chizmachilik fanining maqsad, vazifalari

DOCX 145 pages 11.9 MB Free download

145 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.9 MB

File type DOCX

Pages 145

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 145

kirish reja: 1. chizmachilik fanining maqsad,vazifalari . 2. insonning amaliy faoliyatida chizmachilik fanining ahamiyati. 3. texnikaviy chizmachilik turlari. 4. chizmaning rivojlanish tarixi. 1. chizmachilik – bu muhandislik fikrlarini chizma tasvirlar bilan ifodalovchi fandir. chizma deb, buyumning shakli, o‘lchamlari, materiali va boshqa jihatlari haqida to`liq ma`lumot bera oladigan grafik tasvirga aytiladi. chizma-mavjud davlat standart talabida barcha qonun- qoidalarga rioya qilib ma’lum geometrik yasashlar ko‘lami qo‘llanilib, chizma asboblari yordamida biror maqsadni ko‘zlab bajariladigan tasvir hisoblanadi. chizmachilik aniq texnik fan bo`lib, insonlarga o`z vaqtida ish bajarish, ya`ni aniqlik, talabchanlik, hamisha tozalikka rioya qilish hssini tarbiyalaydi. har qanday chizma aniq chizilishni talab qiladi. standart talablariga rioya qillib chizilgan chizma o`ziga xos san`at hisoblanib, kishilarga estetik zavq uyg`otadi. chizmachilik “texnika tili”, chizma geometriya esa uning alifbosi bo‘lib, u barcha arxitektorlar, dizaynerlar, konstruktorlar, muhandis-texnik xodimlar, sanoat, qurilish va qishloq xo‘jaligi sohasida ishlovchi mutaxassislar va ishchilar uchun yagona tildir. chizmachilik o‘quv fani sifatida o‘z oldiga quydagi maqsadlarni …

2 / 145

, tехnоlоgiya, ta’lim, tibbiyot, sanоat, lоyihalash va dizayn kabi insоn faоliyatining dеyarli hamma sоhalari amaliyotida kеng qo`llaniladi. nisbatan kichkina hajmdagi grafik tasvirlar (chizmalar)ning juda katta hajmdagi aхbоrоtlarni uzatish imkоniyati mavjudligini va bu aхbоrоtlarda tasvirlanayotgan оb’еkt haqidagi hamma ma’lumоtlarning to`liq yoritilishini e’tibоrga оlsak, grafikani insоnlarning kasbiy hamda kundalik turmushdagi mulоqоtlarida eng sоdda va tabiiy vоsitalardan biri dеb qarashimiz mumkin. chizmachilik fanining asosiy vazifasi yo`nalishlarning o`quv dasturi boyicha o`quvchilarga konstruktorlik hujjatlarining yagona tizimi (khyat) da ko`rsatilgan shartli belgilardan foydalanib, chizmani o`qish va chizish uchun kerakli bilim, ko`nikma va malakalarni egallashiga erishishdan iborat. ishlab chiqarish va qurilishning barcha sohalarida chizmachilikning mohiyati juda kattadir. chizmalar bo‘yicha turli mashina mexanizimlarning detallari tayorlanadi va yig‘iladi, uy qurilish kombinatlarda bino qismlari tayyorlanadi, so‘ngra qurilish maydonlarida binolar montaj qilinadi va shunga o‘xshash turli muhandislik inshootlari tiklanadi. bu keltirilgan misollar chizmalarning qanchalik katta ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatib turibdi. har bir malakali muhandis yoki ishchi o‘z mutaxasisligiga oid chizmalarni o‘qiy …

3 / 145

lashtirish mumkin emas. chizma bir korxona (zavod) dan ikkinchi korxonaga, bir mamlakatdan boshqa mamlakatga yuboriladi. chizmani o`qiy oladigan har qanday ixtisosdagi kishi uni tushunadi, ularga qarab eng murakkab mashinani tuzilishini o`rganadi. shuning uchun texnika sohasida savodli bo`lishni istagan har qanday shaxs chizmachilikni yaxshi bilishi lozim. biroq, chizmalar faqat texnikadagina zarur bo`lib qolmay, insonning ko`p kasblari uchun ham doimiy yo`ldoshdir. chizmalarga qarab turar joy binolari, to`g`onlar, shaxtalar, elektr stansiyalari, temir yo`llar va avtomobil yo`llari quradilar, kiyimbosh, poyabzal, tikadilar, mebel yasaydilar, shahar qishloqlarni ko`kalamzorlashtiradilar. chizmalar murakkab tibbiyot texnikasini o`rganishda, maktabda fizika, matematika, geometriyani va boshqa fanlarni o`rganishda ham zarur hisoblanadi 3. texnik chizmalarni to`g`ri chizish usullari, shuningdek, chizma xo`jaligining barcha sohasini to`g`ri tashkil qilish haqidagi fan chizmachilik deyiladi. chizmachilikda uchraydigan turli geometrik yasashlarni geometrik chizmachilikda, narsalarning tekislikdagi tasvirini,ya`ni proyeksiyalarni yasash usullari proyeksion chizmachilikda o`rganiladi. xalq xo`jaligining tarmog`iga qarab, unda foydalaniladigan chizmalar har xil nom bilan yuritiladi. mashinalar mexanizmlari, ularni tashkil qiluvchi tugunlar …

