professiografiya

PDF 5 pages 552.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 552.9 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

4-mavzu. professiografiyaning mohiyati, uning yuzaga kelish tarixi. professiografiya to‘g‘risida tushuncha tayanch so‘z va iboralar: kasb–kor, kasb tanlashga yo‘naltirish, motivlarning namoyon bo‘lishi, asab tizimining xususiyati, yaqqol tasavvuriga ega bo‘lmaslik, o‘quv faoliyati mazmuni, salbiy (negativ) motivatsiya, shaxsning mazkur xolatlari. professiografiya deganda kasblar va ularning bir-biridan farqlanuvchi ixtisosliklar tomonidan inson oldiga qo‘yiladigan talablarni bayon qilish majmuasi tushuniladi. kasb - kor (hunar) oldiga qo‘yiladigan talablarni asoslash va ularni bayon qilish o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘lib, umumiy hamda xususiy jabxalarni o‘zida aks ettiradi. ular quyidagilardan iborat: 1) kasb va uni ixtisosliklarining psixologik tavsifi; 2) kasb - korning (hunarning) mamlakat iqtisodiyati uchun ahamiyati; 3) kasb va ixtisoslikning ijtimoiy tavsifi; 4) kasbning ijtimoiy psixologik ahamiyati va tavsifi: yoshlarda uning ijtimoiy mavkei (nufuzi), jamoaning o‘ziga xos xususiyatlari, vertikal va gorizontal bo‘yicha shaxslararo munosabatlarning xususiyatlari. 5) kasbiy faoliyatni muvaffaqiyatli egallash uchun zarur bilimlar va ko‘nikmalar ko‘lamining pedagogik tavsifi (maxsus mezonlar orqali kasbiy maxorat aniqlanadi); 6) pedagogik jarayonni takomillashtirish yuzasidan …

2 / 5

anadi, o‘z xayot yo‘lining ilmiy asoslanganligini ta‘minlashga xizmat qiladi, u turmushda o‘z o‘rnini aniqlaydi va quyidagi shakllarda amalga oshiriladi: 1) maktabda kasbiy ma‘lumotlar berish; 2) kasb - hunar maorifi bilan shug`ullanish; 3) radio, televidenie, kino, matbuotda tashviqot qilish; 4) kasb yuzasidan maslaxatlar; 5) kasbga saralash (qobiliyatiga binoan); 6) kasbga moslashish (adaptatsiyalash); mazkur sohada psixologik izlanishlar olib borgan k.k.platonov muayyan sxema ishlab chiqqan bo‘lib, u "kasb tanlashga yo‘naltirish uchburchagi" deb nomlanib, o‘zining ixchamligi bilan boshqalardan ajralib turadi. xuddi shu bois kasb tanlashga yo‘llashda, reorientatsiyalashda undan unumli foydalanish mumkin. kasb tanlashga yo‘naltirish uchburchagining muxim bir tomoni - bu har hil kasb hunar egasiga nisbatan qo‘yiladigan talablar yuzasidan muayyan bilimning mavjudligidir. uning ikkinchi bir xususiyatli tomoni shuki, u yoki bu mutaxassislikka nisbatan jamiyat (viloyat, shahar, tuman)ning mehnat imkoniyatiga extiyoji bo‘yicha bilimlar mujassamlashganligidir. yana bir o‘ziga xos tomoni shundan iboratki, kasbga yo‘naltiriluvchining qunti, qobiliyati, shaxsiy xususiyatlari bo‘yicha bilimlar umumlashtirilgan bo‘lib, kasb tanlashga oid barcha …

3 / 5

ari; 7) mehnat faoliyati tuzilishini tavsiflovchi integral psixofiziologik ko‘rsatkichlar. bizningcha yuqoridagi muloxazalardan tashqari professiogramma oldiga quyidagi talablarni qo‘yish maqsadga muvofiq: 1) ishning qanday nomlanishi va uning nimalardan tuzilishi (ishning nomi, mutaxassislik, kasb - hunar, lavozim, ishchi o‘rni imkoniyati, mehnatning turdosh xususiyatlari va uning muxim tavsiflarining bayozi); 2) ishning maqsadi, samaradorligi xususida ma‘lumotlar; 3) mehnat quroli sifatida nimalar qo‘llanilishi. 4) mehnat predmetining tarkiblari va ularning o‘ziga xos jabxalari; 5) mehnat faoliyati qaysi usullar yordami bilan bajarilishi; 6) nimalarning negizida ish (mehnat, faoliyat) amalga oshirilishi; 7) mehnat maxsullarini baholash mezonlari; 8) ishning qanday ixtisoslik talab qilishi xususiyatlari; 9) ish qanday vositalar yordami bilan bajarilish imkoniyati va uning motivirovkasi; 10) ishni bajarilishining sharti va sharoitlari; 11) mehnatni (faoliyatni) tashkil qilish shakllari; 12) mehnatning kooperatsiyasi (kim?, nima?, kim bilan hamkorlikda?); 13) mehnatning jadalligi (intensivligi) to‘g`risida ma‘lumotlar; 14) mehnat faoliyatida ma`suliyatning va xavf-xatarning qaysi daqiqalari (xolatlari) uchrashi; 15) mehnat uning sub‘ektiga qanday foyda, naf keltirishi …

