aksonometrik proeksiyalar

PDF 15 pages 2.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

9-ma‟ruza. aksonometrik proeksiyalar (2-soat) reja 9.1.umumiy ma‟lumotlar . 9.2. tо„g„ri burchakli izometrik proyeksiyalar. 9.3. dimetrik proyeksiyalar. о‘z dst 2.317:96. aksonometrik proeksiyalar 9.1. umumiy ma’lumotlar detallarni yaxshiroq tasavvur qilish uchun uning kompleks chizmasi bilan birga qо„shimcha vosita sifatida aksonometriyasi beriladi. aksonometrik proeksiya deb detalning u tegishli bо„lgan kordinata о„qlari bilan birga parallel nurlar yordamida bitta aksonometrik tekislikda proeksiyalangan tasvirga aytiladi. aksonometriya grekcha sо„z bо„lib, akson-о„q, metreo-о„lchayman, ya‟ni “о„qlar bо„yicha о„lchash” degan ma‟noni anglatadi. aksonometrik proyeksiyalash usuli deganda, tо„g„ri burchakli koordinata о„qlari bilan birga fazoda berilgan predmetni biror bir p tekislikka parallel proyeksiyalash tushiniladi (9.1– rasm ). 9.1–rasm s proyeksiyalash yо„nalishi p proyeksiyalar tekisligidagi aksonometrik о„qlar yо„nalishi hamda о„qlar bо„yicha о„zgarish koeffitsiyentini aniqlaydi. bunda tasvirning yaqqolligini, predmetning holati va о„lchamlarini aniqlash imkonini amalga oshirishni ta‟minlash kerak bо„ladi. 9.2 – rasmda misol tariqasida a nuqta- ning ortogonal proyeksiyalari asosida aksonometrik proyeksiyasini qurish kо„rsatilgan. р a’ a’ 9.2 – rasm bu yerda, k, m, …

2 / 15

- qiyshiq burchakli frontal izometrik, gorizontal izometrik va frontal dimetrik. 9.2. tо‘g‘ri burchakli izometrik proyeksiyalar izometriyaga qadimgi grek sо„zi asos qilib olingan bо„lib, u teng yoki bir xil degan ma‟noni anglatadi. izometrik tekislik proyeksiya tekisliklariga (x,y,z larga) nisbatdan bir xil qiyalanganligidan izometrik о„qlar orasidagi burchak, teng bо„lib , ular о„zaro 120º burchak ostida joylashadi (9.3 - rasm). 9.3 -rasm. tо„g„ri burchakli izometriy. izometrik о„qlarni amalda 9.4 -rasmda kо„rsatilgandek reyshina uchburchaklik (30º, 60º burchakli) yordamida о„tkaziladi. shu о„qlarni sirkul yordamida ham о„tkazish mumkin. 9.4-rasm 9.5 –rasm tо„g„ri burchakli izometrik proyeksiyalarda о„qlar bо„yicha qо„yiladigan о„lchamlar bir hilda ya‟ni 0.82 marta о„zgaradi. lekin bu xaqiqiy о„zgarish koeffitsiyenti bо„yicha izometrik proyeksiyani yasashda bir muncha hisoblar qilishga tо„g„ri keladi. shuning uchun о„qlar bо„yicha о„zgarish koeffitsiyentlari a=b=c=1 deb olinadi. buni keltirilgan о„zgarish koeffitsiyentlari deyiladi. muntazam beshburchakning izometrik proyeksiyasini quramiz (9.5- rasm). soddalashtirish maqsadida h,v,w proyeksiyalar tekisligida joylashgan beshburchak olamiz. u holda beshburchakning uchlaridan birining koordinatasi nolga …

3 / 15

llel bо„ladi (9.6 – rasm). agar aylana b tekisligiga parallel tekislikda joylashgan bо„lsa, ab katta о„qi y о„qiga perpendikulyar, cd kichik о„qi esa y о„qiga parllel qilib о„tkaziladi (9.6 – rasm). agar aylana w tekisligiga parallel tekislikda joylashgan bо„lsa, ab katta о„qi x о„qiga perpendikulyar, cd kichik о„qi esa x о„qiga parllel qilib о„tkaziladi (9.6 – rasm). aylananing izometrik proyeksiyasini x, y, z о„qlar bо„yicha qisqartirmasdan qurilganda ellips katta о„qining uzunligi d diametrning 1,22 uzunligiga, ellipsning kichik о„qi uzunligi 0,71 d teng qilib olinadi (9.6 - rasm). 9.6–rasm 9.7 – rasm о„quv chizmalarida, ellipslar о„rniga aylana yoylari bilan chiziladigan ovallarni qо„llash tavsiya etiladi. 9.7 – rasmda ovallar qurishning soddalashtirilgan usuli kо„rsatilgan. h tekisligiga parallel bо„lgan aylananing izometrik proyeksiyasiga mos ovalni qurish uchun vertikal va gorizotal oval о„qlari о„tkaziladi. (9.7-rasm). о„qlarning kesishish o nuqtasidan d diametrli yordamchi aylana chiziladi, bu tasvirlanayotgan aylana diametrining haqiqiy uzunligiga teng bо„ladi, x va y aksonometrik …

