parameter nomenklaturasi

PDF 5 pages 256.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 256.4 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

13- amaliy mashg‘ulot. o‘lchanadigan parametrlarning ratsional nomenklaturasini aniqlash mahsulotlarni tayyorlash va ekspluatatsiya qilishda nazorat qilinishi lozim bo‘lgan parametrlarning ratsional nomenklaturasini aniqlash uchun konstruktor (mahsulotlarni ishlab chiquvchi), texnolog (ularni tayyorlashning texnologik jarayonlarini ishlab chiquvchi) va ekspert (tanlangan nomenklaturaning ratsionalligini baholovchi) umumiy holda quyidagi ma’lumotlarga ega bo‘lishi zarur. 1) mahsulotni nazorat qilishda ularni baholash ko‘zda tutilayotgan parametrlarning (𝑋𝑖) yo‘l qo‘yiladigan qiymatlari (𝑋𝑛𝑖 , 𝑋𝐵𝑖 ); 2) mahsulotlarni seriyali ishlab chiqarishda parametrlarning qiymatlarining berilgan yo‘l qo‘yilishlar oralig‘ida taqsimlanishining sonli tavsiflari - 𝑋𝑖 ning o‘rtacha qiymatlari va o‘rtacha qiymatlardan σ𝑋𝑖 o‘rtacha kvadratik chetlashish; 3) parametrlarning qiymatlarining taqsimlanish qonunlarining turlari; 4) parametrlar bilan korrelyasiya (bog‘lanish) koeffitsientlarining polar qiymatlari (𝑟𝑖𝑗) o‘rtasidagi korrelyasion bog‘lanishlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar; 5) birinchi va ikkinchi turdagi nazorat qilishning xatolar ehtimollarining yo‘l qo‘yiladigan qiymatlari (𝑅1𝑦𝑜‘𝑙 qo‘y) va (𝑅2 𝑦𝑜‘𝑙 qo‘y). tabiiyki mahsulotlarni loyihalash bosqichida ishlab chiquchi konstruktor bunchalik batafsil ma’lumotlarga ega bo‘lmaydi. xususan, u parametrlarning qiymatlarining taqsimlanish qonunlarining mahsulotni tayyorlash texnologiyasiga bog‘liq bo‘ladigan …

2 / 5

isidagi ma’lumotlar, kompyuterda imitatsion modellashtirish natijalari ham foydali bo‘lishi mumkin. nazorat qilinadigan parametrlarning nomenklaturasini ratsional tanlash uchun uni hal qilish zarur bo‘ladigan eng oddiy vazifa – me’yoriy hujjatlarni ishlab chiqish va ekspertizadan o‘tkazishda oshiqcha parametrlarni chiqarib tashlash vazifasi quyidagidan iborat: agar mahsulotni nazorat qilish jarayonida 𝑋1 (𝑋2) parametrning aniqlangan qiymati berilgan yo‘l qo‘yilishlar oralig‘ida yotsa, u holda 𝑋2 (𝑋1) parametrning qiymati ham uning uchun berilgan yo‘l qo‘yilishlar oralig‘ida yotishi ehtimolini aniqlash talab qilinadi. bu ehtimollikning eng kichik qiymatiga mos keluvchi holatlar quyidagi tengsizliklar bilan aniqlanadi: 𝑋𝑚𝑒’𝑦𝑜𝑟𝑖𝑦1 (𝑋𝑚𝑒’𝑦𝑜𝑟𝑖𝑦2 ) ≤ 𝑋2 (𝑋1) ≤ 𝑋eht2 (𝑋eht1 )/ 𝑋1 (𝑋2) = 𝑋me’yoriy1 (𝑋me’yoriy2) (3.1) 𝑋𝑚𝑒’𝑦𝑜𝑟𝑖𝑦1 (𝑋𝑚𝑒’𝑦𝑜𝑟𝑖𝑦2 ) ≤ 𝑋2 (𝑋1) ≤ 𝑋eht2 (𝑋eht1 )/ 𝑋1 (𝑋2) = 𝑋eht1 (𝑋eht2) (3.1) bu 𝑋2 (yoki 𝑋1) parametrning qiymati 𝑋𝑚𝑒’𝑦𝑜𝑟𝑖𝑦2 (yoki 𝑋𝑚𝑒’𝑦𝑜𝑟𝑖𝑦1 ), 𝑋eht2 (yoki 𝑋eht1 ) berilgan yo‘l qo‘yilishlar oralig‘ida yotishini, boshqa 𝑋1 (yoki 𝑋2) parametrning o‘lchangan qiymati esa yo‘l qo‘yilishlarning (1) yuqorigi yoki (2) …

3 / 5

deb olish mumkin, bunda 𝑅2 - ikkinchi turdagi chiqarib yuboriladigan parametrni nazorat qilish xatosining ehtimoli. bunda birinchi turdagi nazorat qilish xatosining ehtimolini hisobga olmaslik mumkin, chunki qolgan nazorat qilinadigan parametrning qiymatlari yo‘l qo‘yilishlar chegaralaridan tashqariga chiqqan taqdirda, mahsulot yaroqsizga chiqariladi. nazorat qilinadigan parametrlar nomenklaturasining oshiqchaligini tahlil qilish uchun quyidagi shartli ehtimolliklarni baholash zarur bo‘ladi: musbat korrelyasiyada - 𝑅11 + , 𝑅12 + , 𝑅21 + , 𝑅22 + va manfiy korrelyasiyada -𝑅11 − , 𝑅12 − , 𝑅21 − , 𝑅22 − . bu ehtimolliklarning har biri 𝑅yo‘l qo‘y bilan solishtiriladi. agar 𝑅11 + (𝑅11 − ) ham, 𝑅12 + (𝑅12 − ) ham 𝑅yo‘l qo‘y dan katta bo‘lsa, u holda 𝑋2 parametr oshiqcha bo‘lib hisoblanadi (chunki, agar nazorat qilish natijalari bo‘yicha mahsulot 𝑋1 parametr bo‘yicha yaroqli deb topilgan bo‘lsa, u holda 𝑅yo‘l qo‘y dan katta bo‘lgan ehtimollik bilan mahsulotni 𝑋2 parametr bo‘yicha yaroqli deb topish to‘g‘ri bo‘ladi) va u …

