psixologiya fanining yaratilishi va rivojlanishi

PDF 5 стр. 314,3 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 314,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

12-dars. mavzu:shaxs dunyoqarashi va ma’naviyatini o’zgartiruvchi omillar. reja 1.e’tiqod va dunyoqarash. 2.shaxsning yo’nalganligi 3.maqsadlar va ideallar. 4.milliy va ma’naviy qadriyatlar. jahon psixologiyasi ma’lumotlarining ko’rsatishicha, xulq-atvorning muhim motivlaridan biri bo’lib e’tiqod hisoblanadi. ba’zi manbalarda unga mana bunday ta’rif berilgan: e’tiqod- shaxsni o’z qarashlariga, printsiplariga, dunyoqarashiga muvofiq tarzda qarorga kelishga undaydigan muhim motivlar tizimidir. boshqa so’z bilan aytganda, e’tiqod shaklida namoyon bo’ladigan ehtiyojlarning mazmuni- bu tabiat, tevarak-atrofdagi olam to’g’risidagi bilimlar va ularning muayyan tarzdagi tushunilish demakdir. bu bilimlar falsafiy, estetik, tabiiy-ilmiy nuqtai- nazardan tartibga solinsa va ichki uyushgan tizimi tashkil etilsa, u taqdirga shaxsning dunyoqarashi sifatida talqin qilinishi maqsadga muvofiq. psixologiya fani dunyoqarashining shakllanish jarayonini tadqiqot qiladi, ijtimoiy-taraqqiyot hodisalarining to’g’ri baholanishini, evolyutsion yo’sinda tarkib topishini, ahloqiy tamoyillar, didlar yuz berishini, tabiat hodisalariga va jamiyatning qonuniyatlariga nisbatan qarashlarning shakllanishi qay tariqa yuz berishini va boshqalarni aniqlaydi. ijtimoiylashuvning institutlaridan tashqari uning oqibati masalasi ham psixologiyada muhim amaliy ahamiyatga ega. shaxs ijtimoiylashuvining eng asosiy mahsuli …

2 / 5

da nazorat lokusi nazariyasi (teoriya lokusa kontrolya) keng tarqaldiki, unga ko’ra, har bir insonda ikki tipli mas’uliyat kuzatiladi. birinchi tipli mas’uliyat shundayki, shaxs o’zining hayotida ro’y berayotgan barcha hodisalarning sababchisi, mas’uli sifatida faqat o’zini tan oladi. («men o’zim barcha narsalarga mas’ulman. mening hayotim va yutuqlarim faqat o’zimga bog’liq, shuning uchun o’zim uchun ham, oilam uchun ham o’zim javob beraman»). mas’uliyatlilikning ikkinchi turi undan farqli, barcha ro’y bergan va beradigan vokea, hodisalarning sababchisi tashqi omillar, boshqa odamlar (ota - ona, o’qituvchilar, hamkasblar, boshliqlar, tanishlar va boshk.). xorij mamlakatlarda o’tkazilgan tadqiqotlarning ko’rsatishicha, ikkinchi turli mas’uliyat ko’prok o’smirlarga xos bo’lib, ulardan 84% mas’uliyatni faqat boshqalarga yuklashga moyil ekanlar. bu ma’lum ma’noda yoshlar o’rtasida mas’uliyatsizlikning avj olganligidandir. shuning uchun ham «nazorat lokusi» tushunchasini fanga kiritgan amerikalik olim dj. rotter (j. rotter)ning fikricha, mas’uliyatni o’z bo’yniga olishga o’rgatilgan bolalarda havotirlik, neyrotizm, konformizm holatlari kam uchrarkan. ular hayotga tayyor, faol, mustaqil fikr yurituvchilardir. ularda o’z-o’zini hurmat …

3 / 5

nganligi va shaxs real imkoniyatlariga bog’liqligi bilan xarakterlanadi. ularning shakllanishi va ongda o’rnashishida ma’lum ma’noda ideallar ham rol o’ynaydi. ideallar - shaxsning hozirgi real imkoniyatlari chegarasidan tashqaridagi orzuumidlari, ular ongda bor, lekin har doim ham amalga oshmaydi. chunki ularning paydo bo’lishiga sabab bevosita tashqi muhit bo’lib, o’sha ideallar ob’ekti bilan shaxs imkoniyatlari o’rtasida tafovut bo’lishi mumkin. masalan, o’smirning ideali otasi, u otasiday mashxur va el suygan yozuvchi bo’lmoqchi. bu orzuga yaqin kelajakda erishib bo’lmaydi, lekin aynan ana shunday ideallar odamga maqsadlar qo’yib, unga erishish yo’lidagi qiyinchiliklarni yengishga irodani safarbar qilishga yordam beradi. qiziqishlar va dunyoqarash. qiziqishlar ham anglangan motivlardan bo’lib, ular shaxsni atrofida ro’y berayotgan barcha hodisalar, olamlar, ularning o’zaro munosabatlari, yangiliklar borasida faktlar to’plash, ularni o’rganishga imkon beruvchi omildir. qiziqishlar mazmunan keng yoki tor, maqsad jihatidan professional, bevosita yoki bilvosita bo’lishi, vaqt tomondan barqaror, doimiy yoki vaqtinchalik bo’lishi mumkin. qizikishlarning eng muhim tomoni shundaki, ular shaxs dunyoqarashi va e’tiqodini …

