mеҳнат шартномаси тушунчаси ва фуқароларнинг меҳнат қилиш ҳуқуқларини амалга оширишдаги ўрни

DOC 143,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663330507.doc mеҳнат шартномаси тушунчаси ва фуқароларнинг меҳнат қилиш ҳуқуқларини амалга оширишдаги ўрни режа: 1. меҳнат шартномаси тушунчаси ва аҳамияти 2. меҳнат шартномасининг фуқаролик ҳуқуқий шартномалардан фарқ қилувчи жиҳатлари 3. меҳнат шартномаси ва унинг томонлари 4. меҳнат шартномасининг шакли, мазмуни ва амал қилиш муддатлари мамлакатимизда бозор иқтисодиёти ривожланиб бораётган ҳозирги пайтда тадбиркорлик ва ишбилармонлик фаолияти кенг тарқалиб, аҳоли даромад манбаларининг ноанъанавий шакллари юзага келаётган бўлсада, фуқароларнинг корхона ва ташкилотларда ёлланиб ишлашлари орқали миллий даромад яратилишида қатнашаётганлари, иш ҳақи сифатида даромад олиш йўли билан эса ушбу миллий даромаддан ўз улушларини олаётганлари жамият иқтисодий ҳаётида салмоқли ўринга эга бўлиб бормоқда. ана шундай шароитда фуқароларнинг меҳнат қилиш ҳуқуқларини рўёбга чиқаришнинг ҳуқуқий механизмини чуқур англаб етиш, бу механизмнинг самарали ишлашини таъминлаш катта аҳамиятга эга. чунки меҳнат ресурсларидан оқилона фойдалана олиш, фуқароларнинг меҳнат ҳуқуқларини амалда таъминлаш ва етарли ҳимоя қилиш ушбу омилга кўп жиҳатдан боғлиқдир. республикамизда мустақиллик йилларида амалга оширилган ва амалга оширилаётган чуқур ижтимоий, сиёсий, …

маси ходим билан иш берувчи ўртасида муайян мутахассислик, малака, лавозим бўйича ишни ички меҳнат тартибига бўйсунган ҳолда тарафлар келишуви, шунингдек меҳнат тўғрисидаги қонунлар ва бошқа норматив ҳужжатлар билан белгиланган шартлар асосида ҳақ эвазига бажариш ҳақидаги келишувдир». бироқ, ушбу расмий тариф меҳнат шартномасига хос барча жиҳатларни қамраб ололмайди. чунки меҳнат ҳуқуқи назарияси меҳнат шартномасига фуқаролар меҳнат қилиш ҳуқуқларини рўёбга чиқарилиш шакли, меҳнат муносабатлари юзага келиши ва амалга ошиши асоси ҳамда меҳнат ҳуқуқи фани институтларидан бири сифатидагина эмас, балки ходим билан иш берувчи ўртасида юз берган юридик факт, ушбу фактни ўзида қайд этувчи ёзма ҳужжат ҳамда меҳнат муносабати тарафларнинг қонуний ҳуқуқ ва манфаатларини муҳофазалашнинг юридик воситаси сифатида ҳам қарайди. меҳнат шартномаси тузилиши воситасида ходим ва иш берувчининг ўзаро муносабатлари индивидуаллаштирилади ҳамда ҳуқуқий тартибга солинади. фақат меҳнат шартномаси тузилиши йўли билангина фуқаро ходим мақомини олади, меҳнат жамоасига қўшилади, корхона локал меъёрий ҳужжатлари, ички меҳнат тартиби қоидалари, меҳнат қонунлари тўла ҳажмда унга татбиқ этила …

тномаси тузиш воситасида ходим ва иш берувчи ўртасидаги муносабат предмети, доираси, шартнома томонларининг бир-бирларига нисбатан ҳақ-ҳуқуқлари аниқлаб олинади. меҳнат шартномаси келгусида ходим ва иш берувчи ўртасидаги ўзаро муносабатларни давом эттириш ва янада ривожлантириш учун мустаҳкам замин бўлиб хизмат қилади. меҳнат шартномасининг фуқаролик ҳуқуқий шартномалардан фарқ қилувчи жиҳатлари меҳнат шартномаси ҳам унинг тарафларида бир-бирларига нисбатан ўзаро ҳуқуқлар ва мажбуриятларни юзага келтиришга қаратилган келишув эканлиги билан ҳар қандай шартномалар билан умумий хусусиятга эгадир. айниқса, тартибга солиш предмети меҳнат эканлиги билан иш бажариш (хизмат кўрсатиш)га оид фуқаролик ҳуқуқий шартномалар (пудрат, топшириқ, муаллифлик, илмий-тадқиқот ишларини бажариш ва бошқалар) билан ўхшаш жиҳатларга эга. бироқ, меҳнат шартномаларининг ўзига хос бўлган хусусиятлари ва бир қатор жиҳатлари борки, улар меҳнат шартномасини фуқаролик ҳуқуқий шартномаларидан аниқ фарқлаш имконини беради. меҳнат ҳуқуқи фанида кўпчилик томонидан эътироф этилган ана шундай фарқловчи жиҳатлар қаторига қуйидагилар киритилиши мумкин: 1. меҳнат шартномасига кўра ходим корхонада муайян касб, ихтисос ва малакага оид ишни бажариши, иш …

тартибга солинади. 3. меҳнат жараёнида ходим иш берувчи фармойишларини бажариши, меҳнат операцияларини унинг кўрсатмаларига амал қилган ҳолда бажариши лозим. яъни ходим ва иш берувчи ўртасида ўзаро бўйсуниш муносабати мавжуд бўлади. меҳнат шартномаси бўйича меҳнат қилинганида меҳнат жараёнининг ўзи, унинг шарт-шароитлари тартибга солинади. 4. меҳнат кодексига кўра (154-модда) иш берувчи ходимга ўзининг молиявий ҳолатидан қатъи назар жамоа келишуви ёки шартномасида кўрсатиб қўйилганидан кам бўлмаган миқдорда иш ҳақи тўлаши керак. иш ҳақи тўлашга оид шартлар ҳатто ходим рози бўлган тақдирда ҳам қонунларда белгилаб қўйилган энг кам миқдордан кам бўлишига, унинг аҳволини ёмонлашувига олиб келиши мумкин эмас. меҳнат шартномасига кўра тўланадиган ҳақ бажарилган меҳнатнинг миқдори ва сифатига мутаносиб бўлиши талаб этилади ҳамда бу кўрсаткич иш ҳақи тизимлари (ишнинг давомийлиги, мураккаблиги, ходимнинг малакаси, нормаларнинг бажарилиши ва бошқа омиллар ҳисобга олинган ҳолда) воситасида аниқланади. ходим асосий иш ҳақидан ташқари корхона иш якунларига кўра белгиланган қўшимча иш ҳақларини ҳам олади (мукофот пуллари, устама ҳақлар ва бошқалар). …

м ва иш берувчи қатнашади. ўзбекистон республикаси меҳнат вазирлигининг 1997 йил 6 сентябрдаги 6/1-сонли «акциядорлик жамиятларида меҳнат муносабатларини тартибга солишни такомиллаштириш тўғрисидаги тавсиялари»да айтилишича, ходим деганда меҳнат фаолияти меҳнат шартномаси асосида амалга ошириладиган, муайян ёшга етган жисмоний шахс тушунилмоғи лозим. аммо меҳнат шартномаси тарафи сифатида иштирок этиши мумкин бўлган жисмоний шахс муайян ёшга етган бўлишидан ташқари (16 ёшга, айрим ҳолларда 15 ёшга ва ҳатто 14 ёшга, қонунда махсус кўрсатиб қўйилган ҳолларда 18 ёшга етган бўлиши) яна бир қатор талабларга ҳам жавоб бериши лозим бўлади. бу талаблар фуқаро саломатлигининг аҳволи, унинг касб, малака, маълумоти, фуқаролиги ва бошқа бир қатор омилларга боғлиқ бўлади. масалан, фуқаро 1 ёки 2-гуруҳ ногирони эканлиги ёки саломатлиги аҳволи бўйича талабга жавоб бермаслиги (тиббий кўрикдан ўтказилиб ишга қабул қилиш мумкинлиги белгиланган ҳолларда) уни бир қатор касб ва вазифаларда ишлашлигини, яъни меҳнат шартномаси тарафи бўлишлигини истисно этади. муайян касб ва лавозимда ишлаши учун фуқародан махсус билимга эга бўлишлик талаб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mеҳнат шартномаси тушунчаси ва фуқароларнинг меҳнат қилиш ҳуқуқларини амалга оширишдаги ўрни"

1663330507.doc mеҳнат шартномаси тушунчаси ва фуқароларнинг меҳнат қилиш ҳуқуқларини амалга оширишдаги ўрни режа: 1. меҳнат шартномаси тушунчаси ва аҳамияти 2. меҳнат шартномасининг фуқаролик ҳуқуқий шартномалардан фарқ қилувчи жиҳатлари 3. меҳнат шартномаси ва унинг томонлари 4. меҳнат шартномасининг шакли, мазмуни ва амал қилиш муддатлари мамлакатимизда бозор иқтисодиёти ривожланиб бораётган ҳозирги пайтда тадбиркорлик ва ишбилармонлик фаолияти кенг тарқалиб, аҳоли даромад манбаларининг ноанъанавий шакллари юзага келаётган бўлсада, фуқароларнинг корхона ва ташкилотларда ёлланиб ишлашлари орқали миллий даромад яратилишида қатнашаётганлари, иш ҳақи сифатида даромад олиш йўли билан эса ушбу миллий даромаддан ўз улушларини олаётганлари жамият иқтисодий ҳаётида салмоқли ўринга эга бўлиб бормо...

Формат DOC, 143,0 КБ. Чтобы скачать "mеҳнат шартномаси тушунчаси ва фуқароларнинг меҳнат қилиш ҳуқуқларини амалга оширишдаги ўрни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mеҳнат шартномаси тушунчаси ва … DOC Бесплатная загрузка Telegram