masalan shtangani yotgan holda ko‘tarish); ♦ uning cho‘zilishida (yon beruvchi, ya’ni pliometrik tartib, masalan elkada yoki ko‘krakda shtanga bilan o‘tirib turish); ♦ uzunligini o‘zgartirmasdan (ushlab turuvchi, ya’ni izometrik tartib, masalan 4-6 s davomida egilgan holda cho‘zilgan qo‘llarda gantellarni ushlab turish); ♦ uzunlikning o‘zgarishi va mushaklarning taranglashuvi (aralash, ya’ni auksotonik tartib, masalan, halqalarga tiralgan holda ko‘tarilish, tiralgan holda ko‘llarni cho‘zish (“krest”) va “krest”ni ushlab turish). birinchi ikkita tartib mushaklarning dinamik, uchinchisi–statik, to‘rtinchisi- statodinamik ishiga taalluqlidir. mushak ishlarining bu tartiblari “dinamik kuch” va “statik kuch” atamaslari bilan belgilanadi. kuchning eng yuqori kattaligi ko‘nuvchi ishlashda namoyon bo‘ladi, ayrim hollarda izometrik ko‘rsatkichlardan ikki baravar yuqori bo‘ladi. mushaklar ishlatilishining har qaysi tartibida kuch sekin va tez namoyon bo‘lishi mumkin. bu ularning ishlash tavsifidir. ko‘nuvchi tartibda har xil harakatlarda namoyon bo‘ladigan kuch …

3 / 31

mda tushayotgan jismning kinestik quvvatini uchirish zarur bo‘lgan boshqa sakrashlarda namoyon bo‘ladi. yon beruvchi tartib doirasida mushaklar uzunligini zo‘rlab uzaytirish hollarida ishlashning izometrik tartibida namoyon bo‘ladigan kuchdan ancha kattaroq (1,5-2) kuch namoyon bo‘lishi mumkin. yenguvchi tartibda mushak kuchlarining namoyon qilish imkoniyatlari izometrik va ko‘nuvchi tartiblarga ko‘ra kamroqdir. shuni yodda saqlash lozimki, mushaklar qisqarishining tezligi qancha katta bo‘lsa, kamroq namoyon bo‘ladigan va aksincha ya’ni namoyon bo‘layotgan kuch hamda mushaklarning qisqarishi kuchi o‘rtasida teskari proporsional bog‘liqlik bo‘ladi. kuchni rivojlantirish texnologiyasida izometrik sharoitlarda namoyon bo‘ladiga maksimal kuch hamda og‘irliklar bilan o‘tkaziladigan mashqlardagi kuch va tezlik o‘rtasidagi munosabatlarning o‘ziga xos xususiyatlarini inobatga olish lozim. quyidagi qoida mavjud - yuklatilmagan mushak, maksimal tezlik bilan qis- qaradi. agar og‘irlik yoki qarshilik kuchi asta-sekin kattalashsa, kattalashuviga mos holda (og‘irlik massasi yoki qarshilik kattaligi bo‘lishidan qat’iy nazar) mushaklar kuchi o‘sadi, lekin ma’lum bir vaqtgacha. bu holat og‘irlik yoki qarshilik kattalashganda ishlab turgan mushaklarning kuchini ko‘paytirmay qolganda keladi. misol …

4 / 31

qadoqdoshlar, blok qurilmalardagi og‘irliklar). izotonik tartibdagi mashqlarning o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, snaryadga qo‘yiladigan kuch kattaligi traektoriya bo‘yicha o‘zgaradi. tashqi og‘irlik bilan amalga oshiriladigan mashqlarni bajarishda shuni unutmaslik kerakki, yuqori tezlik bilan gantel yoki shtangada bajariladigan mashqlarda harakat boshidagi mushakning maksimal kuchayishi snaryadga tezlik beradi. keyingi ish esa asosan snaryad harakatining paydo bo‘lgan inersiyasi fonida baja-riladi. shu munosabat bilan og‘irlashtirishning bunday turidagi teridagi mashqlar tezlik, dinamik kuchni rivojlantirish uchun kutilayotgan samarani bermaydi. agar bu mashqlar bir maromda sekin yoki o‘rta sur’atda bajarilsa, shuningdek og‘irlik miqdori inobatga olinsa, mushak massasining maksimal kuchi va o‘sishi samarali rivojlanadi. umuman olganda, gantellar va shtangalar bilan bajariladigan mashqlar hammaga qulay bo‘lganligi uchun ularni bajarish oson, shu jumladan umumiy jismoniy rivojlanishga juda foydali. berilgan rejimlarga va mushak faoliyatining xususiyatiga mos ravishda insonning kuch qobiliyatlari ikki turga ajratiladi; 1. statik va sust harakatlar sharoitlarida namoyon bo‘ladigan shaxsiy kuch qobiliyatlari. 2. yenguvchi va yon beruvchi xususiyatli tez harakatlarni …

5 / 31

shqi og‘irlashtirish qancha yuqori bo‘lsa, harakat kuchli tavsifga ega bo‘ladi, og‘irlik qancha kam bo‘lsa, harakat shuncha tez bo‘ladi. tezlik - kuch qobiliyatlarining namoyon bo‘lish shakllari u yoki bu harakatdagi mushak kuchayishining tavsifiga bog‘liq. bu harakter har-xil harakatlardagi quvvat kuchayishida, uni kattaligida va davomiyligini rivojlantirish tezligida namoyon bo‘ladi. tezlik-kuch qobiliyatlarining muhim turi “portlash” kuchidir. “portlash” kuchi - kuchning yuqori ko‘rsatkichlarini kam vaqt ichida namoyon etish qobiliyatlaridir. u sprinter yugurishdagi startda, otishlarda, boksda va boshqa turlarda ahamiyati katta. ko‘rinib turibdiki, sport ustasida nafaqat kuch namoyon bo‘lishining yuqori darajasi mavjud bo‘lib, balki eng muhimi, u kuchning maksimal kattaligiga juda qisqa vaqt ichida erishadi. portlash harakatining tarkibiy qismlari uchta bo‘lib, asab-mushak faoliyatining quyidagi xususiyatlari bilan belgilanadi: mushaklarning maksimal kuchi, mushaklar kuchayishining boshlanishida tashqi harakatni tez namoyish etish qobiliyati (start kuchi), qo‘zg‘alayotgan massaning tezlashuvi jarayonida ishchi harakatni o‘stirish qobiliyati- tezlashtiruvchi kuch. aniqlanganidek, bu xususiyatlar u yoki bu darajada har bir insonga uning yoshi, jinsi, sport …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuch qobiliyatini rivojlantirish"

15-ma’ruza mavzu: kuch qobiliyatini tarbiyalash reja 1. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar. 2. kuch qobiliyatlarining turlari. 3. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari. 4. kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari. kalit so‘zlar: kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasi, kuch qobiliyatlarining turlari, kuch qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari, kuch qobiliyatlarini rivojlantirish usullari. kuch qobiliyatlarining rivojlanish darajasini va namoyon bo‘lishini belgilovchi omillar kuch qobiliyatlari, ularning namoyon bo‘lishi organizmning ta’sirlanishi natijasida ro‘y beradi, u ruhiy, mushak, motor, vegetativ, gormonal funksiyalar sifatlari va organizmning boshqa fiziologik tizimlarining asosida yuz beradi. bulardan kelib ...

This file contains 31 pages in PDF format (567.0 KB). To download "kuch qobiliyatini rivojlantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: kuch qobiliyatini rivojlantirish PDF 31 pages Free download Telegram