4 / 5

n’analarni e’zozlashni, o’z yaqinlariga mehribon va tanlagan yo’liga - kasbi, maslagi va e’tiqodiga sodiqlikni nazarda tutadi. yangicha fikrlash va yangicha tafakkur aynan mustaqillik mafkurasi ruhida tarbiya topib, sayqal topgan milliy ong, dunyoqarash va e’tiqoddir. milliy va ma’naviy qadriyatlarning roli dunyoqarash - shaxsning shaxsligini (individ emas), uning ma’naviyatini, ijtimoiylashuvi darajasini ko’rsatuvchi kuchli motivlardandir. shuning uchun ham uning shakllanishi va o’zgarishi masalasi muhim masalalardan bo’lib, hamma vaqt va davrlarda ham o’ta dolzarb bo’lib kelgan. o’zbekiston o’z mustaqilligiga erishgach, jamiyatda tub islohotlar boshlandi. ana shu islohotlarning asosiy yo’nalishlaridan biri - ma’naviy-ma’rifiy islohotlar bo’lib, uning asosiy maqsadi jamiyat a’zolari dunyoqarashini istiqlol ruhida shakllantirishni maqsad qilib qo’ydi. davlatimizning yoshlar borasidagi siyosatining asosini ham ularda yangicha xurfikrlilik bilan yangicha dunyoqarashni shakllantirishdir. bu o’rinda psixologiya o’zgarishlar sharoitida e’tiqod, dunyoqarash va ideallar o’zgarishiga sabab bo’luvchi omillar xususida quyidagilar ajaratadi: 1.ma’naviyat va ma’rifat. avvalo ma’rifat xususida. bu - odamning tabiat, jamiyat va insonlar to’g’risidagi turli bilimlari, tushunchalari, ma’lumotlari majmui …

5 / 5

liy dasturi» qabul qilindi. ular yoshlarning eng ilg’or ilm - fan yutuqlaridan bohabar qilish, buyuk allomalar merosini chuqur va teran o’rganish, zamonaviy texnologiyalar asosida ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil qilish, yoshlarni ma’rifatli qilishning barcha shart-sharoitlarini yaratishni nazarda tutadi. bu say’i-harakatlar ma’naviyat borasidagi islohotlar, o’zbek madaniyati, san’ati, adabiyotini rivojlantirish ishlari, tariximizni tiklash borasida amalga oshirilayotgan olamshumul ishlar tabiiy, yoshlarimizda yangicha dunyoqarashning shakllanishiga asos bo’ladi. 1. oila. yurtimizda oila hamisha davlat himoyasida va oliy qadriyat sifatida e’zozlanadi. oila ijtimoiylashuvning asosiy va muhim o’chog’i bo’lgani uchun ham uning shu muhitda tarbiyalanayotgan yoshlar e’tiqodi va dunyoqarashidagi roli sezilarlidir. respublikamizda «oila» yili deb eьlon qilinishi, «oila» ilmiy-amaliy markazi o’z faoliyatini boshlashi jamiyatda, yoshlar tarbiyasi borasida oilaning roli va mas’uliyatini oshirishga qaratilgan muhim tadbir bo’ldi va ularda yurtga, vatanga, yaqinlarga sadoqat, muhabbat hislarini tarbiyalash orqali dunyoqarashlari mazmuniga ham ijobiy ta’sir ko’rsatdi. 2.mafkura. har bir davrning o’z mafkurasi bo’ladi va u shaxs ijtimoiylashuvi jarayonida uning ongiga ta’sir ko’rsatuvchi muhim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologiya fanining yaratilishi va rivojlanishi"

12-dars. mavzu:shaxs dunyoqarashi va ma’naviyatini o’zgartiruvchi omillar. reja 1.e’tiqod va dunyoqarash. 2.shaxsning yo’nalganligi 3.maqsadlar va ideallar. 4.milliy va ma’naviy qadriyatlar. jahon psixologiyasi ma’lumotlarining ko’rsatishicha, xulq-atvorning muhim motivlaridan biri bo’lib e’tiqod hisoblanadi. ba’zi manbalarda unga mana bunday ta’rif berilgan: e’tiqod- shaxsni o’z qarashlariga, printsiplariga, dunyoqarashiga muvofiq tarzda qarorga kelishga undaydigan muhim motivlar tizimidir. boshqa so’z bilan aytganda, e’tiqod shaklida namoyon bo’ladigan ehtiyojlarning mazmuni- bu tabiat, tevarak-atrofdagi olam to’g’risidagi bilimlar va ularning muayyan tarzdagi tushunilish demakdir. bu bilimlar falsafiy, estetik, tabiiy-ilmiy nuqtai- nazardan tartibga solinsa va ichki uyushgan tizimi tash...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PDF (314,3 КБ). Чтобы скачать "psixologiya fanining yaratilishi va rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologiya fanining yaratilish… PDF 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram