mehnat shartnomasi tushunchasi va fuqarolarning mehnat qilish huquqlarini amalga oshirishdagi o'rni

DOC 74,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663330529.doc mehnat shartnomasi tushunchasi va fuqarolarning mehnat qilish huquqlarini amalga oshirishdagi o`rni reja: 1. mehnat shartnomasi tushunchasi va ahamiyati 2. mehnat shartnomasining fuqarolik huquqiy shartnomalardan farq qiluvchi jihatlari 3. mehnat shartnomasi va uning tomonlari 4. mehnat shartnomasining shakli, mazmuni va amal qilish muddatlari mamlakatimizda bozor iqtisodiyoti rivojlanib borayotgan hozirgi paytda tadbirkorlik va ishbilarmonlik faoliyati keng tarqalib, aholi daromad manbalarining noan`anaviy shakllari yuzaga kelayotgan bo`lsada, fuqarolarning korxona va tashkilotlarda yollanib ishlashlari orqali milliy daromad yaratilishida qatnashayotganlari, ish haqi sifatida daromad olish yo`li bilan esa ushbu milliy daromaddan o`z ulushlarini olayotganlari jamiyat iqtisodiy hayotida salmoqli o`ringa ega bo`lib bormoqda. ana shunday sharoitda fuqarolarning mehnat qilish huquqlarini ro`yobga chiqarishning huquqiy mexanizmini chuqur anglab yetish, bu mexanizmning samarali ishlashini ta`minlash katta ahamiyatga ega. chunki mehnat resurslaridan oqilona foydalana olish, fuqarolarning mehnat huquqlarini amalda ta`minlash va yetarli himoya qilish ushbu omilga ko`p jihatdan bog`liqdir. respublikamizda mustaqillik yillarida amalga oshirilgan va amalga oshirilayotgan chuqur ijtimoiy, siyosiy, …

bekiston respublikasi mehnat kodeksining 72-moddasida keltirilgan rasmiy tarifga ko`ra: «mehnat shartnomasi xodim bilan ish beruvchi o`rtasida muayyan mutaxassislik, malaka, lavozim bo`yicha ishni ichki mehnat tartibiga bo`ysungan holda taraflar kelishuvi, shuningdek mehnat to`g`risidagi qonunlar va boshqa normativ hujjatlar bilan belgilangan shartlar asosida haq evaziga bajarish haqidagi kelishuvdir». biroq, ushbu rasmiy tarif mehnat shartnomasiga xos barcha jihatlarni qamrab ololmaydi. chunki mehnat huquqi nazariyasi mehnat shartnomasiga fuqarolar mehnat qilish huquqlarini ro`yobga chiqarilish shakli, mehnat munosabatlari yuzaga kelishi va amalga oshishi asosi hamda mehnat huquqi fani institutlaridan biri sifatidagina emas, balki xodim bilan ish beruvchi o`rtasida yuz bergan yuridik fakt, ushbu faktni o`zida qayd etuvchi yozma hujjat hamda mehnat munosabati taraflarning qonuniy huquq va manfaatlarini muhofazalashning yuridik vositasi sifatida ham qaraydi. mehnat shartnomasi tuzilishi vositasida xodim va ish beruvchining o`zaro munosabatlari individuallashtiriladi hamda huquqiy tartibga solinadi. faqat mehnat shartnomasi tuzilishi yo`li bilangina fuqaro xodim maqomini oladi, mehnat jamoasiga qo`shiladi, korxona lokal me`yoriy hujjatlari, ichki …

nomasiga qo`yiladigan asosiy talablarni, uning tuzilishi, o`zgartirilishi va bekor qilinishi tartiblarini belgilab beradi, mehnat shartnomasi tuzish bilan bog`liq kafolatlarni nazarda tutadi. mehnat shartnomasi tuzish vositasida xodim va ish beruvchi o`rtasidagi munosabat predmeti, doirasi, shartnoma tomonlarining bir-birlariga nisbatan haq-huquqlari aniqlab olinadi. mehnat shartnomasi kelgusida xodim va ish beruvchi o`rtasidagi o`zaro munosabatlarni davom ettirish va yanada rivojlantirish uchun mustahkam zamin bo`lib xizmat qiladi. mehnat shartnomasining fuqarolik huquqiy shartnomalardan farq qiluvchi jihatlari mehnat shartnomasi ham uning taraflarida bir-birlariga nisbatan o`zaro huquqlar va majburiyatlarni yuzaga keltirishga qaratilgan kelishuv ekanligi bilan har qanday shartnomalar bilan umumiy xususiyatga egadir. ayniqsa, tartibga solish predmeti mehnat ekanligi bilan ish bajarish (xizmat ko`rsatish)ga oid fuqarolik huquqiy shartnomalar (pudrat, topshiriq, mualliflik, ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish va boshqalar) bilan o`xshash jihatlarga ega. biroq, mehnat shartnomalarining o`ziga xos bo`lgan xususiyatlari va bir qator jihatlari borki, ular mehnat shartnomasini fuqarolik huquqiy shartnomalaridan aniq farqlash imkonini beradi. mehnat huquqi fanida ko`pchilik tomonidan e`tirof etilgan ana …