4 / 15

oqli prizmaning izometrik proyeksiyasi quyidagi ketma-ketlikda quriladi (9.8 –rasm). 9.8 – rasm agar prizmaning asosi – muntazam kо„pburchak (masalan, oltiburchak) bо„lsa, u holda asos uchlarini koordinatalar orqali qurishni soddalashtirish mumkin, buning uchun koordinata о„qlaridan birini asosning markazi orqali о„tkaziladi. 9.8- rasmda x, y va z о„qlar muntazam prizmaning oltiburchakliklari markazlari orqali о„tkazilgan. prizma asosining izometrik proyeksiyasini qurib, asos oltiburchagi uchlaridan mos ravishda x, y va z о„qlariga parallel tо„g„ri chiziqlar о„tkazamiz. bu tо„g„ri chiziqlarga asos uchidan boshlab prizmaning balandligini о„lchab qо„yamiz va prizmaning boshqa asosi uchlarini belgilovchi 1, 2, 3, 4, 5, 6 nuqtalarga ega bо„lamiz. bu nuqtalarni о„zaro tutashtirib prizmaning izometrik proyeksiyasini hosil qilamiz. oxirida qо„rinadigan va kо„rinmaydigan qirralarni aiqlaymiz va kо„rinmaydigan qirralarni shtrix chiziq bilan chizamiz. 9.9 – rasmda kompleks chizmasi bо„yicha konturi egri chiziqdan iborat bо„lgan tekis detalning izometrik proyeksiyasini qurish kо„rsatilgan. detal frontal proyeksiya-lar tekisligiga parallel vaziyatda joylashgan (9.9 – rasm, a va b). kompleks chizmaning …

5 / 15

a, b, c, d, e piramida asosi uchlarining izometrik proyeksiya- larini quramiz. masalan, a nuqtaning izometrik proyeksiyasi quyidagicha quriladi. belgilangan o nuqtadan x о„qi bо„ylab /dax a  koordinatani о„lchab qо„yyamiz. uning oxiridan y о„qiga parallel tо„g„ri chiziq о„tkazib, unga nuqtaning ikkinchi /day a  kordinatasini о„lchab qо„yyamiz. qolgan nuqtalarning izometrik proyeksiyalari ham shu kabi quriladi. sо„ngra koordinatalar bо„yicha piramida balandligi qurilib s nuqta – piramidaning chо„qqisi hosil qilinadi. s nuqtani a, b, c, d, e nuqtalar bilan tutashtirsak piramidaning izometrik proyeksiyasi hosil bо„ladi. berilgan kompleks chizmasi bо„yicha detalning izometrik proyeksiyasini qurish ketma-ketligi 9.11 – rasmda kо„rsatilgan. detal xayolan oddiy geometrik elementlarga ajratiladi, mazkur holatda prizmasimon elementlarga ajratish mumkin (9.11–rasm,b). aylanalarning markazi topiladi (9.11 – rasm, v). sо„ngra qurish chiziqlari olib tashlanib, tasvir konturi asosiy chiziq bilan qalinlashtiriladi (9.11 – rasm, g). 9.10 – rasm. 9.11 – rasm predmetning ichki shakli kо„rinishi uchun detalning chorak qismi kesiladi. aksonometrik proyeksiyalarda qirqim …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aksonometrik proeksiyalar"

9-ma‟ruza. aksonometrik proeksiyalar (2-soat) reja 9.1.umumiy ma‟lumotlar . 9.2. tо„g„ri burchakli izometrik proyeksiyalar. 9.3. dimetrik proyeksiyalar. о‘z dst 2.317:96. aksonometrik proeksiyalar 9.1. umumiy ma’lumotlar detallarni yaxshiroq tasavvur qilish uchun uning kompleks chizmasi bilan birga qо„shimcha vosita sifatida aksonometriyasi beriladi. aksonometrik proeksiya deb detalning u tegishli bо„lgan kordinata о„qlari bilan birga parallel nurlar yordamida bitta aksonometrik tekislikda proeksiyalangan tasvirga aytiladi. aksonometriya grekcha sо„z bо„lib, akson-о„q, metreo-о„lchayman, ya‟ni “о„qlar bо„yicha о„lchash” degan ma‟noni anglatadi. aksonometrik proyeksiyalash usuli deganda, tо„g„ri burchakli koordinata о„qlari bilan birga fazoda berilgan predmetni biror bir p tekislikka parall...

This file contains 15 pages in PDF format (2.2 MB). To download "aksonometrik proeksiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: aksonometrik proeksiyalar PDF 15 pages Free download Telegram