yangi tarix davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar)

PDF 39 pages 3.6 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PDF

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

powerpoint presentation 4-mavzu: “yangi tarix” davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar) reja: 1. buyuk geografik kashfiyotlar va ularning tarixiy ahamiyati 2. mаnufаktur ishlab chiqarishning rivojlanishi va texnika 3. xv-xviii asrlarda fan va texnika tarixda agrar sivilizatsiya xviii asrning 60 yillaridagi sanoat inqlobiga qadar davom etgan yangi tarix davrining eng xarakterli tomoni dunyoni yangicha tushunish asosida insonning tashabbuskorligi, tadbirkorligi uchun keng imkoniyatlarning ochilishi. yangi tarixning yevropada asosiy mazmuni industirial sivilizatsiya. “yangi tarix” davrining birinchi bosqichi buyuk geografik kashfiyotlardan buyuk fransuz burjua inqilobigacha yangi davrda g‘arbiy yevropa iqtisodning jadal rivojlanishi fan va texnika yutuqlariga asoslangan edi xviii asr oxiridan boshlab texnika va texnologiyalarda buyuk ixtirolar amalga oshirilgan g‘arbiy yevropadagi texnika va texnologiyalardagi yutuqlar yangi davrda ishlab chiqarishning rivojlanishi uchun juda katta ahamiyatga ega bo‘lgan edi burjuaziya - kapitalistik jamiyatda mehnat qurollari va ishlab chiqarish vositalariga egalik qiluvchi va ulardan daromad oluvchi hukmron sinf. kapital -mulk, …

2 / 39

, gumanistlarning inson ongini cherkov hokimiyatidan ozod qilish uchun kurashi, cherkov ta'limotini tanqid qilish, inson va tabiatga qiziqishni uyg'otish ilm-fan rivojiga kuchli turtki berdi yevropada sexlar xiv-xv asrlardan ishlab chiqarishning rivojlanishiga to‘sqinlik qila boshlagan. yevropada movutchilik, zargarlik sexlari va boshqa boy sexlar xiv-xv asrlardan vujudga kelgan rivojlangan o‘rta asrlar yevropasida shaharlar xo‘jaligining asosini hunarmandchilik tashkil etgan. o‘rta asr yevropa shaharlaridagi sexlarda dastlab bir kunlik ish 14-16 soat bo‘lgan. ilk o‘rta asrlar yevropasining hayoti natural xo‘jalik xo‘jalik shaklida bo‘lgan «uyg`onish davri» atamasi xvi asrda italiyan gumanistlari, xususan rassom va tarixchi j.vazeriy (1511-1574) asarlarda uchraydi. «uyg`onish» atamasi nemis tilida «reformatsiya», frantsuz tilida «reneceane» tarzida xviii asrdan boshlab ishlatiladi 08.11.2023 8 uyg'onish davri madaniyatining buyuk namoyandasi italiyalik leonardo da vinchidir (1452-1519). u bir vaqtning o'zida ham rassom, ham shoir, ham me'mor, ham haykaltarosh, ham musiqachi, ham ixtirochi edi. undan o‘z hayoti davomida bitilgan 7 ming sahifaga yaqin xotira daftari qolgan. leonardoning qo‘lyozmalari orasida …

3 / 39

dagi tasavvurlarini o'zgartirib yubordi. ayni paytda madaniy aloqalarning kengayishiga imkon yaratdi. okean to‘lqinlariga bardoshli, shamolga qarshi suza oladigan yelkanli kema – karavella xv asr oxiriga kelib buyuk geografik kashfiyotlar atamasi xv asr oxiri - xvii asr o'rtalarida yevropalik sayyohlar tomonidan amalga oshirilgan yirik geografik kashfiyotlarga nisbatan ishlatiladi. karavelning odatiy uzunligi 15-35 metr, eni 4-9 metr, cho'kmasi 2-4 metr, hajmi 50-80 tonna, ba'zan 200 tonnagacha karavellar bir qator xususiyatlarga ega bo'lib, uzoq dengiz sayohatlarini amalga oshirishga imkon berdi: ko'plab manevrlarni amalga oshirishga va shamol yo'nalishiga qarab yelkanni optimallashtirishga imkon berdi har bir kemada katta kema kompasi bor edi. xvi asrda gollandiyalik merkator birinchi atlasni yaratdi shundan so'ng, har qanday kapitan dengiz xaritalari to'plami bilan uzoq safarga chiqdi bu davrda qulay ob-havo sharoitida suzish tezligi kuniga 30 km dan 60 km gacha ko'tarildi. dengizchilar endi kuzatuv quvurlari, xronometrlar (aniq soatlar), sekstantlar (samoviy jismlarni kuzatish uchun burchak o'lchash asboblari) dan foydalanganlarч nihoyat, 1492- …

