парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли

DOCX 24.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1693730390.docx парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли режа: 1. “парламентаризм” тушунчаси. 2. “парламент” тушунчаси, турлари ва унинг функциялари. 3. ўзбекистон парламентаризмининг пайдо бўлиши ва ривожланиши. тушунча ва таянч иборалар: парламентаризм, парламент, қонунчилик институти, қонун чиқарувчи, ижро этувчи, суд ҳокимияти, давлат механизми, давлат аппарати, юникамерал, бикамерал. “парламентлар - эркинликнинг ҳақиқий қўрииқчилари ва улар юзага келишининг асосий боиси ҳам айнан шундадир” (лорд болингброк). парламентаризм- давлат тузилмалари тизими сифатида намоён бўлиб, унда қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимиятларнинг функциялари парламентнинг имтиёзли позицияси билан аниқ чегараланган бўлади. “парламент” французча “рагlег” сўзидан келиб чиққан бўлиб, сўзма-сўз ўгирганда “гапирмоқ”, “гапириладиган жой” деган маъноларни англатади. ушбу атама вакиллик органини ифодаловчи тушунча сифатида даставвал англияда қўлланилган. инсоният тарихида инглиз парламентидан анча олдинроқ шаклланган ва парламент дея номланмаган бўлса-да у ёки бу маънода вакиллик органи вазифасини бажарган идоралар ҳам мавжуд бўлган. булар қаторига қадимги юнонистонда ҳукмдорлик қилган солон давридаги “буле - …

ва аппарати тушунчаларини ўзаро фарқлаш ёки айнанлаштиришни танқид қилишга қаратилган фикрлар қам билдирилмоқда. хусусан, э.п.григонис “аппарат” ва “механизм” тушунчаларининг луғавий маъносидан келиб чиқиб, қуйидагича хулосага келади: “давлат механизми” ва “давлат аппарати” турли текисликда бўлиб, улардан бири давлат органлари тизимини ифодаласа, иккинчиси ушбу тизимнинг ҳаракатини англатади. э.п.григонис давлат механизмини давлат органларининг фаолияти, ҳаракати дея тавсифлайди. ушбу қарашлар таҳлили давлат механизми ва аппарати тушунчаси борасида муайян фикр билдириш имконини беради. биз давлат механизмини давлат аппаратига нисбатан кенг тушунча деб ҳисоблаймиз. фикримизча, давлат аппарати - бу давлат органлари тизими бўлса, давлат механизми қонунда белгиланган тартибда давлат функцияларини амалга оширадиган органлар, муассаса, ташкилотлар ва мансабдор шахслар тизими ҳамда ушбу тизимнинг ҳаракати, фаолиятидир. демократик давлатларда давлат механизми ҳокимиятнинг бўлиниши принципи асосида қурилади. бу принципга кўра, давлат ҳокимияти бир-биридан мустақил бўлмиш қонун чиқарувчи, ижро этувчи ва суд ҳокимиятига бўлинган ҳолда амалга оширилади. шу билан бир қаторда, ҳокимиятнинг бирдан-бир манбаи суверен халқ эканлигидан келиб чиқиб, давлат ҳокимиятининг …

ийиб туриши ҳамда ҳокимият тизимида мутаносиблик ва мувозанат сақлашини ифодалайди; учинчидан, ижро этувчи ҳокимиятнинг фаолияти қонун ости тусида бўлади, яъни унинг фаолияти ва қарорлари қонунга асосланади, унииг ижросини таъминлашга йўналтирилади ва қонунга зид бўлиши мумкин эмас; тўртинчидан, суд ҳокимияти фақат конституция ва қонунга бўйсунади, уни ижро этувчи ҳокимият қарорларига бўйсундириш ярамайди ва фақат суд ҳокимиятигина ҳуқуқ ҳақидаги низоларни ҳал этиб, одил судловни амалга оширади; бешинчидан, бир шахс бир неча ҳокимият органида ишлаши мумкин эмас (парламентлик бошқарув шаклига асосланган давлатлар бундан мустасно). ушбу принцип ҳали мамлакатимиз ўзининг конституциясини қабул қилмасидан олдиноқ асосий принцип сифатида 1991 йил 31 августдаги “ўзбекистон республикасининг давлат мустақиллиги асослари туғрисида”ги қонуннинг 5-моддасида мустахкамланган эди. кейинчалик ўзбекистон республикаси конституциясининг 11-моддасида ҳам ўз ифодасини топди. унга кўра, ўзбекистон республикаси давлат ҳокимиятининг тизими - ҳокимиятнинг қонун чиқарувчи, ижро этувчи ва суд ҳокимиятига бўлиниши принципига асосланади. давлат ҳокимиятининг бўлиниши парламентаризмнинг қарор топиши билан чамбарчас боғлиқ бўлган принципдир. чунки, давлат институти сифатида …

