asimmetrik kalitli algoritmalar yordamida mahfiy aloqani tashkil qilish protokollari

PDF 29 pages 450.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 450.0 KB

File type PDF

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

криптографик протоколларга кириш. криптографик протоколлар ва уларга қуйилган асосий талаблар асимметрик калитли алгоритмлар ёрдамида маҳфий алоқани ташкил қилиш протоколлари 4-маъруза режа 1. электрон рақамли имзодан фойдаланиб калитни алмашиш протоколлари. 2. skey дастури. 3. mti протоколи. 4. dass протоколи. 5. denning-sacco протоколи. 6. woo-lam протоколи. асимметрик шифрлаш алгоритмидан фойдаланиб калитларни алмашиш протоколлари асимметрик шифрлаш алгоритмлари симметрик шифрлаш алгоритмларига нисбатан секин ишлайди. бу тафовут катта хажмдаги матнларни шифрлашда яққол намоён бўлади. шу сабабли матнлар асосан симметрик шифрлаш алгоритми ёрдамида шифрланади. симметрик шифрлаш алгоритмининг маҳфий калитини алмашишда асиммметрик шифрлаш алгоритмидан фойдаланилади. бошқача қилиб айтганда калитнинг хажми кичик бўлгани учун у асимметрик шифрлаш алгоритмидан фойдаланиб шифрланади. матнлар эса катта хажмга эга бўлгани учун симметрик шифрлаш алгоритми ёрдамида шифрланади. электрон рақамли имзодан фойдаланмаган ҳолда калитни узатиш протоколлари сеанснинг маҳфий бўлган k -калитини узатиш учун қуйидаги қадамдан иборат бўлган протоколни кўриб ўтамиз. ушбу протокол бизга бир томонлама идентификацияни таъминлаш учун хизмат қилади: a  b: ),,( …

2 / 29

фойдаланувчи 1k -калитни ва ўзининг идентификация рақамини бирлаштириб, в - фойдаланувчининг очиқ калити билан шифрлайди ва в га узатади a  b: ),( 1 akeb . в - фойдаланувчи бу маълумотни дешифрлайди, натижада 1k ва a га эга бўлади. у 1k - калитни олиб унга 2k - калитни бирлаштириб, а - фойдаланувчининг очиқ калити билан шифрлайди ва а га узатади в  а: ),( 21 kkea . электрон рақамли имзодан фойдаланмаган ҳолда калитни узатиш протоколлари а - фойдаланувчи бу маълумотни ўзининг ёпиқ калити билан дешифрлаб, 1k ва 2k ларга эга бўлади. 1k калитни текшириб, в -фойдаланувчини идентификациялайди. энди в -фойдаланувчи уни идентификациялаши учун 2k -калитни в -фойдаланувчининг очиқ калити ёрдамида шифрлаб, в - фойдаланувчига узатади: a  b: ).( 2keb в - фойдаланувчи бу маълумотни ўзи ёпиқ калити билан дешифрлаб эса 2k - калитни олади. агар бу калит 2 - босқичда юборилган 2k - калитга тенг бўлса, в - фойдаланувчи …

3 / 29

рон рақамли имзони текширади. агар рақамли имзо тўғри бўлса, бу маълумотни а - фойдаланувчи узатганига ишонч ҳосил қилади ва k - калитни ҳақиқий деб тан олади. электрон рақамли имзодан фойдаланиб калитни алмашиш протоколлари 2) калитни шифрлаш ва калитга рақамли имзо қўйиш: a  b: ),,(),,( tkbstke ab а - фойдаланувчи генерация қилинган k -калитни ва t - вақт белгисини бирлаштириб, бу маълумотни в - фойдаланувчининг очиқ калити билан шифрлайди. шундан сўнг у, в - фойдаланувчининг идентификация рақами, генерация қилинган k - калит ва t - вақт белгисини бирлаштириб, бу маълумотга ўзининг очиқ калити ёрдамида электрон рақамли имзо қўяди. кейин эса шифрматнни ва имзоланган маълумотни бирлаштириб в - фойдаланувчига узатади. в - фойдаланувчи бу маълумотни қабул қилади ва маълумотларни очишга киришади. аввало у ўзининг ёпиқ калитидан фойдаланиб шифрматнни дешифрлайди ва генерация қилинган k - калит ва t - вақт меткасига эга бўлади. сўнгра а - фойдаланувчининг очиқ калити ёрдамида электрон рақамли …