4 / 39

vespuchchi sharafiga amerika deb atashni taklif etgan. bu nom hammaga manzur bo'lgan. 1515- yilda yangi dunyo «amerika» deb atalgan birinchi globus germaniyada yaratildi. 1569- yildan esa boshqa xaritalarda ham kolumb kashf etgan yerlar «amerika» deb yoziladigan bo'ldi. vasko da gama boshchiligidagi dengiz ekspeditsiyasi 1497-yilda afrikani janubdan aylanib o‘tgan. arab dengizchisi ahmad ibn majid yordami bilan hindistonga kelgan va 1499-yilda portugaliyaga qaytgan 1648-yilda semyon dejnev boshchiligidagi ekspeditsiya kolma daryosidan oltita kichik qayiqda chiqib, qirg'oq bo'ylab sharqqa yo'l oldi. qayiqlarning aksariyati bo'ronlar paytida halok bo'ldi, osiyoning o'ta sharqiy nuqtasini (hozirda dejnev nomi bilan atalgan) aylanib chiqdi va osiyoni amerikadan ajratib turadigan bo'g'ozdan o'tdi. odamlarning yer haqidagi bilimlari ulkan darajada o'sdi kopernik (1473-1543) yer koinotning markazi emas, balki son - sanoqsiz boshqa samoviy jismlarning faqat bitta tanasi ekanligini isbotladi.yer harakatsiz emas; u o'z o'qi atrofida aylanadi, bir kunda bir marta aylanadi. shu bilan birga, yer boshqa sayyoralar bilan birga quyosh atrofida aylanadi; shu …

5 / 39

burjuaziyaning soni va jamiyat hayotidagi o'rni ortib borishi bo'ldi. xvii asr o'rtalariga kelganda savdogar (negosiant) va bankirlar burjuaziyaning yuqori qatlamiga aylandilar. jamiyat rivojlanishi bilan yollanib ishlovchilar qatlami ham shakllanib bordi. xvi--xvii asrlarda butun aholining 88 foizini dehqonlar tashkil etardi. jamiyatda yollanib ishlovchilar soni ortib bordi. savdoning rivojlanishi. xvi-xvii asrlarda savdo va tadbirkorlikning markazi bo'lgan shaharlarning o'sishi davom etdi. bu esa, o'z navbatida, shaharda bozor savdosining o'sishiga olib keldi. xvii asrdan boshlab usti yopiq bozorlar qurilishi keng avj oldi. bunday bozorlarning eng yirigi parij va london shaharlarida qurilgan. savdo-sotiqning rivojlanishi, kompaniyalar qudratining oshishi oqibatida savdo monopoliyalari vujudga keldi. bu hodisa ham yangi davrning muhim belgilaridan biri edi. jahon savdosi. gollandiya va angliya jahon savdo-sotig'ining markazlariga aylandi. dengiz osha savdo qilish ingliz savdogarlarini ham kompaniyalarga birlashishga majbur etgan. bankirlar, dallollar, qassoblar, pivo tayyorlovchilar va hatto eng mashhur dvoryanlargacha hamma qaysidir bir kompaniyaning aksiyadori edilar. hatto qirollar ham bundan mustasno emasdilar. manufaktura ishlab …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yangi tarix davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar)"

powerpoint presentation 4-mavzu: “yangi tarix” davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar) reja: 1. buyuk geografik kashfiyotlar va ularning tarixiy ahamiyati 2. mаnufаktur ishlab chiqarishning rivojlanishi va texnika 3. xv-xviii asrlarda fan va texnika tarixda agrar sivilizatsiya xviii asrning 60 yillaridagi sanoat inqlobiga qadar davom etgan yangi tarix davrining eng xarakterli tomoni dunyoni yangicha tushunish asosida insonning tashabbuskorligi, tadbirkorligi uchun keng imkoniyatlarning ochilishi. yangi tarixning yevropada asosiy mazmuni industirial sivilizatsiya. “yangi tarix” davrining birinchi bosqichi buyuk geografik kashfiyotlardan buyuk fransuz burjua inqilobigacha yangi davrda g‘arbiy yevropa iqtisodning jadal rivojlanishi fan va texnika yut...

This file contains 39 pages in PDF format (3.6 MB). To download "yangi tarix davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar)", click the Telegram button on the left.

Tags: yangi tarix davr: g`arbiy yevro… PDF 39 pages Free download Telegram

yangi tarix davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar)

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "yangi tarix davr: g`arbiy yevropada fan va texnika (xv asr oxiridan – sanoat inqilobiga qadar)"

Similar files