zardushtiylik falasafasi

PPTX 20 pages 940.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 940.5 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mavzu: zardushtiylik falsafasi 1 1 1 r e j a : 1. zardushtiylik 2. zardushtiylikning falsafiy tafakkur rivojiga ta’siri 1. zardushtiylik qadimgi turon zaminida dastlabki diniy falsafiy qarashlar miloddan avvalgi viii – v asrlardayoq shakillana boshlagani ma‘lum. bu davrda turon zaminida ijtimoiy munosabat ancha revoj topadi. o’sha davrlarda bu mintaqada yashagan xalqlar yunon tarixchilari tomonidan sikflar deb atalsa, eron manbaalarda saklar deb nomlangan. bu xalqlar, qabilalar, elatlar, asosan dehqonchilik , hunarmandchilik, chorvachilik bilan shug’illanganlar, miloddan avvalgi davrlardayoq qadimgi turk, xorazm va sug’d alifbosi paydo bo’ldi. viii – v asrlarda mahalliy elatlar, xalqlarning boy ma‘naviy me‘rosi shakllana boshladi. turon zaminida yuzaga kelgan adabiy yodgorliklarida ham jamiyatda yuzaga kelgan ijtimoiy tengsizliklar, iqtisodiy ziddiyatlar aks etgan. miloddan avvalgi vi asrdan to milodning iii asrgacha bu yerda zardushtiylik va u bilan birga bog’liq bo’lgan dualistik dunyoqarash tarqalgan edi. zardushtiylik faqat din bo’libgina qolmay, balki …

2 / 20

– tumanligi ibtidoiy munosabatlar o’rnini sinfiy jamiyat, qadimgi quldorchilik jamiyati ola boshlagan paytda barcha qabilalarning yagona mafkura asosida uyushmalariga allaqachon to’g’anoq bo’lib qolgan edi. o’lkaning turli qabilalarini birlashtirish, ularni ilk buyuk davlatchilik g’oyasi atrofida uyushtirish zaruriyati tug’ilib qolgan edi. anashunday zaruriyatni tushunib utgan ilg’or kishilardan biri sifatida zardusht tarix sahnasida paydo bo’ldi. zardusht ko’p xudolik tasavvurlari tabiat hodisalariga sig’inishiga qarshi chiqib, yakka xudolik g’oyasini targ’ib qildi. uni odamlar payg’ambar sifatida qabul qilishgan. zardushtiylik juda qadimiy dinlardan bo’lib, ibtidoiy tizimdan, quldorlikka o’tila boshlagan paytlarda. o’rta osiyoda paydo bo’lgan va alohida diniy dunyo qarash sifatida shakllangan. zardushtiylik dininig qonun qoidalari “avesto” da bayon etilgan. avesto kitobi eramizdan bir necha asrlar ilgari dunyoga kelgan. manbalarning ko’rsatishicha , “avesto”o’n ikki ming mol terisiga oltin harflar bilan bitilgan. “avesto” da o’tmish ajdodlarimizning diniy tasavvurlari, koinot va yerdagi dunyoning yaratilishi bilan bog’liq afsona va rivoyatlar, markaziy osiyo, eron va ozarbayjonning tarixi, ijtimoiy – siyosiy, iqtisodiy hayoti, …

3 / 20

sto”da qayd etilgan eng muhim falsafiy fikrlardan biri insonlarni mehnat qilishga, o’z qo’llari bilan moddiy boyliklar yaratib to’q, farovon hayot kechirishga da‘vat etilganligidadir. zardushtiylikda inson chorvaning ko’payishiga, yaylovlarning gullab - yashnashiga yordam bergan taqdirda, tinmay mehnat qilishgandagina xudoning inoyatiga noil bo’ladi diyiladi. zardusht xudo axuramizdadan, yer yuzidagi eng yaxshi joy qaerda, deb so’raganida, u inson qaerdan o’ziga uy tiklab, oilasiga, podalariga o’rin ajratib bersa, yem – hashagi ko’p bo’lib, chorvasi va itlari to’q yashasa, uyida noz – ne‘matlar muhayyo bulib, xotini va farzandlari farovon yashasa, uyida e‘tiqodi sobit, olovi alangali, boshqa narsalari ham mo’l – ko’l bo’lsa, o’sha manzil, o’sha go’sha, ulug’dir, muhtaramdir deb javob beradi. “avesto” mehnat qilib, boylik yaratib, yangi joylarni obod qilib, quriq va bo’z yerlarni haydab, sug’orib o’zlashtirgan, sut, go’sht – yog’, don – duk, yetishtirib jamiyat taraqqiyotiga yo’l ochib bergan, farovonlikni ta‘minlagan, dehqonlar, chorvadorlar, ovuchlarni ulug’laydi. unda, masalan, yerga mehr qo’yib, mehnat qilish haqida aytilgan. …

