aksonometrik proyeksiyalar

PDF 5 pages 577.7 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 577.7 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

5-amaliy mashg‘ulot: mavzu: aksonometrik proyeksiyalar. trimetrik proyeksiya. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga aksonometrik proyeksiyalar va trimetrik proyeksiyalarda detallarni bajarish tartibi haqida tushucha berish va chizishni o’rgatish. chizma chizish bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallari ta’rif. dekart koordinatalar sistemasida joylashtirilgan buyum va uning proyeksiyalari shu sistema bilan birgalikda berilgan s yo‘nalish bo‘yicha ixtiyoriy olingan biror r tekislikdagi proyeksiyasi uning aksonometriyasi deyiladi. 5.1-rasm dekart koordinatalar sistemasidagi uchala koordinata o‘qlari uchun umumiy bo‘lgan ye uzunlikni masshtab birligi sifatida qabul qilamiz (5.1-rasm). buni natural masshtab birligi deb ataymiz. aksonometrik proyeksiyalar uch turga bo‘linadi.  agar uchala o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffisientlari o‘zaro teng bo‘lsa, ya’ni kx=ky=kz bo‘lganda hosil bo‘lgan aksonometriya izometrik proyeksiyalar deyiladi.  agar o‘zgarish koeffisientlaridan ikkitasi o‘zaro teng bo‘lib, uchinchisi ulardan farqli bo‘lsa, ya’ni kx=kykz, kz=kykx, yoki kx=kzky bo‘lganda, hosil bo‘lgan aksonometriya dimetrik proyeksiyalar deyiladi  …

2 / 5

lak, pastga bir bo’lak, o‘ng tomonga 5 bo‘lak, pastga 3 bo‘lak qo‘yiladi va a ham da в nuqtalar о bilan tutashtiriladi. aylanalarning trimetriyalarini chizish uchun h, v, w larda o‘zgarish koeffitsiyentlarini hisobga olgan holda kvadratlarning trimetriyalari chizib chiqiladi. ularning diagonallari o‘tkazilib, chiziladigan ellips markazlari topiladi va ulardan koordinata o‘qlariga parallel chiziqlar chizilsa, to‘rtburchak tomonlarida to‘rttadan nuqta aniqlanadi. to‘rtburchaklarning katta tomonlarida yarim aylanalar chizilib, ularda yarim kvadrat chiziladi. bu yarim kvadratlarning diagonallari orqali aylanada qo‘shimcha nuqtalar topiladi. bu nuqtalar trimetriyadagi to‘rtburchak diagonallariga olib qo‘yiladi. shunda aylananing trimetriyasi yasaladi. 5.2-rasm detalning trimetriyasini (5.3-rasm, b) uning berilgan proyeksiyalari (5.3- rasm, a) bo‘yicha chizish uchun o‘zgarish koeffitsiyentlarini x=09, z =1, у = 0,6 qilib olib, 5.3-rasm, с dagi kabi nisbat masshtabi yasab olinadi. buning uchun z o‘qi chizilib, о nuqtadan chap tomonga x=90, o‘ng tomonga у = 60 ni 100 ga nisbatan o’lchab qo‘yiladi ham da a va в lardan radiusi 100 ga teng …

3 / 5

1, у o‘q bo‘yicha 0,6. 5.4-rasm, b da aylanalarning h, v va w tekisliklarda chizilishi ko‘rsatilgan. detalning proyeksiyalariga binoan uning qiyshiq burchakh trimetriyasini yasash 5.5-rasmda ko‘rsatilgan bo‘lib, u to‘g‘ri burchakli trimetriyadagidek bajariladi. 5.4-rasm 5.5-rasm. standart trimetriyada o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffitsentlari bir biriga teng bo‘lmaydi, ya’ni kx≠kz≠ky bo‘ladi. bunda o‘zgarish koeffitsentlarni ixtiyoriy tanlash mumkin, faqat ular (1) ifodani qanoatlantirishi lozim yoki ularning yig‘indisi 2 ga teng bo‘lishi shart. standart trimetriyada o‘zgarish koeffitsentlari qiymatlari va ularning yig‘indisi 2 ga teng bo‘lishligi hamda trimetrik o‘qlar orasidagi burchak ilovada keltirilgan jadvaldan olish mumkin. to‘g‘ri burchakli trimetriyada burchakli masshtabni yasash 9 a-rasmga asosan bajariladi. bunda l chiziqqa 100 birlik, h chiziqqa 65, 84, 93 birliklar qo‘yilib 3ta grafik chiziq t1, t2 , t3 hosil qilinadi. buyumning ikki ko‘rinishi bilan berilgan 5.5-rasm, b dagi buyumning eni 30mm, bo‘yi 50mm, balandligi 60mm lar burchakli masshtabning l chizig‘iga o‘lchab qo‘yiladi. o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffitsentlariga o‘qlarga mos keluvchi kesmalar …

4 / 5

da, ya’ni xoz yoki xoy koordinatalar tekisliklarga parallel qilib olinadi. proeksiyalovchi nur yo‘nalishi esa p aksonometriya tekisligiga nisbatan umumiy vaziyatda bo‘ladi. mavzu yuzasidan nazorat savollari: 1. aksonometriya so‘zi qanday ma’noni beradi? 2. haqiqiy va keltirilgan o‘zgarish koeffisientlarning farqini tushuntiring. 3. izlar uchburchagi nima va u haqidagi teoremalarning qaysi birini bilasiz? 4. standart aksonometriyaning qanday turlarini bilasiz?

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aksonometrik proyeksiyalar"

5-amaliy mashg‘ulot: mavzu: aksonometrik proyeksiyalar. trimetrik proyeksiya. o‘quv mashg`ulotining maqsadi: talabalarga aksonometrik proyeksiyalar va trimetrik proyeksiyalarda detallarni bajarish tartibi haqida tushucha berish va chizishni o’rgatish. chizma chizish bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirish. darsning jihozi: kompyuter, proyektor, ko’rgazmali materiallar, doskada ishlash uchun chizma qurollari, format qog’oz, tarqatmali materiallar vizual amaliy materiallari ta’rif. dekart koordinatalar sistemasida joylashtirilgan buyum va uning proyeksiyalari shu sistema bilan birgalikda berilgan s yo‘nalish bo‘yicha ixtiyoriy olingan biror r tekislikdagi proyeksiyasi uning aksonometriyasi deyiladi. 5.1-rasm dekart koordinatalar sistemasidagi uchala koordinata o‘qlari uchun u...

This file contains 5 pages in PDF format (577.7 KB). To download "aksonometrik proyeksiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: aksonometrik proyeksiyalar PDF 5 pages Free download Telegram