фалсафий тафаккуртараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси

PPTX 19 стр. 956,1 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 956,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси режа: антик дунё ва қадимги юнонистон фалсафаси ўрта асрларда европа фалсафаси янги давр европа фалсафаси антик давр фалсафаси қадимги давр фалсафаси юнонистон ва римга тегишлидир.бу даврдаги фалсафий қарашлар-антик давр фалсафаси деб юритилади. унда милет фалсафий мактаби, элей фалсафий мактаби орқали суқрот, пифагор, афлотун, арасту ва бошқаларнинг фалсафий, табиий-илмий, ижтимоий-аҳлоқий таълимотлари ўрганилади. антик давр фалсафаси юнонистонда дастлабки фалсафий таълимотлар эрамиздан аввалги vii-vi асрлар ўртасида милет шаҳрида юзага келган ва ривожланган. милет мактаби вакиллари: - фалес -анаксимандр -анаксименлардир; милет мактаби вакиллари фалес юнон фани ва фалсафасининг асосчиси бўлиб, ўз даврининг етук сиёсий арбоби, географи ва файласуфи бўлган. унинг таълимотига кўра: табиатдаги турли туман жисм ва ҳодисалар дастлабки ибтидо- сувдан пайдо бўлган ва яна сувга айланади ва бу моддий бирлик доимо ўзгаришда бўлади -дейди анаксимандр дунё-чексиз, газсимон апейрондан иборат, иссиқлик ва совуқлик, қуруқлик ва намлик апейрондан ажралиб чиқиб, модданинг …

2 / 19

биринчи бўлиб, юнонистонда табиатдаги нарса ва ҳодисаларни изоҳлашда миқдор категориясини илгари суради. элей фалсафий мактаби суқрот суқрот ўз таълимотини оғзаки равишда кўча-куйда, майдонларда, хиёбонларда шогирдлари ва издошлари билан бирга шакллантирган ва халқ онгига сингдиришга ҳаркат қилган, лекин бирортаям асар ёзмаган. унинг фалсафий, ахлоқий таълимотлари моҳиятини шогирдлари ксеновант ва афлотунларнинг асарларидан билиб олишимиз мумкин. ксенофант “суқрот ҳақидаги эсдаликлар ” асарида ўз устози ҳақида илиқ сўзлар айтиб, уни олижаноб, ахлоқ –одоб борасидаҳаққоний фикр юритган инсон сифатида таърифлаган. ксенофант “табиат ҳақида” асарининг муаллифи ҳисобланади. у кўп худоликка ҳамда инсонларга хос сифатларни ҳайвонларга , ўсимлик дунёсига дахлдор деб билувчи таълимотга қарши чиқиб, мифологик билимларга рад этишга ҳаракт қилган. унинг фалсафий таълимотига кўра, табиат -ўзгармас ва ҳаракатсиздир.”ҳамма нарса ердан униб чиқади ва пировардида яна ерга қайтади”деган элей фалсафий мактаби афлотун “ғоялар дунёси-соялар дунёси” таълимотининг асосчисидир. унингча ғоя ҳақиқий борлиқ, биз биладиган ва яшайдиган дунё эса соялар дунёсидир. ҳақиқий ўзгариш ва тараққиёт ғоялар дунёсига хос, соялар …

3 / 19

б фалсафий оқимлар ва таълимотлар юзага келган. жумладан, гностиклар- худо руҳ сифатида ёвузликда мутлақо соф, инсон эса ўз табиатининг руҳий жиҳати билан худога мослашган деган фалсафий таълимот яратдилар. бу масалада гностицизм файласуфлари христианликни юнон фалсафаси билан бирлаштиришга ҳаракат қилдилар. дуализм –гностицизмнинг асосий оқими ҳисобланган. бу оқим тарафдорлари моддий ва руҳий дунё ўртасида мустаҳкам чегара мавжуд эканлигини таъкидлайдилар. ўрта аср европа фалсафаси ривожланишида фома аквинский (1224-1292) ўша давр учун арасту натур фалсафасини илоҳиёт билан бирлаштиришга ҳаракат қилган. бунда у мўътадил реализм позициясида турган ва схоластиканинг (юнонча школа –ўқиш жойи, мактаб) энг йирик намоёндаси бўлган. унинг фикрича натурал фалсафада тафаккур ва арасту мантиқий таълимоти ёрдамида худо мавжудлиги ҳақидаги ҳақиқатга эришиши мумкин деган. роджер бэкон(1214-1292) ҳаётини илмий тажрибаларга бағишлаган. улар ёрдамида у тажрибавий фанга асос солган. ҳақиқатни топишда табиатни тажрибавий ўрганиш методини қўллаш орқали кўп илмий назарияларни яратди. уйғониш даври фалсафаси николай кузанский(1401-1464) унинг таълимотича худо ҳамма нарсаларда мавжуд ҳисоблаган. энг олий ҳақиқатларни …