4 / 5

aloxida ta‘kidlab o‘tadi: 1) biror o‘quv faniga nisbatan o‘spirinning qiziqishi; 2) vatanga foyda keltirish istagi (o‘zlarining individual - psixologik xususiyatlari va qobiliyatlarini hisobga olgan xolda); 3) shaxsiy qobiliyatini rukach qilib ko‘rsatish; 4) oilaviy an‘analarga rioya qilishi (vorislik); 5) do‘stlari va o‘rtoqlaridan o‘rnak olganligi; 6) ish joyining va o‘quv yurtining uyga yaqinligi; 7) moddiy ta‘minlanganlik; 8) o‘quv yurti ko‘rinishining chiroyliligi yoki unga joylashishning osonligi singari motivlardir. bundan tashqari, yoshlarda boshqa turdagi motivlar ham mavjud bo‘ladi. ular qatoriga shaxsning biror kasbga, fanga moyilligi, o‘z oldiga qo‘ygan maqsadi, unga intilishi, qunti, kasb to‘g`risidagi ma‘lumoti, uning sixat - salomatligi, asab tizimining xususiyati va temperamentining xosiyatlari kabi motivlarni sanab o‘tish mumkin. biroq motivlarning boshqa hillari ham uchraydi. lekin xolatning o‘zgarishiga qarab ulardan unisi yoki bunisi bosh maqsadga aylanib turadi. mazkur xolatni tadqiq etgan yirik psixolog ye.a. klimov o‘spirinlar kasb tanlashda: birinchidan, biror kasbning "nufo‘zli ekanligiga" baxs borishdagi dogmalarga asoslanish; ikkinchidan, kasbga uzoq va noaniq tasavvurga …

5 / 5

na, sezish va idrok qilish xususiyatlarini, asab tizimining muvofiqlashishi mumkinligini bilmaydilar. shuning uchun yuqorida bayon qilib o‘tilgan xatolarga yo‘l qo‘yadilar. biroq xozirgi davrda bunday ko‘ngilsiz xolatlarning oldini olish imkoniyatlari mavjud. buning uchun quyidagi pedagogik psixologik va ijtimoiy xususiyatli umumiy tomonlarga aloxida e‘tibor berish maqsadga muvofiq. o‘qish motivlari muammosini tadqiqot qilgan jaxon psixologlari ularni ikki kategoriyaga yoki guruhga ajratib tekshirishni lozim topadilar. birinchi kategoriyaga taalluqli motivlar o‘quv faoliyatining mazmuni, moxiyati hamda uning jarayonlari, sharoitlari bilan bevosita uyg`unlashgandir. ikkinchi kategoriyaga kiruvchi motivlar tizimi o‘quvchilarning atrof - muxit bilan keng ko‘lamdagi o‘zaro munosabatlariga ularning begona, o‘zga kishilar bilan muomalaga kirishish extiyojiga, ijtimoiy turmush voqeliligiga nisbatan shaxsiy qarashiga bog`liqdir. o‘quv faoliyati mazmuni bilan uzviy bog`liq motivlar tizimini shartli ravishda ikki guruhga ajratib, ularni ijobiy (musbat, pozitiv) va salbiy (manfiy, negativ) deb nomlash mumkin. bunday atamalarni qo‘llashdan asosiy maqsad maxalliy an‘ana, ijtimoiy tajriba (stereotipizatsiya darajasidagi ta‘sirchan kuchli tashqi omil) ekstremal xolat ta‘sirida keskin ruxiy burilishlar …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "professiografiya"

4-mavzu. professiografiyaning mohiyati, uning yuzaga kelish tarixi. professiografiya to‘g‘risida tushuncha tayanch so‘z va iboralar: kasb–kor, kasb tanlashga yo‘naltirish, motivlarning namoyon bo‘lishi, asab tizimining xususiyati, yaqqol tasavvuriga ega bo‘lmaslik, o‘quv faoliyati mazmuni, salbiy (negativ) motivatsiya, shaxsning mazkur xolatlari. professiografiya deganda kasblar va ularning bir-biridan farqlanuvchi ixtisosliklar tomonidan inson oldiga qo‘yiladigan talablarni bayon qilish majmuasi tushuniladi. kasb - kor (hunar) oldiga qo‘yiladigan talablarni asoslash va ularni bayon qilish o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘lib, umumiy hamda xususiy jabxalarni o‘zida aks ettiradi. ular quyidagilardan iborat: 1) kasb va uni ixtisosliklarining psixologik tavsifi; 2) kasb - korning (hunarning) mam...

This file contains 5 pages in PDF format (552.9 KB). To download "professiografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: professiografiya PDF 5 pages Free download Telegram