4 / 20

yo xalqlarining qo’yi xudosi hisoblangan mitraga, yer, suv unumdorlik xudosi anataga sig’inganliklarini isbotlaydigan buyumlar topilgan. “avesto”da dehqonchilik bilan shug’ullanish o’n ming iarta ibodat qilish va yuzlab jonivorlarni qurbonlikka so’yishdan afzal hisoblanadi.unda aytilishicha ekin, yerdagi yovuzliklarga barham berishi demakdir. zardushtiylikning jamiyat tarixi to’g’risidagi g’oyalarining tavrot va qur‘ondagi tasovvurlarga juda yaqin bo’lib, unda birinchi odam ilmadir. boshqa odamlar undan tarqalgan. ilmaning hukmronlik oltin davr hisoblanadi. u davrda odamlar o’lm nimaligini bilmagan. xudo axura mazda adabiy baxorni yaratadi. natijada odamlar baxtli va farovon yashaydilar, lekin bir paytga kelib, odamlar gunoh ish qilib qo’yadilar, ya‘ni ta‘qiqlangan molning go’shtini yeydilar. shunda axriman xudosining qahri kelib, odamlarga qor va sovuqni yuborgan. ilma odamlar va mollarni sovuqdan saqlab qolishning uchun uy qurib, unga barcha tirik narsalardan bir juftdan joylashtirgan. shundan keyin tarixning birinchi davri yaxshilik va yomonlik o’rtasidagi kurash davri boshlanadi. uchunchi davr – insoniyatning kelajagi davridir bu davrda qadimgi odamlarning baxt – saodati, adolatli jamiyati haqidagi …

5 / 20

avesto”da. zardushtiylik dini odamlarni mehnatdan, real hayotdan ajratmagan va bu narsa davrlarda yaratilgan yozma adabiyot namunalariga ham va ayniqsa xalq og’zaki ijodi namunalarinig falsafiy - g’oyaviy, badiiy mundarijasiga ham ijobiy ta‘sir etgan. zardushtiylik markaziy osiyoda arablar istilosiga qadar ham undan keyingi davrlarda ham yakkayu- yagona din bo’lmasligini aytib o’tishga to’g’ri keladi. mintaqamiz aholisi eftashiylar davlati , so’ngra turi hoqonligi hukm surgan davrlar, undan keyingi paytlarda ham zardo’shtiylik bilan birga budda dinini qabul qilib, budxonalar qurilishiga xomiylik qilganlar. shunday qilib, “avesto” o’sha davrdagi kishilarga inson butun umri davomidagi suvni, tuproqni, umuman dunyodagi jamiki yaxshi narsalarni pok saqlashga burchlidi deb ta‘lim beradi. zardo’shtiylikda mifologik diniy xarakterga ega, unda falsafiy fikrlar kurtagi mavjud. 2. zardushtiylikning falsafiy tafakkur rivojiga ta’siri eramizdan oldingi vi – asrga taaluqli bo’lgan zarado’shtra ta‘limoti islohotchilikka urunish bo’lib, o’z ifodasini qishloq ho’jaligi sohasidagi islohotlar g’oyasida topdi. quldorlik munosabatlarining rivojlanishi jarayonida dehqon jamoalarining xonavayron bo’lishi davom etdiki, ular manfaatini zaradushtra himoya …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylik falasafasi"

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mavzu: zardushtiylik falsafasi 1 1 1 r e j a : 1. zardushtiylik 2. zardushtiylikning falsafiy tafakkur rivojiga ta’siri 1. zardushtiylik qadimgi turon zaminida dastlabki diniy falsafiy qarashlar miloddan avvalgi viii – v asrlardayoq shakillana boshlagani ma‘lum. bu davrda turon zaminida ijtimoiy munosabat ancha revoj topadi. o’sha davrlarda bu mintaqada yashagan xalqlar yunon tarixchilari tomonidan sikflar deb atalsa, eron manbaalarda saklar deb nomlangan. bu xalqlar, qabilalar, elatlar, asosan dehqonchilik , hunarmandchilik, chorvachilik bilan shug’illanganlar, miloddan avvalgi davrlardayoq qadimgi turk, xorazm va sug’d alifbosi paydo bo’ldi. viii – v asrlarda mahalliy elatlar, xalqlarning boy ma‘naviy me‘rosi shakllan...

This file contains 20 pages in PPTX format (940.5 KB). To download "zardushtiylik falasafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylik falasafasi PPTX 20 pages Free download Telegram