4 / 29

чиқ калити ёрдамида текширади. агар рақамли имзо тўғри бўлса, генерация қилинган k - калитни ҳақиқий деб қабул қилади. skey дастури маълумотнинг хавфсизлигини таъминлаш учун skey (маълумотнинг ҳақиқийлигини текширувчи) дастуридан фойдаланиш мумкин. бу дастур қуйидагича амалга оширилади. а – фойдаланувчи аутентификация масаласини ҳал қилиш учун тасодифийr сонини киритади. компьютер ...))),((()),((),( rfffrffrf қийматларини ҳисоблайди. бу қийматларни мос холда 100321 ...,, xxxx деб белгилаймиз. а фойдаланувчи бу рўйхатни қоғозга ёзиб олади ва беркитади. бундан ташқари, компьютер 101x қийматни шифрланмаган холда сақлайди. а – фойдаланувчи системага биринчи марта кириши учун ўз исмини ва 101x қийматини киритади. компьютер )( 100xf нинг қийматини ҳисоблайди ва 101x билан солиштиради. агар қийматлар тенг бўлса, хақиқатдан ҳам а – фойдаланувчи эканлигини тасдиқлайди. сўнгра компютер маълумотлар базасидаги 101x қийматни 100x билан алмаштириб қўяди. а – фойдаланувчи эса 100x нинг қийматини ўз рўйхатидан ўчиради. skey дастури кейинчалик а – фойдаланувчи ҳар сафар системага киришида охирги ўчирилмаган сонни киритади, масалан i. компютер …

5 / 29

ни генерация қилади ва бу калит ёрдамида pz a a mod ифодани хисоблайди. а -фойдаланувчи ҳосил бўлган қийматни в- фойдаланувчига узатади: а  в: pz a a mod , в - фойдаланувчи бу маълумотни қабул қилади. у ўзининг ёпиқ калити b , 21  pb ни генерация қилади. бу ёпиқ калит ёрдамида pz b b mod ифодани ҳисоблайди ва натижани а -фойдаланувчига узатади: в  а: pz b b mod . mti протоколи a-фойдаланувчи bz ни қабул қилади. а ва в -фойдаланувчилар умумий маҳфий калитни генерация қилиш учун мос ҳолда ўзларининг x , 21  px ва y , 21  py тасодифий сонларини генерация қилишлари зарур. а - фойдаланувчи ўзининг тасодифий x -сонини генерация қилиб, px mod ифодани ҳисоблайди ва уни в -фойдаланувчига узатади: а  в: px mod . в - фойдаланувчи бу маълумотни қабул қилади. у ўзининг тасодифий y - сонини генерация қилиб, py mod ифодани ҳисоблайди. …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asimmetrik kalitli algoritmalar yordamida mahfiy aloqani tashkil qilish protokollari"

криптографик протоколларга кириш. криптографик протоколлар ва уларга қуйилган асосий талаблар асимметрик калитли алгоритмлар ёрдамида маҳфий алоқани ташкил қилиш протоколлари 4-маъруза режа 1. электрон рақамли имзодан фойдаланиб калитни алмашиш протоколлари. 2. skey дастури. 3. mti протоколи. 4. dass протоколи. 5. denning-sacco протоколи. 6. woo-lam протоколи. асимметрик шифрлаш алгоритмидан фойдаланиб калитларни алмашиш протоколлари асимметрик шифрлаш алгоритмлари симметрик шифрлаш алгоритмларига нисбатан секин ишлайди. бу тафовут катта хажмдаги матнларни шифрлашда яққол намоён бўлади. шу сабабли матнлар асосан симметрик шифрлаш алгоритми ёрдамида шифрланади. симметрик шифрлаш алгоритмининг маҳфий калитини алмашишда асиммметрик шифрлаш алгоритмидан фойдаланилади. бошқача қилиб айтганда ка...

This file contains 29 pages in PDF format (450.0 KB). To download "asimmetrik kalitli algoritmalar yordamida mahfiy aloqani tashkil qilish protokollari", click the Telegram button on the left.

Tags: asimmetrik kalitli algoritmalar… PDF 29 pages Free download Telegram