4 / 145

zda mavjud olamdagi narsalarni o`rganish vositalaridan biri hisoblanadi.narsalarni tasvirlash kishilarda juda qadimdan paydo bo‘lgan. chizmalarning rivojlanishi tasvirlar chizishdan boshlangan bo‘lib, kishi hali yozishni bilmagan holda, o‘zlari ko‘rgan narsalarning tasvirini qoyalar, tog‘ devorlarga va boshqa joylarga o‘yib ishlaganlar. ana shu oddiy “iyeroglif” yozuvlarni tasvirlash asosida birinchi marta harflar kelib chiqqan. bunday tasvirlar xitoy, misr, o‘rta osiyo va boshqa joylarda ko‘p uchraydi. bu kabi grafik usulda, ya’ni tekislikda shartli belgilarni tasvirlash va undan foydalanish g‘oyalari insoniyat rivojlanishida ko‘p asrlik tarixga ega. qadimgi sharq mamlakatlari, shu jumladan, o`rta osiyo shaharlaridagi noyob arxetektira (me`morchilik) yodgorliklarini, inshootlarini qadimgi me`morlar o`ziga xos chizmalardan foydalanib qurishgan.daslab chizmalar qurilish olib boriladiganyerning o`zida chizilgan, keyinchalik ularni tosh va spol plitalarga chizadigan bo`lishgan. fazoviy shakllarni tekislikda tasvirlash, ularni amalda tadbiq qilish nazariyasini rivojlantirishda bir qancha olimlar ish olib bordi. bulardan qadimgi grek olmlari esxil, anaksagor, demokrit va boshqalar shular jumlasidandir. o‘rta osiyo olimlaridan abu rayhon beruniy o‘z ilmiy ishlarida proyeksiyalar …

5 / 145

degan nomlar berishgan. xviii asr, xix asrning birinchi yarmiga oid chizmalarda masshtab paydo bo`lgan.ko`pchilik chizmalar turli ranglarda bo`yalgan, chizmalarda ma`lumotlar ko`paya borgan.chizmani tayyorlash uchun ko`p vaqt sarflangan. shuning uchun har xil shartliklar, yozuvlar va boshqalardan foydalanib, asta-sekin chizmalar soddalashtirila boshlangan. grafik tasvirlash usullarining yanada rivojlanishi uyg‘onish davriga to‘g‘ri keladi. italyan olimi va rassomi leonardo da vinchi chizma geometriyaga tegishli bo‘lgan «perspektiva» nazariyasiga katta hissa qo‘shdi. xviii asr oxirlarida fransuz muhandisi va matematigi gaspar monj proyeksion tasvirlar tuzish bo‘yicha to‘plagan tajribalarini umumlashtirdi va ilmiy asosladi. u 1798 yilda «chizma geometriya» kitobini yozib, unda birinchi marta o‘zaro perpendikulyar tekisliklarga to‘g‘ri burchakli (ortogonal) proyeksiyalash usulini qo‘lladi. bu usul hozirgacha "monj usuli" deb, yuritilib kelinmoqda. xix asrda proyeksion tasvirlash usullarini yanada rivojlantirishda rus olimlaridan ye.a.sevostyanov, n.i. makarov, v.i. kurdyumovlar katta hissa qo‘shdilar. 1821 yilda ye.a sevostyanov tomonidan birinchi marta rus tilida chizma geometriya darsligi nashrdan chiqarildi. respublikamizda chizmachilik va chizma geometriya fanini rivojlantirishda yu.qirg‘izboyev, …

Want to read more?

Download all 145 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizmachilik fanining maqsad, vazifalari"

kirish reja: 1. chizmachilik fanining maqsad,vazifalari . 2. insonning amaliy faoliyatida chizmachilik fanining ahamiyati. 3. texnikaviy chizmachilik turlari. 4. chizmaning rivojlanish tarixi. 1. chizmachilik – bu muhandislik fikrlarini chizma tasvirlar bilan ifodalovchi fandir. chizma deb, buyumning shakli, o‘lchamlari, materiali va boshqa jihatlari haqida to`liq ma`lumot bera oladigan grafik tasvirga aytiladi. chizma-mavjud davlat standart talabida barcha qonun- qoidalarga rioya qilib ma’lum geometrik yasashlar ko‘lami qo‘llanilib, chizma asboblari yordamida biror maqsadni ko‘zlab bajariladigan tasvir hisoblanadi. chizmachilik aniq texnik fan bo`lib, insonlarga o`z vaqtida ish bajarish, ya`ni aniqlik, talabchanlik, hamisha tozalikka rioya qilish hssini tarbiyalaydi. har qanday chizma ani...

This file contains 145 pages in DOCX format (11.9 MB). To download "chizmachilik fanining maqsad, vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: chizmachilik fanining maqsad, v… DOCX 145 pages Free download Telegram