аментнинг бошқа давлат органларига нисбатан расман устуворлиги шароитида қонун чиқарувчи ва ижро этувчи функцияларнинг аниқ тақсимланиши билан тавсифланувчи давлат қурилиши тизими бўлиб, бунда, хукумат парламент томонидан шакллантирилади ва унинг олдида масъул ҳисобланади. парламенгаризмнинг мазмун-моҳияти бўйича билдирилган ва илгари сурилаёгган ғоялар, фикр-мулоҳазалар таҳлилидан келиб чиқиб, ушбу тушунчанинг қуйидагича талқинларини ажратишимиз мумкин: биринчи, парламентаризм – бу давлат ҳокимиятини ташкил этишнинг шундай бир шаклики, бунда, давлат ҳокимиятининг бўлиниши принципи амал қилади ва ҳокимиятнинг бошқа тармоқларига нисбатан парламентнинг устуворлиги тан олинади, парламент ҳукуматни шакллантиради ва унинг фаолиятини назорат қилади. бу талқинга кўра, парламентаризм фақат парламентлик бошқарув шаклига асосланган давлатлардагина мавжуддир. иккинчи, парламентаризм давлат ҳокимиятини ташкил этишда ҳокимиятнинг бўлиниши принципига амал қилиш, ҳокимият тармоқларининг муслақил фаолият юритиши, парламентнинг давлат ва жамият ҳаётида муҳим ўрин тутиши, ҳокимият тармокларининг ўзаро бир-бирини назорат қилиши, тийиб туриши ва мувозанат сақлашини ифодалайди. мазкур ёндашувга мувофик, парламентаризм нафақат парламентлик, балки ҳар қандай том маънодаги демократик бошқарув шаклига асосланган давлатларда ҳам амал …

линган ҳолда амалга оширилишини, ҳокимият тармоқларининг мустақиллиги ва ҳамжиҳатлигини, уларнинг конституция ва қонунлар доирасида фаолият юритишини, ўзаро бир-бирини тийиб туриши ва мувозанат сақлашини ҳамда давлат ҳокимияти ва бошқарув тизимида парламентнинг муҳим ўрин тутиши ва етакчи мавқега эгалигини ифодалайди. парламентаризмни шунингдек, фуқароларнинг жамият ва давлат ишларини бошқаришда иштирок этиш хуқуқига эга бўлиш ҳамда якка ҳукмронликни чеклаш йўлидаги курашлари, саъй- ҳаракатларини акс эттирувчи, парламент ва унинг функциялари заруратини илмий асослашга хизмат қилувчи ғоявий-назарий концепция сифатида ҳам эътироф этиш даркор. · эркин ва роқобатли сайловлар · парламент фаолиятининг эркинлиги · ҳокиятнинг бошқа институтлари томонидан босим ўтказишнинг йўқлиги · таркиб миқдорининг оптималлиги · озчилик ҳуқуқлари ҳимояланганлигининг процессуал кафолатлари шу ўринда ҳокимият тизимида парламентнинг етакчи мавқега эга бўлиши масаласига алоҳида тўхталиш жоиз. парламентнинг етакчилиги, энг аввало, парламент томонидан бошқа ҳокимият тармоқлари ваколатларининг белгилаб берилишини, давлат ва жамият ҳаёти учун муҳим аҳамиятга эга стратегик қарорлар фақат парламент томонидан қабул қилинишини англатади. аксарият олимлар қайд этганидек, бугунги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли"

1693730390.docx парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли режа: 1. “парламентаризм” тушунчаси. 2. “парламент” тушунчаси, турлари ва унинг функциялари. 3. ўзбекистон парламентаризмининг пайдо бўлиши ва ривожланиши. тушунча ва таянч иборалар: парламентаризм, парламент, қонунчилик институти, қонун чиқарувчи, ижро этувчи, суд ҳокимияти, давлат механизми, давлат аппарати, юникамерал, бикамерал. “парламентлар - эркинликнинг ҳақиқий қўрииқчилари ва улар юзага келишининг асосий боиси ҳам айнан шундадир” (лорд болингброк). парламентаризм- давлат тузилмалари тизими сифатида намоён бўлиб, унда қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимиятларнинг функциялари парламентнинг имтиёзли позицияси билан аниқ чегараланган бўла...

DOCX format, 24.5 KB. To download "парламентаризм институтининг жамият сиёсий тизими ривожидаги роли", click the Telegram button on the left.

Tags: парламентаризм институтининг жа… DOCX Free download Telegram