i. ichki mehnat tartibi deganda xodimlarni bir maromda ishlashlarini, xavfsiz va unumli mehnat jarayonida tegishli mehnat me`yorlari bajarilishini ta`minlovchi mehnat rejimi nazarda tutiladi. bunday mehnat rejimi mehnat qonunlari, qonun hujjatlari, korxonalardagi lokal me`yoriy hujjatlar bilan tartibga solinadi. 3. mehnat jarayonida xodim ish beruvchi farmoyishlarini bajarishi, mehnat operatsiyalarini uning ko`rsatmalariga amal qilgan holda bajarishi lozim. ya`ni xodim va ish beruvchi o`rtasida o`zaro bo`ysunish munosabati mavjud bo`ladi. mehnat shartnomasi bo`yicha mehnat qilinganida mehnat jarayonining o`zi, uning shart-sharoitlari tartibga solinadi. 4. mehnat kodeksiga ko`ra (154-modda) ish beruvchi xodimga o`zining moliyaviy holatidan qat`i nazar jamoa kelishuvi yoki shartnomasida ko`rsatib qo`yilganidan kam bo`lmagan miqdorda ish haqi to`lashi kerak. ish haqi to`lashga oid shartlar hatto xodim rozi bo`lgan taqdirda ham qonunlarda belgilab qo`yilgan eng kam miqdordan kam bo`lishiga, uning ahvolini yomonlashuviga olib kelishi mumkin emas. mehnat shartnomasiga ko`ra to`lanadigan haq bajarilgan mehnatning miqdori va sifatiga mutanosib bo`lishi talab etiladi hamda bu ko`rsatkich ish haqi tizimlari (ishning …

jamoasi tarkibiga kiritilgan bo`lsa, bunday bitim mehnat shartnomasi deb hisoblanishi, bir martalik ishni bajarishi uchun tuzilgan bo`lsa shaxsiy pudrat (fuqarolik huquqiy) shartnoma munosabati deb baholanmog`i zarur bo`ladi. mehnat shartnomasi va uning tomonlari mehnat shartnomasi ham har qanday boshqa shartnomalar singari muayyan tomonlar o`rtasida tuziladigan kelishuvdan iborat. uning tomonlari bo`lib xodim va ish beruvchi qatnashadi. o`zbekiston respublikasi mehnat vazirligining 1997 yil 6 sentabrdagi 6/1-sonli «aksiyadorlik jamiyatlarida mehnat munosabatlarini tartibga solishni takomillashtirish to`g`risidagi tavsiyalari»da aytilishicha, xodim deganda mehnat faoliyati mehnat shartnomasi asosida amalga oshiriladigan, muayyan yoshga yetgan jismoniy shaxs tushunilmog`i lozim. ammo mehnat shartnomasi tarafi sifatida ishtirok etishi mumkin bo`lgan jismoniy shaxs muayyan yoshga yetgan bo`lishidan tashqari (16 yoshga, ayrim hollarda 15 yoshga va hatto 14 yoshga, qonunda maxsus ko`rsatib qo`yilgan hollarda 18 yoshga yetgan bo`lishi) yana bir qator talablarga ham javob berishi lozim bo`ladi. bu talablar fuqaro salomatligining ahvoli, uning kasb, malaka, ma`lumoti, fuqaroligi va boshqa bir qator omillarga bog`liq bo`ladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mehnat shartnomasi tushunchasi va fuqarolarning mehnat qilish huquqlarini amalga oshirishdagi o'rni"

1663330529.doc mehnat shartnomasi tushunchasi va fuqarolarning mehnat qilish huquqlarini amalga oshirishdagi o`rni reja: 1. mehnat shartnomasi tushunchasi va ahamiyati 2. mehnat shartnomasining fuqarolik huquqiy shartnomalardan farq qiluvchi jihatlari 3. mehnat shartnomasi va uning tomonlari 4. mehnat shartnomasining shakli, mazmuni va amal qilish muddatlari mamlakatimizda bozor iqtisodiyoti rivojlanib borayotgan hozirgi paytda tadbirkorlik va ishbilarmonlik faoliyati keng tarqalib, aholi daromad manbalarining noan`anaviy shakllari yuzaga kelayotgan bo`lsada, fuqarolarning korxona va tashkilotlarda yollanib ishlashlari orqali milliy daromad yaratilishida qatnashayotganlari, ish haqi sifatida daromad olish yo`li bilan esa ushbu milliy daromaddan o`z ulushlarini olayotganlari jamiyat iqtisod...

Формат DOC, 74,0 КБ. Чтобы скачать "mehnat shartnomasi tushunchasi va fuqarolarning mehnat qilish huquqlarini amalga oshirishdagi o'rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mehnat shartnomasi tushunchasi … DOC Бесплатная загрузка Telegram