4 / 5

va qanday maqsadda o‘lchash kerak – bu masalani mahsulotlarni loyihalash bosqichida konstruktor va ularni tayyorlash texnologik jarayonlarini ishlab chiqish bosqichida texnolog hal qiladi. bunda o‘lchashlar yoki nazorat qilish uchun tanlanadigan parametrlar mahsulotlar yoki jarayonlarning ularni qiziqtiradigan xususiyatlarini real va bir qiymatli tarzda aks ettirishi, ya’ni ob’ektlar va ularning xususiyatlarining fizikaviy yoki matematik modellarining parametrlari bo‘lib hisoblanishi lozim. texnologik jarayonlarning nazorat qilinadigan parametrlarini asoslangan holda tanlash uchun, ko‘rib chiqilgan usuldan tashqari, ekmperimentni rejalashtirish uslubidan foydalaniladi. eksperimentni rejalashtirishda optimallashtirish masalasi o‘zgaruvchan omillarning (faktorlarning) ularda tanlangan maqsadli funksiya (optimallashtirish parametri) ekstremal qiymatni qabul qiladigan jamlanmasini topishdan iborat. nazorat qilinadigan parametrlarning nomenklaturasini tanlash, ularni keyinchalik tizimli ravishda nazorat qilish va mahsulotning yuqori sifat ko‘rsatkichlarini ta’minlashda minimumga qadar qisqartirish maqsadida, texnologik jarayonning kechishini belgilaydigan ahamiyatga molik omillarni aniqlashdan iborat bo‘ladi. optimallashtirish parametri sifatida detal, yig‘ish birligi yoki texnologik jarayonning alohida har bir operatsiyasi bo‘yicha sifat ko‘rsatkichi qabul qilinadi. nazorat qilinadigan parametrlarni tanlash esa parametrlarning optimallashtirish …

5 / 5

liqlarida (chegaralarida) o‘lchanadigan bu kattalik optimallashtirish parametriga ta’sir ko‘rsatishi lozim. ob’ektning omillarining o‘zgarish chegaralari shunday aniqlanadiki, bunda o‘zgaruvchan omillarni fizikaviy jihatdan amalga oshirish shart-sharoitlari ta’minlansin, ya’ni texnologik jarayonning kutilayotgan optimallashtirish parametrining ko‘rsatkichi bilan normal kechishi ta’minlansin. y optimallashtirish parametrining jarayonning 𝑋1 , 𝑋2 , … , 𝑋𝑘 texnologik omillari bilan bog‘lanishini umumiy ko‘rinishda y = f(𝑋1 , 𝑋2 , … , 𝑋𝑘) ko‘rinishida yozish mumkin, bu erda k – omillarning soni. detal yoki yig‘ish birligining texnologik jarayonining boshqariladigan omillari va optimallashtirish parametri tanlangandan keyin to‘liq yoki qisman omilli (faktorli) eksperiment o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘riladi. eksperimentni rejalashtirishning matritsa rejasini tuzish bilan jarayonning omillarining koeffitsientlarini yoki y = 𝑏0 + 𝑏1𝑋1 + 𝑏2𝑋2 + 𝑏3𝑋3 + ⋯ + 𝑏𝑘 𝑋𝑘 regressiya tenglamalarining (modelning) parametrlarini hisoblash mumkin bo‘ladi. texnologik jarayonning matematik modeliga faqatgina ahamiyatga molik bo‘lgan koeffitsientlar kiritiladi va y = 𝑏0̂ + 𝑏1̂𝑋1 + 𝑏2̂𝑋2 + 𝑏3̂𝑋3 + ⋯ + 𝑏�̂� 𝑋𝑘 ko‘rinishidagi …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parameter nomenklaturasi"

13- amaliy mashg‘ulot. o‘lchanadigan parametrlarning ratsional nomenklaturasini aniqlash mahsulotlarni tayyorlash va ekspluatatsiya qilishda nazorat qilinishi lozim bo‘lgan parametrlarning ratsional nomenklaturasini aniqlash uchun konstruktor (mahsulotlarni ishlab chiquvchi), texnolog (ularni tayyorlashning texnologik jarayonlarini ishlab chiquvchi) va ekspert (tanlangan nomenklaturaning ratsionalligini baholovchi) umumiy holda quyidagi ma’lumotlarga ega bo‘lishi zarur. 1) mahsulotni nazorat qilishda ularni baholash ko‘zda tutilayotgan parametrlarning (𝑋𝑖) yo‘l qo‘yiladigan qiymatlari (𝑋𝑛𝑖 , 𝑋𝐵𝑖 ); 2) mahsulotlarni seriyali ishlab chiqarishda parametrlarning qiymatlarining berilgan yo‘l qo‘yilishlar oralig‘ida taqsimlanishining sonli tavsiflari - 𝑋𝑖 ning o‘rtacha qiymatlari va o‘rtacha qiy...

This file contains 5 pages in PDF format (256.4 KB). To download "parameter nomenklaturasi", click the Telegram button on the left.

Tags: parameter nomenklaturasi PDF 5 pages Free download Telegram