4 / 19

билишнинг асосий манбаи деб ҳисоблайди. бунда ички ва ташқи тажриба ажратиб кўрсатилади. 1690 йилда локк томонидан ёзилган “инсон ақли ҳақида тажриба” номли асарида рени декартнинг “туғма ғоялар” тўғрисидаги қарашларига қарши чиқади. француз фалсафаси рени декард- материя ва руҳ борлиқнинг асосида ётади. олам декард фикрича, чексиз ва абадий, у инсон тафаккурига боғлиқ бўлмаган ҳолда ривожланади ва такомиллашади. ”мен фикр қиляпман, демак, мен мавжудман” деган фикри файласуфлар орасида машҳур. билишда фикр ва сезгиларнинг аҳамиятини ниҳоятда ортиқча деб билган ва рационализмга асос солади. декард ўша замоннинг энг буюк математикларидан бири бўлиб, дедукция усулини фалсафага киритган олим ҳисобланади. лометри ва гельвеций, дидро ва голбах ўз даврида француз ҳаётида ниҳоятда катта аҳамиятга эга бўлган миллий давлатчилик, инсон эркинлиги ва ҳақ-ҳуқуқлари муаммоларига эътибор қаратганлар. француз миллатини маънавий жиҳатдан юксакликка кўтариш ва маърифатли халққа айлантириш учун ўз асарларида ана шу қадриятларга эришишнинг йўллари ва усулларини кўрсатиб берганлар. улар томонидан яратилган кўп томлик “энциклопедия” ўша замоннинг маънавий муаммоларини …

5 / 19

ўз ҳиссасини қўшиш ҳуқуқини олади. гегель фикри ривожланиш ғояси гегель фалсафасини қамраб олган. унинг таъкидлашича, ривожланиш тор доира ичида эмас, доимий, қуйидан юқорига қараб боради. мана шу жараёнда миқдор ўзгаришларининг сифат ўзгаришларига ўтиши юз беради. ривожланишнинг манбаи эса ҳар қандай ўз-ўзидан ҳаракатнинг сабаби бўлган қарама қаршиликдир. гегель фалсафасида борлиқ диалектик ўтишлар занжири сифатида баён қилинган. немис фалсафаси артур шопенгауэр- оламдаги барча мавжуд нарсаларни ироданинг намоён бўлиши, иродани эса онгсиз кўр- кўрона интилиш тарзида тушунади. махлуқотларнинг инстинклари, хатти-ҳаракатлари –ироданинг намоён бўлишидир. инсон фаолияти ҳам ақлдан бегона бўлган ироданинг натижасидир. фридрих ницше- инсон борлиғида махлуқлик ва холиқликни бирлашиб кетганини асослаб беришга ҳаракат қилди. унинг диёримизда бундан 2минг йил муқаддам шаклланган зардуштийлик таълимотини ўрганиб яратган.”зардушт таваллоси” асарида кучли шахсларни тарбиялаш ғояси илгари сурилган. натурфилософиянинг асосий ҳусусиятлари дунёга бўлган материалистик қарашни асослаш; фалсафани теологиядан ажратишга интилиш; теологиядан мустақил бўлган илмий дунёқарашни шакллантириш; дунёнинг янги тасвирини илгари суриш (худо, табиат ва фазо ягонадир, ер эса …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафий тафаккуртараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси"

мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси режа: антик дунё ва қадимги юнонистон фалсафаси ўрта асрларда европа фалсафаси янги давр европа фалсафаси антик давр фалсафаси қадимги давр фалсафаси юнонистон ва римга тегишлидир.бу даврдаги фалсафий қарашлар-антик давр фалсафаси деб юритилади. унда милет фалсафий мактаби, элей фалсафий мактаби орқали суқрот, пифагор, афлотун, арасту ва бошқаларнинг фалсафий, табиий-илмий, ижтимоий-аҳлоқий таълимотлари ўрганилади. антик давр фалсафаси юнонистонда дастлабки фалсафий таълимотлар эрамиздан аввалги vii-vi асрлар ўртасида милет шаҳрида юзага келган ва ривожланган. милет мактаби вакиллари: - фалес -анаксимандр -анаксименлардир; милет мактаби вакиллари фалес юнон фани ва фалс...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (956,1 КБ). Чтобы скачать "фалсафий тафаккуртараққиёт босқичлари ғарб фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафий тафаккуртараққиёт босқ… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram