protokollar va ularning vazifalari

DOCX 16 стр. 29,4 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 29,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiridin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti it inginiringi fakulteti 60610500- kompyutеr injiniringi (kompyuter injiniringi,sirtqi) yo‘nalishi 3-kurs 303-guruh talabasi arabboyeva sarvinozning kompyuter tarmoqlari rejalashtirish va qurish fanidan mustaqil ta’limdan bajargan topshiriqlar to‘plami andijon-2025 1-topshiriq kompyuterda qo’llanikladigan protokollar va ilovalar 1-variant 1.kompyuter tarmoqlarida qo’llaniladigan protokollar nima va ularning vazifasi qanday? kompyuter tarmoqlarida protokollar — bu kompyuterlar yoki qurilmalar o‘rtasida axborot almashinuvi (kommunikatsiya) qoidalari va standartlari to‘plamidir. har bir protokol o‘ziga xos vazifani bajaradi va ma'lumotlarni yuborish, qabul qilish, aniqlik bilan yetkazish, xavfsizlikni ta'minlash va tarmoqni boshqarish kabi jarayonlarni tartibga soladi. quyida eng muhim kompyuter tarmog‘i protokollari va ularning vazifalari haqida to‘liq va keng ma’lumot beraman: 1. tcp/ip (transmission control protocol / internet protocol) vazifasi:internetda asosiy protokol to‘plami. ma’lumotlarni kichik qismlarga (paketlarga) bo‘lib yuboradi va manzilga yetkazadi.ip manzillash orqali marshrutlashni ta’minlaydi. asosiy protokollar:ip (internet protocol) – tarmoq manzillarini aniqlaydi va marshrutlashni boshqaradi.tcp (transmission control …

2 / 16

r protocol)vazifasi:elektron pochta xabarlarini jo‘natish uchun ishlatiladi.serverdan-serverga email jo‘natadi. 5. pop3 / imap (post office protocol / internet message access protocol) vazifasi: email xabarlarini serverdan o‘qish.pop3: xabarlarni kompyuterga yuklab olib, serverdan o‘chiradi.imap: xabarlarni serverda saqlaydi, bir nechta qurilmadan foydalanishni qulaylashtiradi. 6. dns (domain name system) vazifasi:domen nomlarini ip-manzillarga o‘zgartiradi (masalan, google.com → 142.250.190.14). foydalanuvchilar uchun eslab qolish oson bo‘lgan nomlar asosida internetdan foydalanishni ta’minlaydi. 7. dhcp (dynamic host configuration protocol) vazifasi:tarmoq qurilmalariga avtomatik ip-manzil, subnet mask, gateway va dns ma’lumotlarini beradi. qo‘lda ip-manzil sozlash zaruriyatini kamaytiradi. 2.tcp va udp protokollarning farqlarini tahlil qiling va ularni tushuntiring? tcp va udp – bu transport qatlamiga tegishli protokollar bo‘lib, ular tarmoq orqali ma’lumot uzatish usulini belgilaydi. ikkalasi ham ma’lumotlarni kompyuterdan kompyuterga yetkazishda ishlatiladi, ammo ishlash uslubi, ishonchliligi, tezligi va qo‘llanish sohalari jihatidan katta farqlarga ega. quyida ularning to‘liq, keng va aniq tahlili keltirilgan: 1. tcp (transmission control protocol) xususiyatlari:ishonchli aloqa ta’minlaydi.ma’lumotlar ketma-ketligi saqlanadi.paketlar …

3 / 16

.ishlash jarayoni:client ma’lumotni yuboradi va keyingi ishiga o‘tadi.serverga ma’lumot yetib borsa – yaxshi, yetib bormasa – yo‘qoladi.har bir paket mustaqil ravishda uzatiladi. 3.http va https protokollarining ishlash mexanizmini tushuntiring ? http va https — bu veb-brauzerlar va veb-serverlar o‘rtasida ma'lumot almashishni boshqaruvchi ilova qatlamidagi protokollar. https — bu http’ning xavfsiz versiyasi bo‘lib, shifrlash (ssl/tls) orqali ma’lumotlarni himoyalaydi. quyida http va https ishlash mexanizmini bosqichma-bosqich, to‘liq va sodda tarzda tushuntiraman: 1. http (hypertext transfer protocol) ishlash mexanizmi: http klient-server arxitekturasi asosida ishlaydi: 1. brauzer (klient) foydalanuvchi nomidan so‘rov yuboradi. (masalan, http://example.com) 2. so‘rov (request) http orqali serverga yuboriladi. 3. server bu so‘rovni qabul qiladi va unga mos javob (response) qaytaradi (masalan, html sahifa, rasm, matn). 4. brauzer javobni ko‘rsatadi. 2. https (hypertext transfer protocol secure) nima o‘zgaradi? https ham xuddi http kabi ishlaydi, lekin barcha ma’lumotlar ssl yoki tls protokoli orqali shifrlanadi.bu himoyalangan aloqa kanalini yaratadi. https ishlash bosqichlari: 1. klient …

4 / 16

motni tuta olsa ham, uni o‘qiy olmaydi. 4.ssh (secure shell) protokolining xavfsizlikdagi o’rni va afzalliklarini tushuntiring? ssh (secure shell) — bu tarmoq orqali boshqa kompyuterga xavfsiz tarzda ulanish va uni masofadan boshqarish uchun ishlatiladigan protokol. bu ayniqsa serverlarga, routerlarga, kommutatorlarga yoki boshqa qurilmalarga terminal orqali ulanish uchun keng qo‘llaniladi. ssh protokolining xavfsizlikdagi o‘rnissh internet yoki lan orqali masofaviy tizimlarga kirishni ta'minlasa-da, bu kirishni yuqori darajada himoyalangan holatda amalga oshiradi. uning xavfsizlikdagi o‘rni quyidagicha: 1. ma'lumotlarni shifrlash (encryption):ssh orqali yuborilayotgan barcha ma'lumotlar, shu jumladan login, parol, buyruqlar, natijalar shifrlanadi.bu man-in-the-middle yoki sniffing (tarmoqqa quloq solish) hujumlaridan himoya qiladi. 2. identifikatsiya (authentication):ssh foydalanuvchini aniqlaydi: parol orqali yoki public/private key (kalit juftligi) orqali.kalitlar yordamida tizimga parolsiz xavfsiz kirish mumkin (juda ishonchli usul). 3. ma’lumot butunligi (integrity):ssh har bir uzatilgan ma’lumot paketining o‘zgartirilmaganligini tekshiradi.agar paket o‘zgartirilgan bo‘lsa, tizim bu haqida xabar beradi yoki rad etadi. 4. xavfsiz tunnellash (port forwarding):ssh orqali boshqa xizmatlarga xavfsiz …

5 / 16

i rejalashtirish (sniffing) va analiz qilish uchun ishlatiladigan kuchli, bepul va ochiq kodli dastur. u sizga real vaqt rejimida tarmoqda qanday protokollar ishlayotganini ko‘rsatadi va har bir paket haqida chuqur ma’lumot beradi. wireshark yordamida tarmoqdagi protokollarni aniqlash va tahlil qilish:quyidagi bosqichlar orqali siz tarmoqda ishlayotgan protokollarni kuzatishingiz va tahlil qilishingiz mumkin: 1. wireshark dasturini ishga tushiringkompyuteringizda wireshark dasturini oching.administrator huquqlari bilan ishga tushirilsa, barcha tarmoq interfeyslariga kira oladi. 2. tarmoq interfeysini tanlang "capture" menyusidan kerakli interfeys (masalan: ethernet, wi-fi) ni tanlang.tugmani bosgach, dastur real vaqt rejimida tarmoq trafikini tutishni boshlaydi. 3. protokollarni kuzatish paketlar ro‘yxatida "protocol" degan ustun mavjud.bu ustunda siz har bir paket uchun ishlatilgan protokol turini ko‘rasiz: masalan, tcp, udp, http, https, dns, arp, icmp, ftp, ssh va boshqalar. 4. protokollarni filtrlash (filter qo‘llash)wireshark sizga kerakli protokolni ajratib olish uchun display filter funksiyasini beradi. masalan:misol: http deb filterga yozsangiz, faqat http paketlar ko‘rsatiladi. 5. har bir paketni tahlil …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "protokollar va ularning vazifalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiridin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti it inginiringi fakulteti 60610500- kompyutеr injiniringi (kompyuter injiniringi,sirtqi) yo‘nalishi 3-kurs 303-guruh talabasi arabboyeva sarvinozning kompyuter tarmoqlari rejalashtirish va qurish fanidan mustaqil ta’limdan bajargan topshiriqlar to‘plami andijon-2025 1-topshiriq kompyuterda qo’llanikladigan protokollar va ilovalar 1-variant 1.kompyuter tarmoqlarida qo’llaniladigan protokollar nima va ularning vazifasi qanday? kompyuter tarmoqlarida protokollar — bu kompyuterlar yoki qurilmalar o‘rtasida axborot almashinuvi (kommunikatsiya) qoidalari va standartlari to‘plamidir. har bir protokol o‘ziga xos vazifani bajaradi va ma'lumotlarni yuborish, qabul qilish...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (29,4 КБ). Чтобы скачать "protokollar va ularning vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: protokollar va ularning vazifal… DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram